بررسي ارتباط بين عادات غذايي و خطر ابتلا به نئوپلاسم كولوركتال در جمعيت اصفهان سال 1385-1383

نويسنده: مريم عادلي
استاد راهنما: سيد محمدحسن امامي
استاد مشاور:
تاريخ دفاع: 1385/08/01
مدرك: دكتراي حرفه اي
دانشگاه: دانشكده علوم پزشكي اصفهان، پزشكي،
چكيده: مقدمه: كولوركتال كانسر (CRC) شايع ترين سرطان دستگاه گوارش و همچنين دومين علت مرگ در آمريكا و ساير كشورهاي توسعه يافته مي باشد و به همين علت پيشگيري اوليه در مورد آن اهميت ويژه اي دارد. مطالعات آزمايشگاهي و اپيدميولوژيك نقش مهمي را براي فاكتورهاي محيطي و سبك زندگي در اتيولوژي آن در نظر گرفته اند.
مطالعات اپيدميولوژيك، حيواني و باليني همگي تاثير فاكتورهاي غذايي را در همه ي مراحل كارسينوژنز CRC (از تكثير سلولي تا تشكيل سرطان) نشان داده اند. آناليز فاكتورهاي غذايي نشان مي دهد كه برخي از اين مواد از جمله فيبر، چربي هاي غير اشباع، لبنيات، ويتامين A، C، D، E و ... ارتباط معكوسي با خطر ابتلا به CRC دارند. در حاليكه ساير مواد شامل چربي هاي اشباع، گوشت قرمز، كربوهيدرات، آهن و ... نقش تحريك كننده اي در تشكيل تومور دارند. به علت مرگ و مير بالا در ارتباط با CRC و همچنين هزينه هاي درماني سنگين اين بيماري، پيشگيري اوليه در مورد آن لازم و ضروري است و شناخت فاكتورهاي غذايي مؤثر در اين زمينه اهميت ويژه اي دارند.
روش ها و مواد: اثر فاكتورهاي غذايي در يك مطالعه ي پايلوت مورد- شاهدي در سال هاي 2006-2003 در شهر اصفهان،‌ مورد ارزيابي قرار گرفت. 48 نفر Case از افرادي كه اخيرا تشخيص نئوپلاسم كولوركتال گرفته بودند با 48 نفر فرد سالم كه از همراهان بيماران مراجعه كننده به كلينيك پور سيناي حكيم بودند مورد مقايسه قرار گرفتند. افراد دو گروه براساس سن،‌ جنس و منطقه جغرافيايي محل زندگي مشابه انتخاب شده اند. اطلاعات از پرسش نامه ي Food Frequency Questionnail) FFQ) به دست آمد. اين پرسشنامه 240 مورد ماده غذايي مصرفي را مورد سئوال قرار مي داد. در كنار بررسي وضعيت تغذيه افراد، اطلاعات دموگرافيك، وضعيت اجتماعي-اقتصادي، ميزان تحصيلات، سابقه فاميلي ابتلا به كانسر و ساير بيماري هاي مزمن، سابقه مصرف سيگار و قد و وزن نيز جمع آوري شدند و از آزمونregression binary conditional logistic جهت آناليز نهايي در نرم افزار 10 SPSS استفاده شد.
نتايج: ارتباط بين مصرف كربوهيدرات، آهن، ويتامين A، B1 پروتئين و ريسك ابتلا وجود نداشت. خطر ابتلا با ميزان مصرف كلسيم در ارتباط معكوس بود (999/0-995/0: CI 95% و 0.997 =OR). ارتباط مستقيمي نيز بين مصرف انرژي با خطر ابتلا وجود دارد
(1.007-1.001: CI95% و 004/1=OR).
در مورد پروتئين ارتباط معني داري وجود ندارد (064/1-003/1: CI95% و 016/1= OR). در گروه بيماران ميانگين مصرف سبزي جات، روغن زيتون، ماهي، مرغ، خشكبار، و حبوبات نسبت به گروه كنترل كمتر بوده است ولي وقتي اثر اين مواد غذايي در كنار هم مورد مقايسه قرار گرفت تنها در حبوبات تفاوت معني دار بوده است. (999/0-968/0: CI95% و 983/0=OR)
بحث: اين مطالعه نيز مقل ساير مطالعات اثر فاكتورهاي تغذيه را در ابتلاء به نئوپلاسم كولوركتال تآييد كرد، البته اين يافته ها نشان مي دهد كه بررسي بيشتر و اطلاعات كاملتري براي تعيين ارتباط دقيق فاكتورهاي غذايي و ريسك ابتلا لازم است.
كلمات كليدي: CRC، كولوركتال، نئوپلاسم، رژيم غذايي، مطالعه ي مورد، شاهدي