بررسي وضعيت بهداشت محيط شهر قوچان

نويسنده: علي اصغر حسني يزدي
استاد راهنما: اشرف السادات مصباح
استاد مشاور: سيمين ناصري، كرامت اله ايماندل
تاريخ دفاع: 1376/01/27
مدرك: كارشناسي ارشد مهندسي بهداشت محيط
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، دانشكده بهداشت، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: شهر قوچان كه در اين مطالعه از جنبه هاي بهداشت محيطي مورد بررسي قرار گرفته، يكي از شهرهاي شمال استان خراسان مي باشد كه به منظور بررسي وضعيت و ارتقاء سطح بهداشت محيط آن مطالعاتي صورت گرفته و نتايج آن بشرح زير مي باشد :
جمعيت شهرستان در طي سرشماريهاي سالهاي 1345، 1355، 1365، بترتيب برابر با 174184 و 197975 و 255669 نفر بوده كه نسبت شهرنشيني بترتيب از 7/16 به 20 و 6/29% رسيده و
پيش بيني جمعيت شهر قوچان براي ارسال 1375 بالغ بر 90000 نفر مي باشد.
در بررسي وضعيت كيفي منابع آب كه در دو مرحله شامل منابع آب زيرزميني دشت قوچان و منابع آب سطحي بررسي گرديده، در خصوص منابع آب زيرزميني از 19 حلقه چاه و يك رشته قنات در محدوده شهرستان نمونه برداري گرديده و نتايج بررسي نشان مي دهد كه كيفيت آب به طرف جنوب و غرب قوچان بهتر مي شود. به عنوان مثال حداكثر سختي mg/l 891 مربوط به چاه شهيد لاچيني داخل شهر و حداقل mg/l 4/125 مربوط به روستاي نسيم آباد در جنوب شهر مي باشد، حداكثر سولفات mg/l 848 مربوط به روستاي فيلاب و حداقل mg/l 152 مربوط به روستاي نسيم آباد مي باشد.
در مورد آبهاي سطحي، مهمترين منبع آب شهرستان رودخانه اترك است كه از داخل شهر قوچان با دبيm3/s 7/0 و سرعت m/s 73/0 عبور مي كند. BOD هرز آبهاي سطحي ورودي به رودخانه تفاوت چنداني ندارد و گواه پاك بودن آب رودخانه مي باشد. در مجموع از نظر كيفيت آب از نوع سولفاته كلسيك مي باشد.
در خصوص وضعيت فاضلاب شهر قوچان در سال 1355 مطالعاتي توسط شركت پارس كنسولت در مورد طرح جمع آوري، تصفيه و دفع فاضلاب قوچان انجام گرفته كه بعد از آن تاريخ، برنامه و اقدام خاصي جهت اجراي آن صورت نگرفته و در حال حاضر فاضلاب شهر از طريق چاههاي جاذب دفع مي شود و پسابهاي سطحي از طريق كانالهاي موجود در دو طرف خيابان با توجه به شيب طبيعي زمين با BOD5 حدود mg/l 50 به دو رودخانه كه در شمال و جنوب مركزي شهر قرار دارند هدايت
مي شود.
جمع آوري مواد زائد جامد بصورت روزانه توسط شهرداري انجام مي گيرد و در جايگاه دفع زباله تلنبار مي شود. متوسط زباله شهري روزانه 75/56 تن و زباله هاي بيمارستاني كه بطور جداگانه جمع آوري مي شود، kg 500، و سرانه زباله توليدي بدون احتساب زباله هاي بيمارستاني و نخاله هاي ساختماني 637 گرم مي شود.
اجزاي تشكيل دهنده زباله عبارتند از : كاغذ 12/9%، فلز 9/3%، پارچه 49/6%، پلاستيك 12/3%، چوب 24/0%، و مواد آلي 27/49% .
در بررسي آلاينده هاي هوا، مقدار so2 بعلت استفاده از گاز شهري بعنوان سوخت، در حد ناچيز بوده و قابل اندازه گيري نيست. بيشترين مقدار ذرات معلق مربوط به مرداد ماه 14/207 و كمترين آن در فروردين ماه55/189 µg/m3مي باشد. بيشترين غلظت منوكسيدكربن PPM 10 مربوط به اسفند ماه و كمترين آن در همين ماه PPM 1 بوده است كه در اندازه گيري انجام شده در تابستان اين مقادير كاهش يافته و بنظر مي رسد با اقداماتي از جمله توسعه فضاي سبز و جلوگيري از تردد وسائط نقليه دودزا، كاهش چشمگيري در غلظت آلاينده ها بوجود آيد.
از نظر وضعيت بهداشت پرتوها شهر قوچان داراي 4 مركز راديولوژي و 4 مركز راديوگرافي دندان مي باشد كه با توجه به ضخامت مناسب ديوارهاي مراكز پرتو تشخيصي و نيز پوشش آنها بوسيله سرب كوبي دربها و پيگيريهاي انجام شده توسط واحد بهداشت پرتوهاي مركز بهداشت استان،و با استناد به نتايج دزيمتري در قسمتهاي مختلف مراكز فوق (خارج اتاق اشعه، اتاق كنترل، رختكن، و غيره) همواره نتايج دزيمتري كم ( در حدود 3-0 h/ svµ ) و قابل رفع شدن مي باشد.
در خصوص سر و صداي محيط، اندازه گيري هاي انجام شده در نقاط مختلف شهر ميزان معادل شبانه روزي آن را در خيابان هاي امام خميني ميدان امام، خيابان شهيد مطهري، شهيد بهشتي و امام زمان بترتيب 08/69، 5/68، 36/65 ، 2/65 و 55/66 دسي بل نشان داده كه از حد محيطي 65 دسي بل كمي بيشتر مي باشد و با اقداماتي از جمله جلوگيري از تردد وسايل نقليه پر سروصدا، توسعه فضاي سبز و پيش بيني پاركينگهاي عمومي بمنظور كاهش بار ترافيكي، مي توان از شدت آلودگي صوتي كاست.
از نظر وضعيت مسكن با توجه به بررسيهاي انجام شده و مطالعات طرح تفضيلي، قوچان از نظر تراكم مسكن در حد متوسط بوده و از مجموع 1283 هكتار زمين، 414 هكتار آن به كاربريهاي مسكوني اختصاص دارد و از نظر شاخص خانوار و نفر در واحد مسكوني بترتيب در سال 1373، 5/10 و 8/4 نفر مي باشد. در همين سال 1/70% منازل مسكوني از شبكه گازرساني شهري استفاده كرده اند و مشتركين برق 15/99، آب 03/98 و تلفن 1/35 % بوده است.
در ارتباط با وضعيت اماكن تهيه و توزيع و فروش مواد غذايي و اماكن عمومي، از مجموع 1752 امكنه 1429 امكنه مواد غذايي و 323 امكنه عمومي بوده كه بترتيب 5/77 و 73% اماكن فوق از نظر وضعيت بهداشت فردي و محيطي داراي شرايط مطلوب بوده است و در مجموع بدليل پيگيري و نظارت بهداشت محيط از وضعيت مناسبي برخوردار مي باشند و با انجام برنامه هاي آموزشي مي توان درصد اماكن مطلوب را بالاتر نيز برد.
و بالاخره از نظر فضاي سبز شهر قوچان داراي 216834 مترمربع فضاي سبز درون شهري و 1747766 متر مربع برون شهري مي باشد. بنابراين بدون احتساب زمين هاي درختكاري شده، 8/1 متر مربع و با احتساب زمينهاي درختكاري شده، 4/2 متر مربع، و با در نظر گرفتن كل فضاي سبز درون و برون شهري، سرانه هر نفر 21 متر مربع مي شود، و با توجه به استاندارد فضاي سبز كه 15 متر مربع مي باشد، لازم است با جلوگيري از تخريب و ساختمان سازي باغات اطراف شهر، و خريد آنها توسط شهرداري، اين سرانه را در حد مطلوب حفظ نمود.
كلمات كليدي: