بررسي پوششهاي داخلي لوله هاي آب آشاميدني و جوانب بهداشتي آن

نويسنده: ابراهيم محمدي كلهري
استاد راهنما: كرامت اله ايماندل
استاد مشاور: عليرضا مصداقي نيا، جعفر نوري، عزت الدين جواديان، منصور غياث الدين، سيمين ناصري
تاريخ دفاع: 1374/08/10
مدرك: كارشناسي ارشد مهندسي بهداشت محيط
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، دانشكده بهداشت، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: خوردگي بعنوان يك پديده مهم بخصوص در سيستمهاي تأمين و توزيع آب آشاميدني كه موجب خسارات و صدمات اقتصادي فراوان شده و داراي مخاطرات بهداشتي متعددي است، در اين پايان نامه مورد بررسي قرار گرفته است. ورود تركيباتي نظير فلزات سمي و كادميم از لوله ها و تجهيزات داراي اين تركيبات به آب و همچنين نامطلوب شدن كيفيت ظاهري آب، از اثرات بهداشتي خوردگي در سيستمهاي توزيع آب مي باشد.
لوله هاي مورد استفاده در صنعت آب و فاضلاب شامل لوله هاي چدني، فولادي سيماني ( آزبست سيمان و بتني)، لوله هاي پلاستيكي ( پلي اتيلن و PVC )، لوله هاي پلاستيكي دو جداره و لوله هاي فايبر گلاس (GRP) مي باشد. طبق بررسي انجام گرفته لوله هاي پلاستيك و فايبر گلاس داراي مقاومت عالي در مقابل خوردگي بوده و داراي عمر طولاني هستند. با راه اندازي صنايع پتروشيمي در داخل كشور، امكان بيشتري براي توليد و استفاده از لوله هاي پلاستيكي فراهم شده است.
بررسي روشهاي كنترل و پيشگيري خوردگي در سيستمهاي تامين و توزيع آب آشاميدني نشان مي دهد كه كيفيت فيزيكي، شيميائي و بيولوژيكي آب نقش اساسي در خوردگي داخلي لوله هاي فلزي داشته و كنترل عوامل موثر در كيفيت آب شامل PH، درجه حرارت، سرعت آب، اكسيژن محلول، قليائيت، نمكهاي محلول و عوامل بيولوژيك در پيشگيري و مبارزه با خوردگي داخلي لوله ها بسيار حائز اهميت است.
استفاده از انواع پوششها كه شامل پوششهاي فلزي، معدني و آلي بوده و از روشهاي متداول در پيشگيري و كنترل خوردگي مي باشد، مورد مطالعه قرار گرفته است. توليد لوله هاي گالوانيزه و فولاد زنگ نزن كه كاربرد زيادي در سيستمهاي توزيع آب دارند، با استفاده از پوششهاي فلزي روي و كروم انجام مي گيرد. از پوششهاي معدني، ملات سيمان پرتلند، در پوشش داخلي لوله هاي فولادي و چدني داراي كاربرد زيادي است. اين پوشش داراي قيمت ارزان و كاربرد آسان بوده و ليكن مقاومت كمي نسبت به فشارهاي مكانيكي و شوكهاي حرارتي مي باشد. براي رفع اين نقص در برخي موارد اين پوشش همراه با رزين اپوكسي و تركيبات ديگر استفاده مي شود.
پوششهاي آلي شامل انواع وسيعي از پوششهاي پايه قيري آسفالت و كلتار، رنگها و پوششهاي مشابه شامل اپوكسي، پلي اورتان، وينيل، لاستيك كلرينه شده و رزينهاي آلكيدي، پوششهاي پلاستيك نظير پلي اتيلن، PVC، نايلون و اپوكسي با باند حرارتي مايع و ويژگيهاي هر يك مورد بحث و بررسي قرار گرفته است.
برخي پوششها از جمله قير آسفالت، كلتار، وينيل و پوششهاي پلاستيكي نظير پلي اتيلن و PVC، طبق بررسيها و مطالعات انجام گرفته بعلت ورود تركيبات اين پوششها در آب، داراي مخاطرات احتمالي از جمله امكان سرطانزائي مي باشند.
در آزمايش و بررسي كيفيت 3 نمونه پوشش رنگي لوله هاي آب آشاميدني، نحوه عمل و مراحل مختلف اجرايي اين آزمايشات بر اساس استانداردهاي ارائه شده و امكان ورود عناصر و مواد پوششهاي رنگي در آب آشاميدني، نشان داده شده است.
كلمات كليدي: