بررسي وضعيت بهداشت محيط شهر سمنان

نويسنده: رضا غلامي
استاد راهنما: منصور غياث الدين
استاد مشاور: محمود شريعت، سيمين ناصري، قاسمعلي عمراني، امير حسين محوي
تاريخ دفاع: 1376/05/20
مدرك: كارشناسي ارشد مهندسي بهداشت محيط
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، دانشكده بهداشت، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: محيط زيست مجموعه اي از تاثيرات متقابل و عوامل و شرايطي است كه زندگي و پيشرفت يك موجود از جمله انسان را تحت تاثير قرار مي دهد. كنترل كامل اين نيروها و عوامل و چگونگي به كار گرفتن صحيح آنها كمك مي كند كه بهترين شرايط جهت زندگي انسان و محافظت محيط زيست به دست مي آيد و اين همان بهداشت محيط است. به عبارت كوتاه تر « بهداشت محيط كنترل عواملي است كه به نحوي روي سلامت انسان اثر مي گذارند» اين كنترل با به كار گرفتن علوم پزشكي و مهندسي بهسازي عملي مي شود. هدف اصلي اين كنترل، نگهداري محيط زيست به نحوي است كه شايسته زندگي باشد و رفاه جسمي، رواني اجتماعي انسان را تامين مي كند.
شهر سمنان كه در اين مطالعه از جنبه هاي بهداشت محيطي مورد بررسي قرار گرفته است، يكي از شهرهاي استان سمنان مي باشد كه از نقطه نظر صنعتي به خاطر قطب صنعتي مطرح در استان و استقرار صنايع مهم و مراكز علمي و آموزشي داراي اهميت فراواني در استان سمنان مي باشد. اين شهر در حال حاضر با مشكلات زيادي روبروست كه با به پايان رسيدن پروژه هاي زير بنايي مهم كه در حال اجراء است، چهره شهر دگرگون شده و به عنوان يك شهر سالم مي توان آن را معرفي كرد. از جمله مهم آنها مي تواند انجام مطالعات اوليه و احداث شبكه جمع آوري و تصفيه فاضلاب شهري، تلاش در جهت توسعه فضاي سبز و شهر و توسعه شبكه گاز شهري و ... اشاره كرد.
در راستاي تامين و ارتقاء بهداشت محيط در اين شهر مطالعاتي انجام شده كه خلاصه نتايج به شرح زير مي باشد :
1- اطلاعات كلي در مورد شهر :
جمعيت شهرستان در سالهاي 1345، 1355، 1365، 1370 به ترتيب 59000، 72000، 107000، 119000 نفر بوده است. جمعيت در سال 74، 138602 نفر بوده كه در صد جمعيت مناطق شهري سمنان در اين سال 72/84 و تراكم نسبي 27/6 نفر در هر كيلومتر مربع بوده است.
جمعيت شهر سمنان در سال 1375 بالغ بر 85000 نفر با بعد خانوار 6/4 نفر بوده است.
2- آب آشاميدني شهر :
آب آشاميدني شهر سمنان از يك چشمه و چهار حلقه چاه عميق كمكي تامين مي شود. ميزان آب استحصالي در روز حدود 27648 متر مكعب كه توسط يك مخزن وارد شبكه توزيع مي شود.
طول شبكه بيش از 260 كيلومتر بوده است و لوله هاي استفاده شده در شبكه آزبست، پي وي سي، پلي اتيلن داكتيل مي باشد كه در تعميرات و احداث شبكه جديد از لوله هاي آزبست و پلي اتيلن فشار قوي استفاده مي شود.
عمليات كلرزني در يك نقطه به طور مرتب انجام مي شود. كيفيت باكتريولوژيكي آب شبكه خوب بوده و تقريباً 78/96 درصد نمونه هاي در سال 75 آلودگي ميكروبي مشاهده نشده است. از نظر كيفيت شيميايي در مواردي مقدار موجود پارامترهاي مطالعه شده بيش از حد مطلوب بوده است. در مجموع كيفيت شيميايي آب از نظر بهداشتي به گونه اي است كه نمي تواند خطر بهداشتي مهمي ايجاد نمايد.
3- وضعيت فاضلاب و آبهاي سطحي شهري:
در حال حاضر فاضلاب شهري در چاههاي جاذب دفع مي شود و فاضلاب تعداد از اماكن به خارج هدايت مي شود. آبهاي سطحي نيز توسط كانالهايي به همين منظور احداث شده اند در جهت شيب طبيعي زمين به سمت جنوب جريان مي يابد.
4- مواد زايد جامد :
ميزان متوسط زباله جمع آوري شده در روز در طول سال حدود 80000 كيلوگرم مي باشد كه اين رقم نخاله هاي ساختماني و فضولات دامي و زباله سه بيمارستان را شامل نمي شود.
متوسط سرانه توليد زباله 931 گرم در روز مي باشد كه طبق آناليزهاي انجام شده اجزاء تشكيل دهنده شامل 5/12 درصد كاغذ، كارتن و مقوا، 4/5 درصد پلاستيك، 3/2 درصد فلزات، 2/1 درصد شيشه، 91/0 درصد منسوجات، 76/0 درصد چوب، 7/0 درصد نخاله هاي ساختماني و 2/76 درصد ساير مواد بوده است. سيستم جمع آوري از نظر فرسودگي وسايل و نداشتن برنامه كاري دقيق دچار مشكل است.
5- آلودگي هوا :
با توجه به مطالعات و اندازه گيري انجام شده در مورد منابع و انواع آلاينده هاي هوا در سمنان از نظر آلودگي هوا مسئله حادي وجود ندارد. مقدار ذرات معلق در هواي شهر در محدوده 99/106-18/203 ميكروگرم در متر مكعب متغير است.
6- وضعيت سر و صدا در شهر :
با توجه به ميزان تراز صوت اندازه گيري شده در نقاط مختلف شهر در مجموع وضعيت سر و صدا نسبتاً خوب است با اين وجود با انجام اقداماتي از جمله تلاش در جهت كاهش سرعت اتومبيلها در خيابانها و توسعه فضاي سبز و ... مي تواند در كاهش آلودگي صوتي موثر باشد.
7- مسكن :
با توجه به آمار سال 75 تعداد خانوار در واحد مسكوني 12/1، تعداد نفر در اتاق 29/1، تعداد اتاق در تصرف خانوار 56/3 ميانگين در واحد مسكوني 14/4 بوده است.
8- واحد تهيه و توزيع مواد غذايي :
در شهر سمنان از 734 واحد تهيه و توزيع كننده مواد غذايي، حدود 14/91 درصد از وضعيت بهداشتي مطلوب و 86/8 درصد از وضعيت نامطلوبي برخوردارند كه اين موارد نامطلوب در برنامه بهسازي اماكن عمومي مركز بهداشت سمنان قرار دارد.
9- فضاي سبز :
در شهر سمنان حدود 141 هكتار فضاي سبز وجود دارد كه 42/1 درصد آن باغات، 74/95 درصد پارك هاي جنگلي، 8/2 درصد پارك هاي عمومي، پارك كودك، ميدانها را تشكيل مي شدهد. كمبود فضاي سبز در درون شهر و پايين بودن كيفيت آن به وضوح قابل مشاهده است.
كلمات كليدي: