بررسي ارتباط سن شروع قاعدگي با جنسيت فرزندان

نويسنده: نيلوفر برزگر
استاد راهنما: لادن حقيقي
استاد مشاور:
تاريخ دفاع: 1392/01/01
مدرك: دكتري عمومي پزشكي
دانشگاه: علوم پزشكي وخدمات بهداشتي درماني تهران، پزشكي،
چكيده: جنسيت جنين اغلب موضوع جذابي براي والدين و اطرافيان آن‌هاست. اما آيا قبل از شكل گيري جنين مي‌توان حدس زد زني دختر بدنيا مي‌آورد يا پسر. بر اساس مطالعات جديد به نظر مي‌رسد كه اين حدس چندان هم غيرممكن نيست. در مطالعات نشان داده شده كه ارتباطي بين جنسيت جنين و سن اولين قاعدگي مادر وجود دارد. زناني كه در سن كمتر از 12 سالگي براي اولين بار قاعده شده‌اند با احتمال بالاتري صاحب فرزند دختر مي‌شوند. دليل تفاوت ميزان هورمون‌هاي زنانه در بدن اين زنان است. ميزان استراديول در زناني كه قبل از 12 سالگي قاعده شده‌اند بالاتر است. با وجود اينكه عوامل ژنتيك اصلي‌ترين فاكتور تعيين كننده سن بلوغ هستند، فاكتورهاي ديگري نيز مي‌توانند بر زمان شروع و سرعت پيشرفت بلوغ تاثير بگذارند كه شامل منطقه جغرافياي، قرارگرفتن در معرض نور، تغذيه و سلامت و فاكتورهاي فيزيولوژيك است. يك ارتباط تقريبا قوي بين زمان منارك در مادران، دختران و خواهران وجود دارد. كاهش سن منارك در كودكان جوامع پيشرفته بدون شك ناشي از بهبود وضعيت تغذيه‌اي و زندگي در شرايط سالم‌تر است. به گفته يكي از محققين حداقل وزن بدن در يك دختر براي شروع منارك 47.8 كيلوگرم (يا چربي بدن 17%) است. ديده شده است كه دختراني با چاقي متوسط (30% بالاي وزن نرمال) سن منارك كمتري از دختران با وزن نرمال دارند. يك مكانيسم براي توضيح تاثير ژنتيك بر روي سن منارك مي‌تواند تغيير در فعاليت استروژن يا مواجه با آن باشد (مثل تغيير اندك در ساختار رسپتور استروژن). پلي مورفيسم ژن آلفا رسپتور استروژن مي‌تواند با بروز تفاوت‌هايي در سن منارك همراه باشد.
هدف اصلي اين پايان‌نامه «تعيين رابطه‌ي سن شروع قاعدگي مادر با جنسيت فرزند(ان)» مي‌باشد. در واقع ما در تحقيق آماري خود قصد داريم ارتباط بين سن شروع قاعدگي را با جنسيت فرزند اول و ديگر فرزندان بدست آوريم.
از 2000 خانم مراجه كننده به درمانگاه يا بخش زنان و زايمان بيمارستان شهيد اكبرآبادي، بيمارستان حضرت رسول اكرم و بيمارستان كسري كرج كه حداقل يك بارداري بالاي بيست هفته داشته‌اند و در زمان مراجعه باردار يا غيرباردار بودند، در مورد تعداد بارداري‌ها و جنسيت فرزندان حاصل از اين بارداري‌ها و سن شروع قاعدگي مادر(منارك) سوال شد و اطلاعات مربوط به آن در چك ليست درج شد. كليه نمونه‌هاي گرفته شده از نژاد ايراني مي‌باشند. معيار ورود نمونه ها به تحليل آماري در اين پژوهش به اين صورت مي‌باشد كه كليه خانم‌هايي كه حداقل يك بارداري بالاي بيست هفته داشته‌اند و سن اولين بارداري موفق آنها كمتر از 35 سال بوده است. (به دليل تأثير افزايش سن و تغييرات هورموني بعد از سن 35 سالگي)
ميانگين سن مادران در جمعيت مورد بررسي 6.806±29.72 مي‌باشد. همچنين كمينه سن جمعيت 16 سال و بيشينه آن 63 سال بوده است. بيشترين تعداد مربوط به گروه 30 سال مي‌باشد.
ميانگين سني منارك در جمعيت مورد بررسي 1.3±13.17 مي‌باشد. در اين بين تعداد زناني كه سن منارك 13 سال دارند در اين بيشتر مشاهده شده است.
ميانگين سن اولين بارداري مادران در جمعيت مورد بررسي 4.53±23.85 مي‌باشد. همچنين كمينه سن بارداري جمعيت 12 سال و بيشينه آن 44 سال بوده است. بيشترين تعداد مربوط به گروه 25 سال مي‌باشد.
براي بررسي ارتباط سن منارك با جنسيت فرزند اول، نمونه‌هاي آماري بدست آمده از نظر سن منارك به 3 دسته‌ي كمتر از 13 سال، 13 تا 15 سال و بيشتر از 15 سال تقسيم شده‌اند و همبستگي جنسيت فرزند اول با سن منارك مادر در هر گروه به طور جداگانه بررسي شد. پس از بررسي داده‌ها و رسم نمودارهاي لازم و با توجه به نتيجه تست X2 مي‌توان گفت ارتباط معناداري بين سن منارك مادر با جنسيت فرزند اول وجود ندارد (likelihood ratio = 0.037 و pearson’s R = 0.011).
براي بررسي ارتباط سن منارك با جنسيت فرزند دوم، نمونه‌هاي آماري بدست آمده از نظر سن منارك به 3 دسته‌ي كمتر از 13 سال، 13 تا 15 سال و بيشتر از 15 سال تقسيم شده‌اند و همبستگي جنسيت فرزند دوم با سن منارك مادر در هر گروه به طور جداگانه بررسي شد. پس از بررسي داده‌ها و رسم نمودارهاي لازم و با توجه به نتيجه تست X2 مي‌توان گفت ارتباط معناداري بين سن منارك مادر با جنسيت فرزند دوم نيز وجود ندارد (likelihood ratio = 0.077 و pearson’s R = 0.053).
با توجه به اطلاعات بدست آمده از تحليل‌هاي آماري داده‌هاي پژوهش احتمالا ارتباط اندكي بين جنسيت فرزند اول و سن منارك مادر وجود دارد كه بررسي دقيق آن نيازمند حذف و يا در نظر گرفتن ساير عوامل موثر در جنسيت جنين از جمله عوامل تغذيه‌اي، زمان تخمك‌گذاري، زمان لقاء، فاكتورهاي ژنتيكي و سابقه ناباروري و درمان آن مي‌باشد.
به اين ترتيب، با توجه به يافته‌هاي اين تحليل، نمي‌توان هيچ ارتباط معني‌داري بين سن منارك مادر و جنسيت فرزند اول يا ساير فرزندان بدست آورد.
كلمات كليدي: سن منارك، جنسيت فرزندان