مقايسه تاثير ايمن زايي واكسن هپاتيت B به دو روش داخل عضلاني و داخل جلدي

نويسنده: غلامرضا والي
استاد راهنما: عبدالحسين كيهاني
استاد مشاور: حسن افضلي، يوسف پورخوشبخت
تاريخ دفاع: 1377/01/01
مدرك: دكترا دكتراي علوم آزمايشگاهي
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي، پيراپزشكي،
چكيده: هپاتيت B بيماري ويروسي است كه باعث التهاب كبد مي شود اين ويروس در روند بيماري زايي ايجاد عفونت پايدار و سيروز كبدي مي شود و در مراحل پيشرفته سرطان كبد ايجاد مي كند با توجه به شيوع نسبي هپاتيت B در ايران عوارض ناشي از اين بيماري و اهميت پيشگيري از آن در سطح گسترده اين مطالعه جهت مقايسه اثر ايمن زائي واكسن هپاتيت B به دو روش تزريق داخل عضلاني و داخل جلدي روي دانش آموزان دختر دبيرستاني كاشان در سال 76-1375 انجام شد.
اين مطالعه به روش تجربي از نوع كارآزمايي باليني دوسوكور (Double blind Randomised Clinical Trial روي 200 نفر دانش آموز دختر دبيرستاني انجام گرفت. ابتدا دانش آموزان از جهت HBsAg و HBsAb به روش اليزا بررسي و افرادي كه HBsAg و HBsAb مثبت بودند از مطالعه حذف و 190 نفر باقيمانده بطور تصادفي به دو گروه مساوري داخل عضلاني و داخل جلدي تقسيم شدند. در گروه داخل جلدي 14 نفر به علل مختلف از مطالعه حذف شدند. بدين ترتيب 176 نفر باقيمانده شامل 95 نفر در گروه داخل عضلاني و 81 نفر در گروه داخل جلدي مورد مطالعه قرار گرفتند. در گروه داخل جلدي 1/0 ميلي ليتر واكسن هپاتيت B و تركيب (Heber Biotec S.A ، كوبا) در سه نوبت با فاصله 0، 1 و 6 ماه در پوست ناحيه جلويي ساعد بصورت داخل جلدي توسط فرد آموزش ديده و در گروه داخل عضلاني يك ميلي ليتر از همان واكسن با همان فاصله زماني توسط همان فرد در عضله دلتوئيد تزريق شد. دو هفته بعد از آخرين تزريق 5 سي سي خون از دو گروه گرفته و سطح HBsAb به روش اليزا مورد سنجش قرار گرفت. (Seroconversion بالاتر از IU/L 10 مثبت و پائين تر از آن منفي تلقي شده است). نتايج با آزمون دقيق فيشر مورد بررسي قرار گرفت.
نتايج تحقيق نشان داد كه پاسخ آنتي بادي در گروه داخل عضلاني 7/98 درصد موارد مثبت، 3/1 درصد پاسخ آنتي بادي مثبت ضعيف و 3/1 درصد بدون پاسخ آنتي بادي بوده است. در گروه داخل جلدي 7/95 درصد موارد پاسخ آنتي بادي مثبت و 2/2 درصد موارد پاسخ آنتي بادي مثبت ضعيف و 3/4 درصد موارد پاسخ آنتي بادي منفي بوده است. اختلاف مشاهده شده به لحاظ آماري معني دار نمي باشد. با توجه به معني دار نبودن اختلاف پاسخ ايمني در دو گروه داخل جلدي و داخل عضلاني، به نظر مي رسد كه تزريق داخل جلدي واكسن داراي اثر بخشي مشابهي در مقايسه با تزريق داخل عضلاني دارد. با توجه به كاهش ميزان مصرف واكسن در روش داخل جلدي (1/0 ميلي ليتر) و همچنين كاهش هزينه تهيه مسكن نوتركيب، مي توان با بكارگيري اين روش جمعيت تحت پوشش واكسيناسيون را گسترش داد. اما با توجه به تناقص موجود در ميزان اثر دهي واكسن به روش داخل كه در ساير مطالعات انجام گرفته گزارش شده است، به منظور ارزيابي دقيق اين دو روش مطالعات بيشتري در زمينه هاي پايداري زمان اثر بخشي واكسن، نياز به تزريق يادآور و همچنين زمان مناسب آن توصيه مي گردد.
كلمات كليدي: