تجزيه و تحليل سيستم جمع آوري نيمه مكانيزه زايدات در تهران بزرگ

نويسنده: همايون رضا مدني شاهرودي
استاد راهنما: عبدالرحيم پرورش، حسين پورمقدس
استاد مشاور:
تاريخ دفاع: 1377/09/01
مدرك: كارشناسي ارشد
دانشگاه: دانشكده علوم پزشكي اصفهان، بهداشت، گروه بهداشت محيط
چكيده: امروزه توليد انواع زايدات جامد و بروز انواع ناسازگاريهاي اجتماعي، اقتصادي و زيست محيطي، مربوط به آنها، مديريت خدمات شهري را با مشكلات عديده اي در زمينه جمع آوري، حمل و نقل، پردازش و دفع اينگونه زايدات مواجه ساخته است. از آنجا كه بيش از 50 درصد از بودجه مديريت مواد زائد جامد شهر تهران صرف هزينه هاي جمع آوري و حمل مواد زائد جامد مي گردد، ارزيابي اين سيستمها و شناخت تاثيرات متقابل آن بر ديگر عناصر موظف در مديريت مواد زائد جامد، نقش مثبت و بسزايي در كاهش و حل مشكلات مديريت خدمات شهري به دنبال خواهد داشت. در اين راستا و جهت شناخت سيستم جمع آوري نيمه مكانيزه شهر تهران و همچنين ارزيابي تفكر نوين جايگزين خودروي خاور طرح به جاي نيسان، سيستم جمع آوري زايدات جامد در ناحيه 4 شهرداري منطقه 3 تهران در ابعاد:
زماني
بهداشتي و زيست محيطي
اقتصادي
مديريتي
مورد ارزيابي قرار گرفته و نقاط ضعف و قوت اين جايگزيني، به بحث و بررسي كشيده شد.
در بعد زماني، در طي 15 شب متوالي و از سطح 5 پست برداشت ناحيه 4 منطقه 3، داده هاي زماني سيستم هاي مورد ارزيابي، گردآوري و در ادامه مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. بر اساس اين اطلاعات مشخص گرديد كه:
از كل زمان مصروفه در سيستم جمع آوري، 79 درصد در سيستم خاور و 55 درصد و در سيستم نيسان، به زمان برداشت زايدات اختصاص دارد. از طرف ديگر بررسي ها مشخص نمود كه بيش از 63 درصد از زمان برداشت، به زمان ما بين برداشت و 37 درصد از آن به زمان برداشت كيسه ها در نقاط برداشت مختص بوده است.
براساس اين اندازه گيريها، متوسط كل زمان برداشت به ازاء هر تن زايدات حمل شده در سيستم نيسان طرح به 28 دقيقه و 49 ثانيه و در خاور طرح به 45 دقيقه و 16 ثانيه بالغ مي شود.
متوسط زمان سفر از محيط برداشت تا ايستگاه انتقال زايدات و بالعكس، به ازاء هر تن از زايدات حمل شده و همچنين كيلومتر مسافت پيموده شده، براي خاور طرح به 47 ثانيه و در نيسان طرح به 1 دقيقه 54 ثانيه بالغ مي شود.
متوسط زمان توقف در ايستگاه به ازاء هر تن زايدات حمل شده، در مورد خودروي خاور طرح به 2 دقيقه و 37 ثانيه و در سيستم نيسان طرح 3 دقيقه و 16 ثانيه بالغ مي گردد.
متوسط زمان تلف شده در خودروي خاور 3/3 درصد از كل زمان و در خودروي نيسان 7/3 درصد از كل زمان را به خود اختصاص داده است.
همچنين در اين تحقيق مشخص شد كه تغييرات زمان برداشت در مقابل تعداد كيسه هاي برداشت شده توسط يك نفر كارگر موظف در هر نقطه برداشت در سيستمهاي خاور و نيسان طرح به ترتيب از يك مدل نمايي درجه 4 و درجه 3 با همبستگي بالا به شرح ذيل تبعيت مي نمايند:
PT=e1.93448 N-0.58592 N2+0.084372 N3-0.00432 N4
PT=e1.16447 N-0.15722 N2+0.00736 N3
همچنين در بعد بهداشتي و زيست محيطي مشخص گرديد كه:
خودروي خاور طرح به علت زمان برداشت و بالطبع توقف بيشتر در مناطق مسكوني، از نقطه نظر انتشار آلاينده هاي هواي و صوتي، آلودگي بيشتري در تقابل با نيسان به محيط وارد مي نمايد.
با توجه به روش برداشت زايدات (دو مرحله اي بودن آن) در خودروي خاور طرح، شاهد افزايش آلودگي سطح خاك و بالطبع آلودگي آبهاي سطحي به شيرابه در تقابل با خودروي نيسان طرح مي باشيم.
سر پوشيده بودن خودروي خاور طرح و سطح تماس كمتر زايدات بارگيري شده در آن با هواي محيط اطراف موجب گرديده تا در مقايسه با خودروي نيسان طرح انتشار بوي نامطبوع و پخش زايدات در سطح معابر بطور چشمگيري كاهش پيدا نمايد. اما وجود همين مزيت و نتيجتا افزايش سطوح قابل دسترسي در خودروي خاور، موجب شده است تا ميزان بازيافت غيرمجاز زايدات در قياس با نيسان افزايش پيدا نمايد.
استفاده از رنگهاي جاذب و همچنين كاركترهاي پر بيننده تلويزيوني در خودروي خاور طرح باعث گرديده تا اين خودرو از نقطه نظر زيبا شناختي و مسائل رواني ناشي از آن، ارجهيت بيشتري را نسبت به نيسان طرح پيدا نمايد.
از سوي ديگر با توجه به نظرات اخذ شده از پرسنل و مسئولين موظف در امر جمع آوري زايدات مشخص گرديد كه خودروي خاور طرح در مجموع مسائل بهره برداري و راهبردي از آنجمله: سرعت عمليات، سهولت در بارگيري، سهولت حركت در سطح معابر و سهولت حركت در مواقع باراني و برفي، در قياس با خودروي نيسان طرح ضعيف عمل نموده در حاليكه از نقطه نظر سهولت در تخليه و همچنين ظرفيت حمل نسبت به خودروي نيسان طرح، داراي برتري محسوسي مي باشد.
همچنين در اين تحقيق جهت ارزيابي اقتصادي و برآورد ارزش سرمايه گذاري فعلي سيستمهاي مورد بحث به ازاء تناژ قابل حمل در طول عمر مفيد خودروهاي خاور و نيسان طرح، از روش ارزش فعلي با نگرش بر دو سناريو به شرح ذيل استفاده گرديد.
سناريو «الف»: وضعيت موجود، يعني متوسط حمل روزانه 3 و 6 تن زايدات، توسط خودروي نيسان و خاور طرح
سناريو «ب»: وضعيت بهينه (با توجه به آناليز زماني)، يعني حمل روزانه 8/6 و 3/6 تن زايدات در يك شيفت كاري 6 ساعته، توسط خودروي نيسان و خاور طرح
براساس اين ارزيابي به نظر مي رسد استفاده از سيستم خودروي خاور طرح در سناريو الف، با ارزش فعلي 134745 ريال، اقتصادي تر و بالعكس در سناريو ب، استفاده از سيستم نيسان طرح، با ارزش فعلي 70224 ريال، اقتصادي تر باشد.
از سوي ديگر در اين تحقيق مشخص گرديد كه جايگزيني سيستم خودروي خاور طرح بجاي نيسان طرح، بجهت ايجاد جنبه هاي تبليغاتي و رواني مثبت، رضايت اجتماعي بيشتري را به دنبال داشته است.
در نهايت به منظور ارزيابي نهايي سيستمهاي مورد مطالعه در سناريوهاي مورد بحث، از روش ارزيابي مقايسه اي- وزني، استفاده گرديد. اين روش ضمن آناليز داده ها، امكان بررسي منطقي نتايج حاصل از مشاهدات و آزمايشات را فراهم مي سازد. براساس اين ارزيابي، در سناريو «الف» خودروي خاور طرح با داشتن 283/2 امتياز، با توجه به كليه ملاحظات در نظر گرفته شده، نسبت به خودروي نيسان طرح (717/1 امتياز) از ارجهيت بيشتري برخوردار مي باشد. در حاليكه در سناريو «ب» خودروي نيسان طرح با داشتن 288/2 امتياز، با توجه به كليه ملاحظات در نظر گرفته شده، نسبت به خودروي خاور طرح (712/1 امتياز) از ارجهيت بيشتري برخوردار مي باشد.

كلمات كليدي: