بررسي ميزان اختلاف قند خون مويرگي اندام فوقاني و تحتاني قبل، حين و بعد از بيهوشي

نويسنده: حسين آقاجاني
استاد راهنما: حميد زاهدي
استاد مشاور: آناهيد ملكي
تاريخ دفاع: 1391/06/04
مدرك: دكتري عمومي پزشكي
دانشگاه: علوم پزشكي وخدمات بهداشتي درماني تهران، پزشكي،
چكيده: از مدت‌ها پيش اندازه گيري قند خون با دو نوع نمونه‌گيري انجام مي شده است. استفاده از نمونه‌ي سرم خون وريدي كه با سرنگ گرفته شده، كه در آزمايشگاه اندازه‌گيري مي‌شده و به آن قند سرم گفته مي‌شود و استفاده از نمونه‌ي به دست آمده از خون مويرگي كه با لانست و معمولا از نوك انگشت دست گرفته شده و بر بالين بيمار با كمك نوارها و دستگاه هاي مخصوص تست قند خون خوانده مي‌شود كه اين روش بيشتر مورد استفاده‌ي افرادي است كه نياز به بررسي مكرر قند خون در فواصل زماني كوتاه داشته، مانند ديابتي‌ها و يا احتياج به اندازه‌گيري سريع قند خون بر بالين بيمار مي‌باشد، مثل بيماراني كه دچار كاهش سطح هوشياري مي‌شوند.
اندازه‌گيري قند خون مويرگي معمولا با نمونه‌گيري از نوك انگشت دست انجام مي‌شود و اين در حالي است كه نمونه‌ي قند خون مويرگي را مي‌توان از مناطق ديگر بدن و هر كجا كه مويرگ وجود دارد نيز گرفت.
اما اين موضوع كه قند خون مويرگي به چه ميزان با مقدار قند سرم خون در همان لحظه هم خواني دارد موضوعي است كه در مطالعات متعددي مورد ارزيابي قرار گرفته است. همچنين مطالعات مختلفي نيز بر روي مقايسه‌ي قند خون مويرگي نقاط مختلف بدن مثل نوك انگشت دست، ساعد، شكم و ... انجام شده است كه اين مطالعات نتايج متفاوتي داشته‌اند و اكثر آن‌ها اختلافاتي را در اين مناطق با يك ديگر و در مقايسه با قند سرم نشان داده‌اند. اما در تجربه‌اي كه دكتر زاهدي و همكاران در حين عمل جراحي استرابيسم يكي از بيماران بيمارستان فارابي داشته‌اند متوجه اختلاف زيادي بين قند خون مويرگي اندام فوقاني و تحتاني بيمار شده‌اند و اين موضوع با توجه به اين كه تاكنون مطالعه‌اي براي مقايسه‌ي قند خون مويرگي اين دو قسمت از بدن انجام نشده است ما را بر آن داشت كه اين موضوع را در ساير بيماران نيز بررسي نماييم.
اين مطالعه به صورت مطالعه‌ي بررسي مقطعي انجام شده است و تعداد بيماران شركت داده شده در اين مطالعه 50 نفر مي‌باشد. نحوه‌ي اجرا به اين ترتيب است كه بيماران، صبح روزعمل قبل از ورود به اتاق عمل، توسط پزشك مربوطه ويزيت شده و برحسب معيارهاي ورود و خروج مطالعه در طرح قرار مي‌گيرند، و كليه‌ي اطلاعات دموگرافيك و اطلاعات مربوط به بيماري‌هاي همراه و مصرف دارو، در فرم پرسش نامه درج مي‌گردد. در اتاق عمل ابتدا قند خون مويرگي اندام فوقاني و تحتاني بيمار اندازه گيري شده و سپس بيمار بيهوش مي‌شود و در حين بيهوشي نيز قند خون اندام‌هاي فوقاني و تحتاني اندازه‌گيري مي‌شود، يك نمونه‌گيري ديگر نيز در پايان بيهوشي انجام مي‌شود و در نهايت آخرين نمونه‌گيري‌هاي بيمار در ريكاوري انجام مي‌پذيرد. اين مقادير همراه با سن وجنس بيمار در فرم پرسشنامه وارد مي‌شود.
پس از جمع‌آوري و آناليز داده ها با استفاده از آزمون‌هاي آماري، مشخص شد كه اگر چه بين ميانگين قند خون مويرگي اندام فوقاني و تحتاني اختلاف وجود دارد ولي اين اختلاف در هيچ يك از مراحل معني دار نمي‌باشد.
كلمات كليدي: