يافته هاي اپيدميولوژيك، آزمايشگاهي و پاتولوژيك سرطان مري در بيمارستان طالقاني سال 84-79

نويسنده: وحيده سادات ازهري
استاد راهنما: مهرداد مقيمي
استاد مشاور:
تاريخ دفاع: 1386/01/01
مدرك: دكترا پزشكي
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي، پزشكي،
چكيده: هدف از نگارش اين پايان نامه مروري بر تومورهاي مري بوده و سعي شده است اطلاعاتي در مورد اپيدميولوژي فاكتورهاي خطر، شيوع انواع آدنوكارسينوم و كارسينوم سلولهاي سنگفرشي، نشانه ها، علايم و روشهاي تشخيصي جمع آوري شود.
مري لوله اي عضلاني و توخالي بوده كه از حلق شروع شده و به معده ختم مي شود. اين عضو در قفسه سينه و در كنار ارگانهاي حياتي نظير ريه ها و قلب و شريان آئورت قرار گرفته و همين موضوع آن را به يك سرطان مهلك تبديل كرده است. چرا كه در اكثر موارد در زمان تشخيص درگيري ارگانهاي حياتي نيز وجود داشته است.
سرطان مري هفتمين علت مرگ ناشي از سرطان در جهان است و به شكل خوش خيم و بدخيم وجود دارد. انواع بدخيم از شيوع بيشتري برخوردارند. آدنو كارسينوم و كارسينوم سلولهاي سنگفرشي بيشترين درصد را در بين سرطانهاي بدخيم مري به خود اختصاص مي دهند كه كارسينوم لولهاي سنگفرشي در مقايسه با آدنوكارسينوم از درصد شيوع بيشتري برخوردار است. آدنوكارسينوم برخاسته از مري بارت و به دنبال متاپلازي بدخيم سلولهاي مري رخ داده و مهمترين فاكتور موثر در اين روند رفلاكس و برگشت محتويات و اسيد معده به مري مي باشد در مقابل مهمترين فاكتور خطر در ايجاد كارسينوم سلولهاي سنگفرشي تغذيه و سيگار و الكل مي باشد. نقش ژنتيك در ايجاد اين نوع سرطان چندان مشخص نيست.
در جوامع غربي در چند دهه اخير بروز آدنوكارسينوم رو به افزايش بوده است و بروز سرطان مري در محدوده 6-3 مورد در هر 100000 نفر رسيده است. درصورتيكه در مناطق اندميك و كارسينوم سلولهاي سنگفرشي بيشتر مي باشد و بروز سرطان مري در اين مناطق 800-300 در 100000 نفر است. منطقه اندميك كمربندي است كه از درياي خزر شروع شده نواحي مركزي آسيا را در برگرفته و در شمال چين خاتمه مي يابد. همچنين اين مناطق شيوع بيماري در زنان و مردان تقريبا مساوي است و در ساير مناطق مردان بيشتر از زنان متاثر از اين بيماري هستند و بيشتر بيماران در دهه 6 و 7 زندگي به سر مي برند.
شايعترين علامت بيماري ديسفاژي مي باشد كه در ابتدا نسبت به جامدات بوده و نهايتا نسبت به مايعات نيز ايجاد مي شود كاهش وزن در مقام بعدي قرار دارد. تشخيص بيماران به كمك بلع باريم، اندوسكوپي و بيوپسي بوده و سي تي اسكن متاستاز را مورد ارزيابي قرار مي دهد. درمان انتخابي بيماران جراحي و خارج كردن توده مي باشد كه به دو روش ترانس هياتال و ترانس توراسيك انجام مي گيرد. البته بايد گفت كه جراحي تنها در مراحل اوليه و زودرس بيماري موثر خواهد بود. راديوتراپي و ليزرتراپي نيز از روشهاي درماني هستند كه بيماران از آن سود مي برند. برخلاف ساير تومورها كه علت اصلي مرگ بيماران متاستاز مي باشد در اين بيماري عود لوكال بيماري عامل مرگ است.
در بررسي هاي انجام شده در بيمارستان طالقاني از سال 84-79 بر روي 56 بيمار كه با تشخيص تومور مري بستري شدند 62.5درصد زن و 37.5 درصد مرد بودند. 57.13 درصد آنان در دهه 6 و 7 زندگي به سر مي بردند، 42.55 درصد آنان در كمربند مربوطه كه مناطق شمالي و شمال غرب و شمال شرقي ايران را در برگرفته قرار داشتند كه مطابق با اطلاعات آماري و منابع مختلف بوده است. از لحاظ عادات غذايي و وضعيت تغذيه آنان اطلاع چنداني به دست نيامد. 25 درصد بيماران مصرف مواد مخدر به شكل سيگار، قليان، الكل و ترياك را ذكر كرده و سيگار در 62.28 درصد بيماران وجود داشت. 7 بيمار سابقه فاميلي ناراحتي گوارش سرطان و نارسايي كبدي به علت نامشخص داشتند و 3 بيمار علايم گوارشي را داشته اند.
ديسفاژي شايعترين علامتي بود كه اين بيماران داشتند و در 96.42 درصد آنان ديده شد. كاهش وزن در 75 درصد و استفراغ در 21.42 درصد بيماران وجود داشت. در نتايج اندوسكوپي 55.55 درصد توده ها در مري مياني بوده است و مجموعا 74 درصد از توده هاي مري از نوع كارسينوم سلولهاي سنگفرشي 22 درصد آدنوكارسينوم و 4 درصد متفرقه بوده كه در ميان آنها يك مورد سرطان سلولهاي كوچك وجود داشت . 68.75 درصد تومورها با تمايز خوب بودند.
64.70 درصد از بيماران تحت عمل جراحي رزكسيون قرار گرفتند و 3 مورد مرگ پس از عمل جراحي گزارش شده بود كه يك مورد به دليل آمبولي ريه و مشكلات قلبي يك مورد مشكلات تنفسي و يك مورد شوك هموراژيك بوده است.
7 نفر از بيماران نير به دليل پيشرفته بودن بيماري و يا غير قابل برداشت بودن تومور از درمانهاي غير جراحي بهره بردند 13.72 درصد راديوتراپي 9.8 درصد كموتراپي و 11.76درصد كموتراپي به همراه راديوتراپي را در پرونده خود داشتند.
كلمات كليدي: