اثرات صدا بر سطح كورتيزول بزاق دريك مطالعه مداخله اي

نويسنده: عليرضا ولي پوري
استاد راهنما: غلامرضا پور يعقوب
استاد مشاور: رامين مهرداد، پروين پا سالار
تاريخ دفاع: 1391/07/01
مدرك: دكتري تخصصي طب كار
دانشگاه: علوم پزشكي وخدمات بهداشتي درماني تهران، پزشكي،
چكيده: مطالعات مختلف نشان مي‌دهد كه صدا بجز اثرات زيانبار كاهش شنوايي به عنوان يك عامل استرس زا مستقل ميتواند سبب افزايش فشار خون و بيماريهاي قلبي عروقي و اختلالات خواب وكاهش كارﺁيي فردي PERFORMANCE)) اضطراب ومشكلات روحي رواني ميگردد. مكانيسم دقيق اين مشكلات همچنان نا شناخته است. اما ﺁنچه مشخص است صدا به عنوان يك عامل استرس‌زا مي‌تواند با افزايش فعايت عصبي سمپاتيك منجر به افزايش سطح هورمونهاي استرسي از جمله كورتيزول گردد. با توجه به اهميت اين بيماريها كه عوارض غيرشنوايي سر وصدا هستند واين كه افزايش كورتيزول منجر به عوارض زيانباري از جمله افزايش فشار خون و استئو پورز و كاهش فعاليت سيستم ايمني و هايپر ليپيدمي ميگردد و با توجه به شيوع بالاي مواجه با صدا كه در اكثر صنايع و مشاغل ديده ميشود بررسي اثر سر وصدا بر كورتيزول يك ضرورت است.
روش بررسي:تعداد 100 داوطلب انتخاب شده به روش تصادفي با متد balanced block randomization به دو گروه تقسيم شدند. از هر دو گروه ابتدا با سوآب در عرض يك دقيقه نمونه بزاق گرفته شد و در عرض 30 ثانيه در داخل لوله درب دار قرار داده مي‌شد و نمونه‌هاي جمع آوري شده در داخل صندوقهاي يخ به ﺁزمايشگاه منتقل مي‌شد. يك گروه بعد از نمونه گيري 20 دقيقه در معرض صداي 90 دسي بل قرار گرفتند (با استفاده از SLM) و دوباره نمونه بزاق گرفته مي‌شد (گروه مداخله)، گروه ديگر بدون آنكه در معرض صداي بالاي90 دسيبل قرار گيرند بعد از 20 دقيقه استراحت بدون آنكه در معرض صداي بالاي 90 دسيبل قرار گيرند دوباره نمونه بزاق آنها گرفته مي‌شد. (گروه شاهد) مطالعه در مركز طب كار بيمارستان بهارلو وابسته به دانشگاه علوم پزشكي تهران انجام شد. محيط ﺁزمايش داراي درجه حرارت مطلوب و كاملا آرام بود. ساعت انجام آزمايش ساعت 2-4 عصر كه حداقل تغيرات كورتيزول روزانه در اين محدوده است. انجام مي‌شده است. داده ها پس از جمع‌آوري در رايانه ثبت مي گرديد و با spss 14 بررسي و در تست T-TEST تحليل مي‌گرديد.
يافته ها:ميانگين كورتيزول بزاق قبل از مداخله در گروه مواجه 3.24و در گروه كنترل 3.25 كه تفاوت معني‌داري بين دو گروه نبود (p=0.92) و بعد از 20 دقيقه مواجه با صداي 90 دسي بل ميانگين كورتيزول در گروه مواجه يافته با صداي 90 دسي بل 4.17 و گروه كنترل 3.04 كه گروه مواجه يافته 0.93 افزايش و در گروه كنترل -0.20 كاهش داشته است اختلاف تغيرات كورتيزول دو گروه 1.13 بوده است كه اين اختلاف معني دار بوده است (0.000=P value).
نتيجه گيري:نتايج آزمون T-test نشان داد كه ميانگين كورتيزول بزاق در مواجه با افزايش صدا به 90 دسي بل افزايش مي‌يابد و اين افزايش كورتيزول مي‌تواند عوارض زيانباري از جمله افزايش فشار خون واستئوپورز و افزايش فعاليت سيستم ايمني وهايپرليپيدمي ميگردد و با توجه به كنترل و اقدامات پيشگيرانه از سر و صدا در محيط هاي كاري بايد با دقت نظارت گردد.
كلمات كليدي: سر و صدا، كورتيزول، كار آزمايي با ليني