نگرشي بر واكسيناسيون ايدز

نويسنده: آصف برهاني اصانلو
استاد راهنما: سيدابوالقاسم رئيس سادات
استاد مشاور:
تاريخ دفاع: 1376/01/01
مدرك: دكترا پزشكي
دانشگاه: دانشگاه آزاد اسلامي، پزشكي تهران،
چكيده: بطور خلاصه موفقيتهايي در مطالعات واكنشهاي پيشنهادي HIV-l و SIV در مدلهاي پريمات بدست آمده است. در تعداد نسبتاً محدودي از آزمايشات بر روي شامپانزه ها، مصونيت عليه ويروسهاي آزاد همولوگ كه بطور داخل عضلاني تجويز شده بودند، ديده شد و حداقل در يك آزمايش مصونيت عليه ويروسهاي داخل سلولي ديده شد. اگر چه جزئيات ايمونولوژيكي در اين مطالعات هنوز تعريف نشده، ولي در بعضي از اين مطالعات مصونيت با سطح آنتي باديهاي خنثي كننده، مخصوصاً عليه انحناي V3 ارتباط داشت. اين موضوع در موارد مصونيت غيرفعال با آنتي بادي آنتي HIV-l نيز صادق است. سوالات مهم متعددي در اين مطالعات همچنان بدون پاسخ مانده است، مانند طول دوره مصونيت و قابليت محافظت در برابر انتقال عفونت از راه مخاطي. مطالعات ايمني زايي در ماكاكها نشان داده كه تجويز ويروسهاي آزاد SIV مصونيت عليه SIV ايجاد كرد و اين مصونيت عليه SIV به درجاتي با تجويز ويروسهاي د اخل سلولي نيز ايجاد شد. در بيشترين مطالعاتي كه منجر به مصونيت شدند از واكسنهاي حاوي ويروس كامل غيرفعال شده استفاده شد، البته تفسير نتايج بسياري از اين مطالعات مشكل است زيرا در اكثر اين مطالعات از سيستم گزنوژنيك استفاده شده و در اين سيستم ممكن است پاسخهاي ايمونولوژيك عليه سلولهاي انساني ايجاد شده باشند. با اين همه مصونيت هاي قابل قبولي بدون ارتباط با پاسخهاي ايمونولوژيك به سلولهاي انساني ديده شده است.
تجربياتي كه با واكسنهاي زير واحد با SIV درماكاكها انجام شده نتايج درخشاني در برنداشته است. همچنين استفاده از وكتور ويروس زنده واكسينيا و زير واحدهاي تقويتي به نتايج رضايت بخشي نرسيده است. موفقيت قابل ذكري كه اخيراً بدست آمده كاربرد يك واكسن ويروسي زنده ضعيف شده جهش يافته است كه در آن SIV داراي كمبود ژني مي باشد. علي رغم تعداد زياد مطالعاتي كه در اين زمينه انجام شد، معيارهاي ايمني In vitro به وضوح اثبات نشد. تجربيات فراواني در مرحله فاز I مطالعات برروي تعداد متنوعي از واكسنهاي پيشنهادي HIV-1 در افراد سالم سرونگاتيو انجام شد. به استثناي راكتوژنسيته حاد نسبت به فرآورده هايي كه حاوي ادجوان MTP-PE بودند، واكسنهاي پيشنهادي عموماً به خوبي تحمل شدند و توكسيسيته آزمايشگاهي و باليني چشمگيري ديده نشد. همچنين شواهدي از سركوب ايمني نيز يافت نشد. اگر چه بي خطر بودن واكسنهاي پيشنهادي HIV-1 با آزمايشات مختلف اثبات مي شود ولي اشكالي از سركوب ايمني و توكسيسيته ممكن است با گذشت زمان يافت شود. پيگيري دقيق افراد براي يافتن اين توكسيسيته ها الزامي است.
مطالعات ايمني زايي با واكسنهاي زير واحد پيشنهادي كه تاكنون در انسان انجام شده بر اين امر دلالت دارد كه حداقل سه دوز مورد نياز است. رژيم مناسب براي ايجاد ايمني هنوز تعيين نشده و به نظر مي رسد براي هر واكسن رژيم جداگانه اي لازم است. به نظر مي رسد توليد آنتي باديهاي اتصالي كه با روش وسترن بلات و اليزا اندازه گيري شده اند موفقيت آميز بوده است ولي تحريك كردن آنتي باديهاي خنثي كننده مشكل تر است. تاكنون بهترين نتايج توليد آنتي باديهاي خنثي كننده با واكسنهاي gp120 بازپروري شده به دست آمده است. در اين مطالعات پاسخهاي آنتي بادي خنثي كننده در اكثر موارد بيش از سه دوز بوجود آمده است. تجويز يك فرآورده gp160 در ويروس زنده واكسينيا كه متعاقب آن يك زير واحد به منظور تقويت تزريق شد نتايج اميدواركننده اي نشان داد و اين رژيم تنها موردي بود كه تاكنون در آن فعاليت لنفوسيتهاي T سايتوتوكسيك+ CD8 يافت شد. همانطور كه قبلاً اشاره شد مشكل بزرگ در برابر تلاشهاي تهيه واكسن HIV-1 گوناگوني آنتي ژني HIV-1 و لزوم ايجاد پاسخ به گونه هاي هترولوگ براي كارآمد بودن يك واكسن است. تاكنون مطالعات نشان داده است كه اين موضوع امكان پذير است كه بتوان يك فعاليت خنثي كنندگي هترولوگ با واكسنهاي زير واحد ايجاد كرد. اخيراً اين سوال مطرح شده است كه چه تفاوتهايي در كيفيت آنتي باديهاي خنثي كننده پس از واكسيناسيون و آنتي باديهاي خنثي كننده پس از عفونت HIV-1 وجود دارد. آنتي باديهاي ايجاد شده پس از واكسيناسيون به طور موثري گونه هاي HIV-1 كه در آزمايشگاه تكثير يافته اند را خنثي مي كنند ولي در خنثي كردن HIV-1 كه از افراد آلوده جدا شده اند، تأثيري نداشته است.
واكسنهاي HIV-1 كه به منظور ايمونوتراپي به افراد آلوده به HIV-1 تجويز شده نيز بخوبي تحمل شده اند و ايجاد پاسخهاي ايمني همورال و سلولي كرده اند. مطالعات فراواني به منظور تعيين كارايي اين نوع از ايمونوتراپي در افراد آلوده به HIV-1 در حال انجام است.
كلمات كليدي: