بررسي غلظت ذرات معلق منتشره از كارخانجات سيمان سپاهان و سيمان اصفهان در هواي اطراف كارخانه

نويسنده: عبدالعظيم ارسالي
استاد راهنما: ايوب تركيان
استاد مشاور:
تاريخ دفاع: 1373/01/01
مدرك: كارشناسي ارشد مهندسي بهداشت محيط
دانشگاه: دانشكده علوم پزشكي اصفهان، بهداشت، گروه بهداشت محيط
چكيده: مقدمه: آلودگي هوا بصورت جزء لاينفك زندگي صنعتي در آمده است. آلاينده هاي حاصل از ساخت فرآورده هاي مورد نياز، وسايل مورد استفاده در جابجايي انسان و كالا، توليد انرژي تامين كننده گرماي محل زندگي و كار هر روز به محيط زيست ما وارد مي شوند. اگر چه آلودگي سابقه تاريخي دارد ولي در دهه هاي اخير وخامت آن در كشورهاي در حال توسعه افزايش يافته است و تلاش منسجم و برنامه ريزي شده اي را جهت كنترل منابع و اثرات سوء آن را مي طلبد. هواي مورد استفاده انسانها صرف نظر از سن، جنس، وضعيت سلامتي و موقعيت اجتماعي بايستي از كيفيت مطلوبي برخوردار باشد. در گذشته صنايع بعلت جوانب اقتصادي تمايلي به كنترل آلودگيهاي منتشره از منابعشان خويش نداشتند و دفع مستقيم به اتمسفر بدون هيچ گونه تداركي جهت كنترل را ترجيح مي دادند. عدم وجود مقررات مشخص و نارسايي در نظارت مستمر بر عملكرد بوسيله اندازه گيري و آناليز غلظت آلاينده هاي گازي و ذره اي مزيد بر علت بود. نخستين گام در بهبود وضعيت موجود، شناخت مشكل و ويژگيهاي آن مي باشد. با علم به غلظت آلاينده هاي مختلف در اتمسفر تدابير متناسب و سنجيده اي مي توان انديشيد. با توجه به تعداد آلاينده ها، تاكيد سازمانهاي حفاظت ميحط زيست بر منوكسيد كربن، اكسيد هاي نيتروژن و دي اكسيد سولفور در رده آلاينده هاي گازي و بر ذرات معلق در رده آلاينده هاي ذره اي متمركز شده است. جمع آوري و آناليز داده هاي مربوط به غلظت اين آلاينده ها از ضروريات هر برنامه ريزي جهت شناخت و كنترل منابع آلودگي بوده و كارآيي فعاليتها را نيز مي توان در طول زمان ارزيابي كرد. آلوده سازي محيط زيست توسط كارخانجات سيمان هميشه يكي از مقوله هاي مورد بحث و مشكل آفرين در سطح كشور بوده است. بطور كلي مردم عادت كرده اند كارخانجات سيمان را از گرد و خاكي كه از آنها به هوا بر مي خيزد بشناسند. از سوي ديگر دست اندركاران اين صنعت نيز در بعضي مواقع چنان به اين موضوع خو گرفته اند كه گاها عدم خروج گرد و خاك از دهانه دودكش براي آنها متوقف كوره را تداعي مي نمايد. تجربه نشان داده است كه با برنامه ريزي دقيق و هماهنگي لازم بين واحدهاي مختلف كارخانه و نيروهاي تخصصي و مراكز آموزشي تحقيقاتي مي توان ميزان آلودگي ناشي از كارخانجات صنعتي را بحداقل رساند.
اهميت انتخاب موضوع: كارخانه سيمان سپاهان و اصفهان از واحدهاي مهم صنعتي و توليدي شهر اصفهان محسوب مي شوند. محل استقرار اين دو واحد صنعتي در محلهايي است كه قطب كشاورزي و مجتمع هاي مسكوني مي باشند. در صورتيكه آلودگي حاصل از كارخانه بصورت گردو غبار در اطراف پراكنده شود مي تواند ضايعات زيست محيطي و طبعا اقتصادي را بدنبال داشته باشد. در مراحل مختلف توليد سيمان ايجاد گرد و غبار اجتناب ناپذير است. كارخانجات سيمان براي مقابله با اثرات سوء‌ گرد و غبار بر پرسنل و محيط اطراف عمدتا به الكتروفيلتر مجهز مي باشند. چنانچه اين وسايل از كارآيي خوبي برخوردار نباشند ميزان زيادي از گرد و غبار مي تواند به هوا وارد شود. از طرف ديگر انتشار بي رويه ذرات معلق مي تواند بر سطح گياهان نشست كرده و در روند طبيعي آنها تاثير سوء ايجاد نمايد. انجام مطالعات مربوط به ميزان انتشار و غلظت موجود در اتمسفر مناطق اطراف مي تواند راهگشاي اقدامات حفظ كيفيت زيست محيطي و طبعا در جهت اهداف توسعه پايدار قرار گيرد. ذرات معلق يكي از پارامترهاي مهم كيفيت هوا بوده و در صورت عدم توجه به آن بعلت ورود به سيستم تنفسي باعث بيماريهاي مختلف ريوي شده و بيماريهاي تنفسي افراد مبتلا را نيز تشديد مي نمايد. بعلت جذب آلاينده هاي گازي بر سطح ذرات، اين نوع آلاينده ها، واسطه حمل آلودگيهاي گازي و ايجاد اثرات مضر بر سلامتي انسان نيز مي باشند.
اهداف پايان نامه: در سالهاي اخير توجه زيادي به محيط زيست شده است. در همين حال به مشكلاتي از محيط زيست پي برده ايم كه معلول استفاده از تكنولوژي هاي بسيار پيشرفته مي باشد. از جمله اين مشكلات، اثرات آلودگي هواست كه باعث افزايش بيماريهاي تنفسي در ميان سالخوردگان و جوانان، كاهش ميدان ديد، خسارت به گياهان و حيوانات گرديده و اثرات آن در سطح جهاني فاجعه آميز مي باشد. با توجه به استفرار كارخانجات سيمان سپاهان و سيمان اصفهان چنانچه دستگاههاي گيرنده گرد و غبار كه شامل الكتروفيلتر، سيكلون ها و فيلترهاي پارچه اي بوده از راندمان بالايي برخوردار نباشند مي توانند ميزان زيادي گرد و غبار بر روي روستاهاي اطراف، زمينهاي كشاورزي، رودخانه زاينده رود و حتي خود شهر اصفهان منتشر نمايند. با توجه به مراتب فوق اهداف پايان نامه را مي توان بصورت زير خلاصه كرد.
1- اندازه گيري غلظت ذرات معلق در محيط و اطراف كارخانه
2- مقايسه غلظت ذرات با استانداردهاي جهاني
3- پيشنهاد اقدامات لازم در جهت بهبود وضعيت موجود
كلمات كليدي: