بررسي فلور باكتريهاي هوازي هواي تهران مركزي

نويسنده: حسين معصوم بيگي
استاد راهنما: محمود شريعت، منصور غياث الدين
استاد مشاور: عليرضا مصداقي نيا، منصور غياث الدين، محمود محمودي، ناصر بادامي، غلامحسين عزت الدين جواديان، سيمين ناصري
تاريخ دفاع: 1374/03/23
مدرك: كارشناسي ارشد مهندسي بهداشت محيط
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، دانشكده بهداشت، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: با توجه به انتقال آلاينده ها بويژه باكتريها از طريق هوا و قابليت بالاي استقرار باكتريها بر روي آئروسلهاي معلق هوا و بدنبال آن تنفس حجم بالائي از هوا توسط انسان در شبانه روز و تاثير آن بر سلامت انسانها اهميت و جايگاه خاص بررسي فلور باكتريائي هوا مشخص مي باشد.
بيماري عفوني مجاري تنفسي از نظر تعداد ابتلاءدر سطح جهان رتبه اول را دارد، به همين دليل تا بحال محققين زيادي در خصوص آلودگي باكتريايي هوا از طرق مختلف به تحقيق پرداخته اند و زمانيكه صحبت از حفظ منابع و ذخائر مي شود، بسياري از پژوهشگران هوا را در اولويت نخست معرفي نموده اند چون معتقدند كه كلاً آلودگي هوا، سلامت ميليونها انسان و موجود زنده و در نهايت كل زندگي ساكنان كره زمين را تهديد مي كند. نياز به نتايج حاصل از تحقيق در مراكز مختلف علمي كشور بخصوص در مورد شهر تهران كه داراي حدوداً 5/1 جمعيت ايران مي باشد نيز سبب شد تا براي اولين بار در ايران شناسائي فلور باكتريائي هوا در تهران انجام گيرد.
در انجام اين تحقيق ابتدا بطور تصادفي سه ايستگاه در منطقه مركزي شهر به عنوان ايستگاههاي مورد و يك ايستگاه در شمال شهر كه از هواي نسبتاً باكتري برخوردار مي باشد به عنوان ايستگاه شاهد انتخاب شدند.
سپس با انجام يك پيش آزمون تا حدي موانع و مشكلات و وضع موجود بررسي قرار گرفت.
نمونه برداري در اين تحقيق با استفاده از نمونه بردار سارتوريوس انجام شد كه به كمك آن باكتريهاي هوا بر روي فيلتر ژلاتين جمع آوري و سپس فيلتر حاوي باكتريها بر روي محيط كشت مغذي منتقل و بعد از انكوباتورگذاري بمدت 24-18 ساعت، شمارش كلني ها انجام شد و ساير عمليات آزمايشگاهي متداول در آزمايشگاه ميكروبيولوژيكي جهت شناسائي باكتريهاي هوازي كه تشكيل كلني مي دادند انجام گرفت. جهت بررسي رابطه تغييرات ميانگين تعداد باكتريها با تغييرات دما و رطوبت هوا حين نمونه برداري در هر ايستگاهي، رطوبت و دماي هوا نيز اندازه گيري شد.
نتايج حاصل از اين تحقيق عبارت است از :
1- در بين جنس باكتريهاي شناسائي شده در هر سه فصل ابتدا با سيلهاي گرم مثبت كه شاخص اصلي آنها جنس با سيلوس مي باشد و بعد كوكسي هاي گرم مثبت كه شاخص اصلي آن استافيلوكوكوس مي باشد، بيشترين بودند.
2- با توجه به آزمونهاي آماري انجام شده به روش رگرسيون گام به گام مشخص شد كه بين ميانگين تعداد باكتريها در هر متر مكعب هوا و به ترتيب رطوبت هوا، روزهاي هفته، دماي هوا، و فصول مختلف سال يك رابطه معني داري وجود دارد.
3- در ايستگاههاي مورد ميانگين تعداد باكتريها در سه فصل نمونه برداري شده با يك اختلاف معني داري نسبت به ايستگاه شاهد در محدوده رطوبتي 70-61 درجه سانتي گراد بيشترين بود.
4- ميانگين تعداد باكتريها در هر متر مكعب هوا در فصل پائيز بيشتر از دو فصل ديگر نمونه برداري شده و در فصل زمستان با يك اختلاف معني داري بيشتر از فصل بهار بود.
5- ميانگين تعداد باكتريها در سه فصل نمونه برداري شده در ايستگاههاي مورد از شنبه تا سه شنبه يك سير نزولي داشته و در روزهاي چهارشنبه و پنج شنبه مجدداً افزايش مي يابد. البته در ايستگاه شاهد اختلاف معني داري بين روزهاي مختلف هفته ديده نشد. در ايستگاههاي مورد بين شنبه و پنج شنبه اختلاف معني دار نبوده ولي بين اين دو روز با ساير روزهاي هفته اختلاف معني داري ديده شد.
6- ميانگين تعداد باكتريها در هر متر مكعب هوا در ايستگاههاي مورد در فصل پائيز 1372، 130 عدد و در فصل زمستان 1372، 90 عدد و در فصل بهار 1373، 36 عدد در هر متر مكعب هوا بوده در حاليكه در ايستگاه شاهد در مجموع سه فصل ميانگين تعداد باكتريها در هر متر مكعب هوا 15 عدد در هر متر مكعب هوا بود.
كلمات كليدي: