بررسي باقيمانده آلومينيوم در آب آشاميدني بوشهر و برازجان و جوانب بهداشتي آن

نويسنده: عبدالمجيد درختيان
استاد راهنما: كرامت اله ايماندل
استاد مشاور: سيمين ناصري، اشرف السادات مصباح، جعفري نوري
تاريخ دفاع: 1373/06/22
مدرك: كارشناسي ارشد مهندسي بهداشت محيط
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، دانشكده بهداشت، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: مطالعات اخير نشان داده است كه استفاده از املاح آلومينيوم جهت فرآيند انعقاد و كدورت زدائي در تصفيه آب آشاميدني مي تواند منجر به افزايش غلظت آلومينيوم در آب تصفيه شده گردد. از طرف ديگر بارانهاي اسيدي ناشي از آلودگي هواي شهرهاي صنعتي از عوامل موثر در به حركت درآوردن عنصر آلومينيوم موجود در خاك و افزايش غلظت آن در آب رودخانه ها و در حقيقت آبهاي خام گردد.
بررسيهاي ديگر حاكي از آن است كه برخلاف تصور گذشته آلومينيوم عنصري بدون خطر نبوده و مقاديري در محدوده 50 تا 200 ميكروگرم در ليتر آن در آب آشاميدني مجاز مي دانند.
چه، رابطه اي بين افزايش غلظت آلومينيوم در آب آشاميدني كه به صورت محلول مي باشد و جذب از راه دستگاه گوارش مي تواند منجر به فزوني آن در سرم خون و ادرار گشته، اختلالات نوروپاتولوژيكي نظير بيماري الزايمر و ضايعات و تعداد شكستگي استخواني و ظاهر شدن رگه هاي متعدد در ترابيكولا و كورتيكال استخوانها و آنسفالوپاتي در بيماران با نارسائي كليوي و دياليزي را موجب شده كه در هر حال تشخيص قطعي آن مستلزم تاييد نروپاتولوژي و هيستوپاتولوژي و مطالعات ژنتيكي دارد. لذا ضرورت در اختيار داشتن اطلاعات كامل و جامع در زمينه مقدار دريافت آلومينيوم به ويژه از طريق آب را مشخص مي نمايد. براي پي بردن به ميزان آلومينيوم آب آشاميدني ساكنين شهرهاي بوشهر و برازجان تعداد 20 نمونه آب خام و تصفيه شده به عنوان تست اوليه و برآورد حجم نمونه اصلي، در ارديبهشت ماه 1372 برداشت و مورد آزمون قرار گرفتند و مشخص شد كه نمونه هاي آب خام محل آبگير بوشيگان شاپور (40 نمونه در كل مطالعات انجام شده ) فاقد آلومينيوم در حد قابل تشخيص و ارزيابي با روش آزمايشگاهي اريوكروم سيانين R بود ( محدوده مناسب اندازه گيري اين عنصر با روش ذكر شده 20 تا 300 ميكرو گرم در ليتر و با فقدان فلوئورايد و فسفات زياد، 6 ميكروگرم در ليتر است). ولي در نمونه هاي آب تصفيه شده ميانگين غلظت آلومينيوم آن 170 ميكروگرم در ليتر واريانس 164 انحراف معيار 8/12 كه با حدود اعتماد 95% (2=z) و خطاي مجاز 24/2 =d تعداد نمونه ها با استفاده از فرمول s2 z2 / d2 = N=131 بدست آمد كه جمعاً 152 نمونه در چهار ماه انتخابي از چهار فصل مشتمل بر خرداد، شهريور، آبان و اسفند بعد از منطقه بندي به قيد قرعه از نقاط مختلف سيستم آبرساني بوشهر و برازجان برداشت و به روش اريوكروم سيانين R مورد آزمايش قرار گرفت.
پس از تهيه منحني كاليبراسيون به روش حداقل مربعات و معادله رياضي بهترين خط و رساندن PH در حد 6 و پيدايش رنگ قرمز مايل به صورتي در طول موج 535 نانومتر با كمك اسپكتروفتومتر تعيين مقدار گرديد.
نتيجه اين مطالعات نشان داده ميانگين غلظت آب تصفيه شده شبكه آبرساني بوشهر و برازجان در خرداد، شهريور، آبان و اسفند به ترتيب (174)، (7/160)، (2/169)، (3/168) و ميانگين سالانه 168 ميكروگرم در ليتر مي باشد.
و بيانگر واقعيت است كه آب آشاميدني شهرهاي بوشهر و برازجان از نظر مصرف شرب مورد تاييد و در محدوده استانداردهاي آب آشاميدني قرار دارد. چنانچه نتايج بدست آمده از سري 38 نمونه برداشت شده در خرداد ماه 174 ميكروگرم در ليتر را با اعداد ارائه شده سازمان بهداشت جهاني (200 ميكروگرم در ليتر ) مقايسه شود 05/87% كاهش نشان مي دهد و اين موضوع در مورد سه سري نمونه 38 عددي هر يك از ماه هاي شهريور، آبان و اسفند به ترتيب (35/80)، (6/84)، (2/84) درصد كاهش دارد كه همگي آنها گوياي مقاديري پائينتر از حد مجاز پيشنهادي سازمان بهداشت جهاني مي باشند.
اگر مصرف سرانه روزانه آب افراد بالغ 2 ليتر در نظر گرفته شود با توجه به ميانگين ساليانه غلظت آلومينيوم در آب 168 ميكروگرم در ليتر مشاهده مي شود كه هر شهروند بوشهري يا برازجاني 2/336 ميكروگرم در روز آلومينيوم از طريق آب دريافت مي كند و اگز ميزان آلومينيوم دريافتي روزانه هر فرد از طريق مواد غذايي به استناد مدارك علمي 10 ميلي گرم پذيرا باشيم ملاحظه خواهد شد كه سهم آب در ميزان دريافت روزانه آلومينيوم هر شهروند بوشهري يا برازجاني 36/3 درصد از كل آلومينيوم دريافتي از طريق غذا را شامل مي شود.
كلمات كليدي: