بررسي وضعيت بهداشت محيطي شهر كرد

نويسنده: مهربان صادقي
استاد راهنما: عليرضا مصداقي نيا
استاد مشاور: محمود شريعت، قاسمعلي عمراني، جعفر نوري
تاريخ دفاع: 1373/11/24
مدرك: كارشناسي ارشد مهندسي بهداشت محيط
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، دانشكده بهداشت، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: كنترل كليه عوامل محيطي كه از جمله مهمترين عاملان انتقال بيماري در جوامع بوده و هر كدام به طريقي بر روي سلامت جسمي، رواني، اجتماعي، و اقتصادي انسان تاثير مي گذارد، و مقوله « بهداشت محيط » مورد بررسي قرار مي گيرد. و بدين منظور گام نخست، جمع آوري و كسب اطلاعات از وضعيت موجود فاكتورهاي محيطي است، در اين تحقيق كليه فاكتورهاي فوق الذكر اعم از آب، فاضلاب، زباله، فضاي سبز، اماكن عمومي و مراكز تهيه، توزيع و فروش مواد غذائي، مسكن، سر و صدا و هوا مورد بررسي قرار گرفت.
روش كار در اين بررسي همواره جمع آوري جديدترين اطلاعات از منابع مختلف و در خصوص برخي فاكتورها نظير آب، فاضلاب و زباله انجام آزمايش و تكميل اطلاعات و اماكن عمومي و مراكز تهيه، توزيع و فروش مواد غذائي، مسكن، سر و صدا و هوا كه هيچگونه اطلاعاتي در دسترس نبوده انجام بررسي بطور كامل بوده است.
نتايج اين بررسي در زمينه هاي مختلف بشرح زير خلاصه مي شود:
آب: شبكه توزيع آب آشاميدني شهر كرد از سال 1342 آغاز و همراه با افزايش جمعيت و گسترش شهر بتدريج توسعه يافت. مقدار مصرف سرانه آب در حال حاضر حدود 216 ليتر در روز مي باشد. منابع آب آشاميدني شهر از آبياري زير زميني بوده كه توسط 12 حلقه چاه آبرفتي در داخل و اطراف شهر، جمعاً با دبي حدود 372 ليتر در ثانيه استحصال مي شود و تنها براي نياز فعلي شهر كفايت مي كند و به موازات افزايش جمعيت منابع تامين آب نيز بايد توسعه يابد. در سيستم آبرساني تعداد 4 مخزن به گنجايش كلي 16000 متر مكعب وجود دارد، كيفيت شيميايي و ميكروبي آب در تمام فصول سال در حد مطلوب و مجاز استاندارد صنعتي آب كشور مي باشد.
فاضلاب: سيستم كنوني دفع فاضلاب شهر در مناطقي بصورت سنتي با استفاده از چاههاي جذبي و در بعضي مناطق ديگر شبكه جمع آوري است. عمليات لوله گذاري و هدايت فاضلاب شهر به تصفيه خانه در سال 1370 آغاز و هر سال بطور مستمر توسط شركت آب و فاضلاب شهر كرد در دو مرحله كه هر مرحله شامل 195 كيلومتر خطوط لوله اصلي و فرعي بوده با استفاده از لوله هاي سيماني دايره اي و تخم مرغي شكل توسعه مي يابد. طرح تصفيه خانه فاضلاب از نوع لجن فعال بوده كه اجرا آن از سال 1374 شروع خواهد شد و در حال حاضر فاضلاب جمع آوري شده از طريق چهار بركه تثبيت كه موقتي بوده مبتني بر اصول فني و استاندارد نمي باشند، تصفيه و به رودخان شهر كرد تخليه مي گردد.
زباله : عمليات توزين زباله شهر در سالهاي 72 و 73 انجام شده، توليد روزانه 59 و 62 تن زباله به ترتيب براي سالهاي مذكور بوده است كه با توجه به جمعيت اين سالها، توليد سرانه زباله به ترتيب 613 و 629 گرم و چگالي 454 كيلوگرم در متر مكعب براي سال 73 مي باشد.
نتايج اصله از آناليز فيزيكي حاكي است كه 05/79 درصد از زباله را مواد آلي و بقيه را ساير اجزاء زباله تشكيل مي دهند. جمع آوري زباله از مراكز توليد به روش مراجعه مستقيم رفتگران با استفاده از چرخهاي دستي، و پس از انتقال به ايستگاههاي موقت بطور مستقيم به كاميونهاي مخصوص زباله تخليه و از آنجا به محل دفع نهايي واقع در 6 كيلومتري شمال شرقي شهر برده مي شوند و در آنجا بعد از مدت طولاني تلنبار شدن بطور ناصحيحي تسطيح و فشرده شده و در خاك دفن مي گردد.
فضاي سبز: مجموع فضاي سبز شهر كرد بالغ بر 1426567 متر مربع و سرانه آن 4/14 متر مربع مي باشد.
مسكن : در كل مساكن شهر كه حدود 18230 باب مي باشد بالغ بر 75 درصد از نظر شرايط مختلف مسكن، بهداشتي بوده و براي زندگي مطلوب مي باشد.
اماكن عمومي را مراكز تهيه، توزيع و فروش مواد غذائي : از كل اماكن عمومي موجود در شهر كه 596 باب است، فقط 8/16 درصد داراي شرايط مطلوب، يعني رعايت بيشتر از 80 درصد موازين بهداشتي، است و بقيه نامطلوب است.
سر و صدا : نتايج حاصل از اندازه گيري سر و صدا در 8 ايستگاه در نقاط مختلف شهر حاكي است كه متوسط شدت صوت 24 ساعته در مناطق مسكوني شهر كمتر از حد استاندارد (65 دسيبل) بوده اما در بعضي خيابانهاي اصلي شهر در هنگام روز متوسط شدت صوت بيش از 65 دسيبل و حداكثر آن 74 دسيبل مربوط به ميدان معلم است.
هوا : در سنجش آلاينده هاي هوا، متوسط غلظت انيدريد سولفورو 1/9 ميكروگرم در متر مكعب است. متوسط غلظت ذرات سياه كننده 3/44 ميكروگرم در متر مكعب بوده است. متوسط غلظت منواكسيد كربن 42/18 ميلي گرم در ليتر كه 84/1 برابر حداكثر غلظت 8 ساعته ( 10 ميلي گرم در ليتر) است.
در خاتمه ارزشيابي كلي از بهداشت محيط نيز بيانگر آن است كه در خصوص برخي فاكتورهاي محيطي فاصله زيادي بين وضعيت موجود و مطلوب وجود داشته و نيازمند تلاشي همه جانبه بر اساس برنامه ريزي اصولي در جهت بهبود شرايط محيطي است.
كلمات كليدي: