عوامل موثر بر روز خشونت خانگي عليه زنان در كشورهاي حوزه مديترانه شرقي، مرور نظام مند شواهد

نويسنده: فرنوش داودي
استاد راهنما: مرضيه نجومي
استاد مشاور: مريم رسوليان
تاريخ دفاع: 1391/07/01
مدرك: دكتراي تخصصي پزشكي اجتماعي
دانشگاه: علوم پزشكي وخدمات بهداشتي درماني تهران، پزشكي،
چكيده: پيش زمينه:خشونت خانگي فيزيكي عليه زنان با عوارض متعدد سلامت همراه بوده و بار زيادي را به فردقرباني، خانواده و اجتماع تحميل مي‌كند. اگرچه اين پديده در كشورهاي حوزه مديترانه شرقي از شيوع بالايي برخوردار است، اما عوامل تاثيرگذار بر آن بخوبي شناخته نشده‌اند.
هدف:هدف از انجام اين مرور نظام‌مند و فراتحليل، جمع بندي شواهد موجود در خصوص عوامل تاثيرگذار بر خشونت خانگي عليه زنان در كشورهاي حوزه مديترانه شرقي بوده است.
منابع اطلاعات: جستجوي الكترونيك در پايگاه هاي اطلاعاتي و مجموعه مجلات Pubmed, EMBASE, ISI, PsycInfo, IMEMR, Ovid, Global health, Cochrane Library, IranMedex, SID IranDoc, Science direct, Elsevier, Proquest and Magiran تا تاريخ 30 دسامبر 2011، بدون اعمال محدوديت زبان، انجام شد. جستجوي دستي با استفاده از فهرست منابع مطالعات انتخاب شده، مستندات طرح «تدوين سند ملي مقابله با خشونت خانگي» و «پايگاه اطلاعاتي دبيركل سازمان ملل متحد در خصوص خشونت عليه زنان» صورت گرفت.
انتخاب مطالعات:
مطالعات كمي كه جمعيت هدف آنها زنان غير باردار با حداقل يكبار تجربه زندگي مشترك بوده، در كشورهاي حوزه مديترانه شرقي اجرا شده؛ و به عوامل مستعد كننده يا محافظت كننده بروز خشونت خانگي عليه زنان در هر يك از سطوح چهارگانه مدل اكولوژيك پيشنهادي WHO پرداخته بودند، به شرط احراز حد نصاب كيفيت در ارزايابي نقادانه، انتخاب شدند.
روش تركيب داده ها:جهت محاسبه نسبت شانس مشترك از مدل تصادفي استفاده شد. وجود ناهمگوني با استفاده از آزمون Q كوكران و آماره I2 بررسي شد. آزمون هاي Begg و Egger براي ارزيابي سوگيري انتشار مورد استفاده قرار گرفت.
نتايج:سطح تحصيلات، نداشتن شغل، مشاهده خشونت خانگي (بين والدين) در دوران كودكي هريك از زوجين، سن پايين، سست اعتقادي مذهبي، اعتقاد به برتري مردان و سابقه خشونت/ تبعيض عليه دختران در خانواده پدري زنان، همراه با مصرف سيگار و سومصرف الكل/ مواد توسط شوهران، داشتن بيش از 4 فرزند، اختلاف با خانواده شوهر، چند همسري و وضعيت اقتصادي خانوار به عنوان عوامل تاثيرگذار شناسايي شدند.
نتيجه گيري: عوامل موثر بر بروز خشونت خانگي عليه زنان در كشورهاي حوزه مديترانه شرقي همخواني قابل توجهي با يافته هاي مربوط به ساير كشورها/ مناطق دارد و تفاوت اصلي در ترتيب اهميت (ميزان اثر) عوامل مي‌باشد.براي شناخت جامع عوامل موثر در سطح جامعه و عوامل اجتماعي موثر، به شواهد بيشتري نياز است.
كلمات كليدي: