مطالعه تطبيقي نظام اطلاعات بهداشت عمومي يكپارچه در كشورهاي منتخب و ارايه مدل براي ايران

نويسنده: زهرا ميداني
استاد راهنما: فرحناز صدوقي، مريم احمدي
استاد مشاور: محمدرضا ملكي، عليرضا ظهور، باسمه صديق
تاريخ دفاع: 1391/01/01
مدرك: دكتري مديريت اطلاعات بهداشتي درماني
دانشگاه: علوم پزشكي وخدمات بهداشتي درماني تهران، مديريت و اطلاع رساني پزشكي،
چكيده: مقدمه: بهداشت عمومي جهت برآوردن اهداف پيشگيري و ارتقاي سلامت، نيازمند دسترسي به اطلاعات بهنگام و عمل محور در قالب نظام اطلاعات بهداشت عمومي يكپارچه است. اين در حالي است كه كشورهاي در حال توسعه مانند ايران از مشكلات مربوط به تفرق و پراكندگي اطلاعات تغذيه كننده نظام اطلاعات بهداشت عمومي رنج مي‌برد. اين مطالعه قصد دارد با انجام مطالعه تطبيقي در كشورهايي كه در اين زمينه حركت هايي را آغاز كرده‌اند مدل مناسب براي ايران را پيشنهاد نمايد.
روش كار: در يك مطالعه تطبيقي كه در سال 1389-1390 انجام شد اطلاعات مربوط به اصلي ترين مولفه هاي نظام اطلاعات بهداشت عمومي يكپارچه شامل نظام هاي مراقبت بهداشت محيط، عوامل خطر رفتاري و آسم شغلي در كشورهاي آمريكا، استراليا، هنگ كنگ و ايران مورد بررسي قرار گرفت. جهت ارائه مدل مناسب براي ايران اطلاعات مربوط به ساختار، جمع آوري اطلاعات، مجموعه داده‌ها، تعريف موارد بيماري، تحليل و توزيع داده‌ها در نظام هاي مراقبت كشورهاي منتخب جمع‌آوري شد. اطلاعات جمع‌آوري شده از طريق جداول تطبيقي مورد تحليل قرار گرفت و يافته‌هاي آن جهت ارائه مدل اوليه استفاده شد. اعتبار مدل از طريق مطالعه دلفي در دو مرحله مورد تاييد قرار گرفت. مدل نهايي متناسب با الزامات كشور و بر اساس نظرات خبرگان طراحي گرديد.
يافته ها: مدل پيشنهادي نظام مراقبت بهداشت محيط ايران مانند ساير كشورها بر مشاركت و اشتراك داده هاي نظام سلامت (داده هاي دفاتر ثبت، آمار حياتي، بررسي ها و غيره) و توسعه همكاري با نهادهاي خارج از حوزه نظام سلامت شامل اداره آب و فاضلاب، وزارت جهاد كشاورزي، سازمان حفاظت محيط زيست، صنايع و غيره تاكيد دارد. نظام مراقبت عوامل خطر رفتاري در ايران بر خلاف ساير كشورها هيچ ارتباطي با واحد خدمات رفتاري ندارد و براي جمع آوري اطلاعات از مصاحبه تلفني استفاده نمي‌كند. يافته‌هاي مطالعه تطبيقي نشان داد كه مديريت بيماري هاي شغلي نيارمند يكپارچگي منابع داده‌اي متعدد در قالب نظام عوامل خطر رفتاري، دفاتر ثبت بيماري، گواهي فوت، غرامت ناشي از دستمزد است.
نتيجه گيري: تحقق هدف بهداشت عمومي و مديريت بيماري هاي ناشي از محيط، بيماري هاي شغلي و بيماري هاي مزمن در قالب نظام مراقبت مستلزم تامين منابع داده‌اي متعدد است. لذا تسهيم و يكپارچگي داده‌هاي ذي نفعان داخل و خارج از حوزه نظام سلامت و هدايت تحقيقات كاربردي در زمينه بيماري‌هاي ناشي از محيط، بيماري هاي شغلي و عوامل خطر رفتاري از اجزاي لاينفك نظام مراقبت محسوب مي‌شود. در اين زمينه برگزاري نشست هايي جهت برقراري تعامل و همكاري‌هاي درون بخشي و بين بخشي نظام سلامت و ساير سازمان ها، عرضه و اعلام اولويت‌هاي تحقيقاتي نظام سلامت به ساير سازمان هاي خارج از حوزه سلامت جهت يافتن نقاط همكاري هاي مشترك و منافع همسو، ارتقاي كيفيت داده ها در نظام سلامت، و استفاده از ابزار فن‌آوري اطلاعات موفقيت نظام اطلاعات بهداشت عمومي در ايران را تضمين خواهد كرد.
كلمات كليدي: