بررسي وضعيت بهداشت محيط شهرهاي گرمي و بيله سوار

نويسنده: شهروز بابائي
استاد راهنما: قاسمعلي عمراني
استاد مشاور: امير حسين محوي، اشرف السادات مصباح
تاريخ دفاع: 1376/02/03
مدرك: كارشناسي ارشد مهندسي بهداشت محيط
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، دانشكده بهداشت، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: اين تحقيق با هدف بررسي وضعيت بهداشت محيط شهرهاي گرمي و بيله سوار واقع در استان اردبيل، انجام گرفته و مراحل مختلف آن در سالهاي 74 و 75 صورت پذيرفت كه نتايج بدست آمده بطور خلاصه به شرح زير بيان مي شود :
الف) گرمي
نرخ رشد سالانه جمعيت شهري در 10 سال اخير حدود 68/4 درصد و جمعيت اين شهر در اول سال 1375، 29998 نفر بوده است.
- در حال حاضر آب آشاميدني شهر از سد گيلارلو، سه حلقه چاه و رودخانه تنگ تامين مي گردد. شبكه توزيع آب شهر نزديك به 27 سال قدمت دارد. مصرف متوسط سرانه كل به ازاي هر نفر در روز در سال 1375 برابر با 131 ليتر ( بدون فضاي سبز و تلفات) محاسبه شده است.
از نظر كيفيت ميكروبي 5/92 درصد نمونه هاي برداشت شده آلوده و غير قابل مصرف و از لحاظ فيزيكي و شيميائي نيز داراي كدورت، فسفات و سولفات به ترتيب NTU 29 و mg/l 728 بوده و از حد مجاز بيشتر مي باشد.
- يكي از مشكلات عمده شهر گرمي عدم وجود شبكه هاي جمع آوري فاضلاب مي باشد وجود ناهمواري ها و پستي و بلندي شديد زمين در اين شهر موجب گرديده كه در اكثر نقاط فاضلاب تخليه شده بداخل چاههاي جاذب به سطح زمين راه پيدا كند. سيستم جمع آوري فاضلاب شهر در حال حاضر در دست اجرا مي باشد.
- محل دفع نهايي زباله در حال حاضر بسيار نامناسب بوده و در آلوده ساختن قسمتي از شهر نقش اساسي دارد. ميزان كل زباله توليدي حدود 5/18 تن در روز و سرانه زباله (61/0 كيلوگرم با چگالي 326 كيلوگرم در متر مكعب) برآورده شده است.
- از نظر آلاينده هاي هوا، غلظت ذرات معلق بين 92/231 تا 7/258 ميكروگرم در متر مكعب و منواكسيد كربن بين 8 تا ppm 12 در نوسان بود.
- در مورد سر وصدا، حدود 30 درصد ميزان فشار صوت و تراز معادل صوت اندازه گيري شده در نقاط پر تردد شهر بيشتر از حد استاندارد محيطي ( dB 65 ) بوده است.
- از كل 352 واحد مراكز تهيه، توزيع و فروش مواد غذايي، 8/33 درصد وضعيت بهداشتي داشته اند. همچنين از كل 48 واحد اماكن عمومي، 7/41 درصد از وضعيت بهداشتي برخوردار بوده اند.
- بهداشت محيط مسكن نسبتاً مطلوب بوده و 5/92 درصد خانوارهاي ساكن داراي آب شرب لوله كشي بوده و بطور متوسط 74 درصد منازل داراي اتاقهاي مسكوني بهداشتي مي باشند.
- سرانه فضاي سبز 7 متر مربع بوده است.
- هر دو بيمارستان موجود شهر از لحاظ وضعيت جمع آوري و دفع زباله و فاضلاب مشكل اساسي دارند.
ب) بيله سوار
نرخ رشد سالانه جمعيت شهري در 10 سال اخير حدود 28/4 درصد و جمعيت اين شهر در اول سال 1375، 11733 نفر بوده است.
-آب آشاميدني شهر از آب كانال كشاورزي تامين مي گردد. شبكه توزيع آب شهر نزديك به 27 سال قدمت دارد. مصرف توسط سرانه خانگي به ازاي هر نفر در روز از سال 1373 برابر با 127 ليتر محاسبه شده است. مصرف متوسط سرانه كل در دوره دراز مدت (سال 1400 ) مقدار 252 ليتر براي هر نفر در روز پيش بيني گرديده است. از نظر كيفيت ميكروبي 5/25 درصد نمونه هاي برداشت شده آلوده و غير قابل و مصرف، و از لحاظ فيزيكي و شيميائي نيز كدورت، فسفات بيشتر از حد مجاز مي باشد.
- يكي از مشكلات عمده شهر بيله سوار عدم وجود شبكه جمع آوري فاضلاب مي باشد.
با توجه به سطح آب زيرزميني در اين شهر كه بين 6 تا 12 متري قرار دارد و همچنين نفوذپذيري كم خاك لزوم اجراي عمليات سيستم جمع آوري شبكه و تاسيسات تصفيه و دفع فاضلاب بهداشتي ضروري مي باشد.
- محل دفع نهايي زباله در حال حاضر بسيار نامطلوب بوده و در آلوده ساختن آب كانال كشاورزي نقش اساسي دارد. ميزان كل زباله توليدي حدود 9 تن در روز و سرانه زباله 76/0 كيلوگرم با چگالي 347 كيلوگرم در متر مكعب برآورد گرديده است.
- از نظر آلاينده هاي هوا، غلظت ذرات معلق بين 2/238 تا 43/251 ميكروگرم در متر مكعب و منواكسيد كربن بين 4 تا ppm 5/6 در نوسان بود.
- در مورد سر و صدا، حدود 4/19 درصد ميزان فشار صوت و تراز معادل صوت اندازه گيري شده در نقاط پرتردد شهر بيشتر از حد استاندارد محيطي (dB 65 ) بوده است.
- از كل 136 واحد مراكز تهيه، توزيع و فروش مواد غذايي، حدود 3/57 درصد جمعيت بهداشتي داشته اند، همچنين از كل 52 واحد اماكن عمومي، 8/28 درصد از وضعيت بهداشتي برخوردار بوده اند.
- 5/95 درصد خانوارهاي ساكن داراي آب شرب لوله كشي بوده و بطور متوسط 80 درصد منازل داراي اتاقهاي مسكوني بهداشتي مي باشند.
- سرانه فضاي سبز 4/7 متر مربع بوده است.
- در اين شهر بيمارستان موجود نيست.
در خاتمه ارزشيابي كلي از بهداشت محيط نيز بيانگر اين واقعيت است كه فاصله بين وضعيت موجود و مطلوب زياد بوده و نيازمند تلاش همه جانبه بر اساس برنامه ريزي اصولي در جهت بهبود شرايط محيطي است.
كلمات كليدي: