روند بهينه سازي تصفيه فاضلاب مشهد

نويسنده: علي بلادر
استاد راهنما: عليرضا مصداقي نيا
استاد مشاور: امير حسين محوي، جعفر نوري
تاريخ دفاع: 1374/07/22
مدرك: كارشناسي ارشد مهندسي بهداشت محيط
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، دانشكده بهداشت، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: تامين بهداشت همگاني، حفاظت منابع آب و بطور كلي جلوگيري از آلودگي محيط زيست، اهم اهداف جمع آوري و دفع بهداشتي فاضلاب مي باشند. بسياري از آلودگيهاي ناشي از فعاليتهاي بشر توسط آب حمل مي شود، بنابراين قبل از آنكه آبهاي آلوده ( فاضلابها) وارد محيط شوند، بايستي به دقت مورد تصفيه و پالايش قرار گيرند.
در انتخاب روش تصفيه فاضلاب يك شهر عوامل متعددي موثرند كه اصولاً فرموله كردن و يا تدوين آنها به فرم كلاسيك، كاري غير ممكن و بي نتيجه است. زيرا عوامل گوناگوني از قبيل وضعيت اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي، شرايط بهداشتي و ... در طراحي سيستم تصفيه فاضلاب و حتي روش تصفيه فاضلاب آن اجتماع موثرند كه بايستي طرح تصفيه مناسب آن اجتماع بر اساس اين عوامل بوده تا به هنگام بهره برداري، طرح يا شكست مواجه نشود. شهر مشهد به دليل جاذبه هاي خاص آن و وجود مرقد مطهر حضرت رضا (ع) از نظر جمعيت، جزو شهرهاي بزرگ جهان محسوب مي شود. گسترش بيش از اندازه شهر و افزايش جمعيت، مشهد را با مشكل تامين آب مواجه ساخته است. بيش از 80% آب مصرفي شهر از طريق منابع زير زميني تامين مي گردد. از سوي ديگر دفع فاضلاب به طور سنتي و استفاده از چاههاي جاذب مي باشد. بنابراين خطر آلودگي زير زميني بسيار زياد است. با توجه به اهميت جمع آوري و دفع فاضلاب مشهد، طرح مربوطه در سالهاي اخير در حال مطالعه و اجرا است. اين تحقيق در راستاي بررسي مطالعات انجام شده و نيز ارزيابي عملكرد سيستم تصفيه فاضلاب موجود و به طور كلي به منظور دستيابي به اهداف ذيل صورت گرفته است.
(1)بررسي طرح تصفيه فاضلاب شهر مشهد و انتخاب بهترين روش تصفيه (2) بررسي كمي و كيفي فاضلاب ورودي به تصفيه خانه در حال بهره برداري (3) بررسي تغييرات راندمان سيستم تصفيه موجود (4) بررسي و ارزيابي مشكلات بهره برداري و نگهداري از تصفيه خانه (5) ارائه طريق جهت بهبود راندمان سيستم تصفيه.
جهت نيل به اهداف، اقدامات لازم و ممكن صورت پذيرفت كه نتايج حاصل از اين بررسيها را مي توان به شرح ذيل خلاصه نمود:
-براي يكي از دو تصفيه خانه اصلي مشهد ( تصفيه خانه اولنگ ) دو گزينه روش تصفيه بركه تثبيت و روش تصفيه AIWPS ارائه گرديد كه با مقايسه اين دو گزينه از جنبه هاي گوناگون فني و اقتصادي و ... روش تصفيه AIWPS به عنوان روش تصفيه مناسب تشخيص و پيشنهاد گرديد.
-با توجه به اينكه تنها تصفيه خانه فاضلاب موجود مشهد، سيستم تصفيه فاضلاب آستان قدس مي باشد و به دليل مشابهت سيستم تصفيه با ديگر تصفيه خانه اصلي شهر( تصفيه خانه پركندآباد) عملكرد در شرايط بهره برداري اين تصفيه خانه مورد بررسي قرار گرفت تا نتايج حاصله بتواند در كاربرد سيستمهاي مشابه مورد استفاده قرار گيرد.
-تصفيه خانه آستان قدس به مرور زمان از نظر تجهيزات (هواده) در حال كامل شدن است. بنابراين در شرايط مختلف، راندمان اين تصفيه خانه مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار گرفت و با در نظر گرفتن كاربرد پساب آن در آبياري كشاورزي مشخص شد كه راندمان سيستم تصفيه از نظر حذف BOD (پس از نصب چهار دستگاه هواده) قابل قبول مي باشد، هر چند از نظر مشخصات پساب مطابق با استانداردهاي محيط زيست نيست در صورتيكه رعايت اين استانداردها مورد نظر باشد، بايستي سيستم تصفيه تكميل شود تا بتوان عملكرد آنرا مورد بررسي قرار داد. بررسي مشكلات بهره برداري و نگهداري از سيستم تصفيه فاضلاب موجود، آشكار ساخت با توجه به شرايط اقتصادي مملكت، حتي الامكان بايستي از سيستمهاي استفاده كرد كه تجهيزات مكانيكي بكار رفته در آنها حداقل باشد.
-اهم مشكلات موجود سيستم عبارتند از : عملكرد بد سيستم در حذف كليفرمها، مشكل
بهره برداري از تجهيزات مكانيكي، تغييرات شديد كمي و كيفي فاضلاب ورودي به تصفيه خانه جهت رفع اين مشكلات راه حلهاي ذيل پيشنهاد مي شود :
•در صورت امكان، كاربرد استخرهاي تكميلي به صورت سري (حداقل چند استخر) موجب بهبود عملكرد سيستم از نظر حذف كليفرم در پساب مي گردد و يا با استفاده از بافلهايي در استخر جلادهي موجود مي توان راندمان سيستم تصفيه را بهبود بخشيد.
•كاربرد تجهيزات مكانيكي كه داراي سابقه و ضمانت كافي در استفاده از آنها در سيستمهاي تصفيه فاضلاب باشند.
•جلوگيري از تخليه بي رويه فاضلاب توسط تانكرهاي جمع آوري فاضلاب سطح شهر به تصفيه خانه و يا احداث مخزني جهت جمع آوري فاضلاب تخليه شده و ورود متناسب آن به تصفيه خانه تا مشكل شوك بارآلي و هيدروليكي سيستم كاهش يابد.
كلمات كليدي: