تشخيص زودرس كانسر معده

نويسنده: شهرام زندي حنجري
استاد راهنما: عبدالحميد حسابي
استاد مشاور:
تاريخ دفاع: 1375/02/01
مدرك: دكترا پزشكي
دانشگاه: دانشگاه آزاد اسلامي، پزشكي تهران،
چكيده: كانسر زودرس معده بعنوان كانسري كه تهاجم آن محدود به مخاط و يا زير مخاط بوده، بدون در نظر گرفتن وجود و يا عدم وجود متاستاز به گره هاي لنفاوي، تعريف مي شود.
تشخيص آن اولين بار در ژاپن پي گيري شد و در حال حاضر در بسياري از كشورها دنبال مي شود اساس و بنياد بيولوژيكي اين ضايعه با كانسر پيشرفته معده تفاوتي ندارد و فقط در مراحل اوليه اي از توسعه قرار دارد. تكامل تدريجي كانسر زودرس معده به سمت يك كانسر پيشرفته در طي زماني در حدود 15 سال يا بيشتر اتفاق مي افتد.
مطالعات راديولوژي، نقش مهمي در تشخيص كانسر زودرس معده دارند. همانطور كه ذكر شد تشخيص راديولوژيك كانسر زودرس معده براساس وجود و يا عدم وجود فرورفتگي و / يا برآمدگي در سطح مخاط معده و همينطور تغييرات در ساختمان و شكل و حالت مخاط معده مي باشد. بر همين مبنا اگر بخواهيم يك طرح كلي و جامع از ضايعه داشته باشيم مطالعات راديولوژي بر مطالعات اندوسكوپي ارجح تر است خصوصاً در تشخيص افتراقي ضايعات پوليپوئيد كه اندازه ضايعه مهم است. از هر دو روش كنتراست مضاعف و مطالعات فشاري Compression جهت تشخيص كانسر زودرس معده بايد استفاده كرد نقش اندوسكوپي نيز در تشخيص كانسر زودرس معده بسيار مفيد است. هنگامي كه همراه با اندوسكوپي، تكه برداري (بيوپسي) از ضايعه نيز صورت مي گيرد بايد بايد اين نمونه ها از قاعده ضايعه و كناره هاي آن بوده و بين 6 تا 10 نمونه حداقل تعدادي است كه جهت بررسي اساسي مورد استفاده قرار مي گيرد. همراهي مطالعات سلول شناسي با مطالعات فوق، ارزش تشخيصي بسيار بالايي دارد.
عقيده براين است كه به طور معمول دو حلقه فيلم 16 ميلي متري براي هر بيمار در نظر گرفته شود و از حلق تا دوازدهه حدود 40 عكس گرفته شود (حتي اگر هيچ تغيير آسيب شناسي مشاهده نشود).
سپس فيلمهاي ظاهر شده، توسط گروه متخصصين دستگاه گوارش بررسي شود اگر بخواهيم نتيجه خوبي از اين بررسيها بگيريم، استناد به تفسير حاصل از بررسي اين عكسها Photodocumentation بسيار مفيد است. و يكي از علل كم بودن تشخيص زودرس كانسر معده در كشورهاي غربي نسبت به ژاپن، پي آمد غفلت آنها در اين بررسي مي باشد.
كرومواندوسكوپي معده كه اشاره به مشاهده اندوسكوپي معده بعد از پاشيدن محلول dye (رنگي) بروي سطح مخاطي معده دارد، جهت تعيين ناهمواريهاي كوچك مخاطي معده، متاپلازي روده اي و واكنش مخاطي معده به بعضي تحريكات خاص مفيد بوده و در تشخيص كانسر زودرس معده كمك نيز اساسي مي كند در اين زمينه محلول indigo carmine جهت ايجاد سايه و تشخيص ناهمواريهاي كوچك مخاطي بسيار مفيد است.
همچنين برنامه هاي بيماريابي جهت كانسر معده در كشف موارد بيشتري از كانسر زودرس معده خصوصاً در مناطق با شيوع بالاي كانسر معده مثل ژاپن و فنلاند، بسيار مفيد بوده است. اين نكته قابل ذكر است كه در امريكا كانسر زودرس معده فقط 6% كل موارد مشخص شده كانسر معده را تشكيل مي دهد ولي در ژاپن اين رقم به 30% مي رسد چرا كه در ژاپن برنامه هاي موفق جهت بيماريابي اجرا مي شود.
شيوع بالاي كانسر معده در ژاپن، پزشكان را جهت برپايي يك برنامه بيماريابي موثر با كمك مطالعات راديولوژي و بدنبال آن انجام بررسيهاي اندوسكوپي و سلول شناسي در موارد مشكوك، ترقيب شده است. همچنين بكارگيري برنامه هاي بيماريابي بوسيله مطالعات اندوسكوپي و راديولوژي و سلول شناسي در افراد مبتلا به آنمي پرنيسيوز نقش مهمي را در تشخيص زودرس كانسر معده داشته است.
كلمات كليدي: