بررسي سيستم تامين آب شهر قوچان و راههاي بهبود و كيفيت آن

نويسنده: ذبيح اله بياني راد
استاد راهنما: سيمين ناصري
استاد مشاور: امير حسين محوي، كرامت اله ايماندل، محمود شريعت
تاريخ دفاع: 1374/12/26
مدرك: كارشناسي ارشد مهندسي بهداشت محيط
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، دانشكده بهداشت، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: قوچان از شهرستانهاي استان خراسان، واقع در شمال شرقي كشور با 6868 كيلومتر مربع مساحت، داراي سه بخش و 410 آبادي است.
اين شهرستان مانند بسياري از شهرها از نظر آب آشاميدني داراي مشكلات كمي و كيفي است كه نياز بود كه بررسي اين زمينه انجام گيرد، و منابع آلوده كننده و كاهش دهنده كيفيت آب مشخص شود، و روشهاي بهبود كيفيت آب آشاميدني ارائه گردد. به همين منظور پس از شناسايي و جمع آوري اطلاعات لازم از منابع، نسبت به نمونه برداري و آزمايش كامل آب مشتمل بر فيزيكي، فيزيكو شيميايي، شيميايي، و باكتريايي روي هر نمونه انجام گرديد.
نتايج حاصله مويد آن است كه :
اولاَ: از تعداد 21 منبع آب آشاميدني، كه آزمايشات باكتريولوژيكي روي آنها صورت گرفت، در چهار مورد، يعني 15% آلودگي كليفرمي مشاهده گرديد.
ثانياً : ميزان پارامترهاي سولفات، منيزيم، سختي كل، سديم، كلرور و سرب از مقادير پيشنهادي سازمان جهاني بهداشت براي آب مشروب تجاوز نموده است، و مقدار فلوئور در كليه منابع از حداقل مقدار پيشنهاد شده، كمتر مي باشد. همچنين انتقال داده ها و نيز دياگرام شولر نشان مي دهد كه كيفيت آب در محدوده قابل قبول براي شرب قرار دارد. ضمناً نموگرام لگاريتميك داده هاي آناليز آب بيانگر آن است كه آب شهر قوچان در دسته آبهاي بيكربناته و سولفات سديك قرار دارد. به منظور بهبود كيفيت آب آشاميدني اين شهر، پيشنهاداتي به شرح زير ارائه مي گردد:
1- احداث منابع ذخيره با حجم مناسب همراه با حفر چاه در غرب شهر قوچان: با توجه به اينكه كيفيت منابع موجود در غرب شهر مناسب بوده، مي توان با احداث منابع ذخيره و هدايت آب كليه منابع موجود و حفر چاههاي جديد (131 ليتر در ثانيه)، در غرب شهر، به اين منابع ذخيره، و اختلاط آنها، آب با كيفيت قابل قبول مهيا نموده، و كلرينه نمودن آب را نيز بطور مناسب انجام داد.
2- احداث تصفيه خانه با ظرفيت محدود، و مخرن ذخيره و حفر چاههاي جديد به طور همزمان در غرب شهر: احداث تصفيه خانه به منظور تصفيه آب بخشي از منابع تامين كننده آب شرب، و اختلاط آن با بقيه منابعي كه از كيفيت بهتر و در حد استانداردهاي توصيه شده هستند مي باشد.
3- حفر چاههاي جديد در خارج از منطقه مسكوني و محدوده شهري به منظور افزايش كميت آب شرب: با توجه به گسترش مناطق مسكوني و افزايش جمعيت، باعث آلوده شدن بعضي از منابع مي شود در نتيجه بايد نسبت به برنامه ريزي جهت حفر چاههاي جديد در خارج از محدوده شهري و مسكوني اقدام گردد.
4- احداث تصفيه خانه آب در شرق شهر، با توجه به احداث سد در شمال شرقي شهرستان
5- احداث شبكه جمع آوري فاضلاب شهري: دفع فاضلاب در چاههاي جاذب، باعث گسترش آلودگي آبهاي زيرزميني شده، در نتيجه احداث سيستم فاضلاب شهري ضروري و غيراجتناب مي باشد.
6- حفاظت از منابع آبي شامل بهسازي اطراف آنها، حفاظت حريم چاه يا قنات.
7- اصلاح و بازسازي شبكه توزيع به منظور كاهش نشت.
8- فلوئور زني آب شرب با استفاده از تركيبات فلوئور دار مناسب، به منظور تامين فلوئور مورد نياز.
9- كلرزني آب آشاميدني جهت گندزدايي كردن آب.
كلمات كليدي: