بررسي اثر گاباپنتين در پيشگيري از نوروپاتي ناشي از پكليتكسل

نويسنده: مهكامه زارع
استاد راهنما: مهدي عقيلي، بيتا كلاغچي
استاد مشاور: ابراهيم عصمتي، شهرام اكرمي
تاريخ دفاع: 1391/07/01
مدرك: دكتراي تخصصي پزشكي
دانشگاه: علوم پزشكي وخدمات بهداشتي درماني تهران، پزشكي، راديوتراپي انكولوژي
چكيده: زمينه و هدف:سرطان پستان شايع‌ترين سرطان در بين زنان ميباشد. علاوه بر آن، اين سرطان دومين علت مرگ در جامعه زنان ميباشد. 2 تا 5 درصد موارد بصورت پيشرفته خود را نشان ميدهد. 25% بيماران مراجعه كننده به بخشهاي راديوتراپي و انكلوژي را بيماران مبتلا به سرطان پستان تشكيل ميدهند. پكلي‌تاكسل يكي از داروهاي اصلي در تعدادي از رژيم‌هاي شيمي‌درماني مورد استفاده دراين سرطان مي‌باشد. نوروپاتي حسي ايجاد شده بوسيله‌ي پكلي‌تاكسل، سميت محدود‌ كننده‌ي دوز اين داروست كه ممكن است بر كيفيت زندگي بيماران اثر نامطلوب داشته و حتي در مواردي باعث كاهش دوز دارو و يا قطع درمان گردد. هدف اين مطالعه بررسي اثر گاباپنتين در پيشگيري از اين عارضه در رژيم‌هاي شيمي‌درماني حاوي پكلي‌تاكسل مي‌باشد.
روش بررسي: در اين كارآزمايي باليني تصادفي شده‌ي دو‌سو‌كور، تعداد 40 بيمار مبتلا به سرطان پستان كه كانديد دريافت پكلي‌تاكسل با دوز mg/m2 175 بودند، به‌طور تصادفي جهت دريافت گاباپنتين و يا دارونما به همراه شيمي‌درماني وارد مطالعه شدند (20 بيمار در هر بازو). بعد از هر دوره‌ي شيمي‌درماني، گروه مورد، داروي گاباپنتين را با دوز 900 ميلي‌گرم در روز در سه دوز منقسم براي 14 روز و گروه كنترل نيز دارو‌نما را با همان برنامه‌ي تجويز دارو، دريافت نمودند. تمامي بيماران با NCV و معيارهاي ذهني و براساس يافته‌هاي معاينه‌ي باليني و معيارهاي CTCEA-4 مورد بررسي قرار گرفتند.
يافته‌ها:ميانگين سني 20 بيمار گروه گاباپنتين، 7.09±46.40 و 20 بيمار گروه دارونما 8.70±43.70. سال بود. گرچه بيشتر بيماران گروه گاباپنتين داراي نوروپاتي درجه‌ي 1 بودند، اما هيچكدام از آنها درجه‌ي 3 نوروپاتي را تجربه نكردند، برخلاف آن، بيشتر بيماران بازوي دارونما درجه‌ي 2 و 3 نوروپاتي را تجربه كردند. برخلاف گروه دارونما، NCV در گروه گاباپنتين تغيير معني‌داري را در طي درمان نشان نداد، اين اختلاف هم در عصب سورئال و هم در پرونئال از نظر آماري معني‌دار بود (به ترتيب P= 0.003و P=0.008). بيماران گروه گاباپنتين به‌طور معني‌داري علائم نوروپاتيك كمتري داشتند (گزگز، بيحسي و درد).
نتيجه‌گيري: گاباپنتين باعث پيشگيري از نوروپاتي درجه‌ي3 و 4 در بيماران دريافت كننده‌ي پكلي‌تاكسل مي‌گردد و مي‌بايست در تمام بيماران دريافت كننده‌ي رژيم‌هاي شيمي‌درماني حاوي پكلي‌تاكسل، تجويز همزمان آن با رژيم شيمي‌درماني در نظر گرفته شود.

كلمات كليدي: