بررسي اثر داروي سيلدنافيل بر روي الاستانس بطني و شرياني پس از جراحي فونتان

نويسنده: رضا شعبانيان
استاد راهنما: عبدالرزاق كياني، آرمن كچاريان
استاد مشاور: محمدعلي نوابي
تاريخ دفاع: 1391/01/01
مدرك: دكتراي فوق تخصصي قلب كودكان
دانشگاه: علوم پزشكي وخدمات بهداشتي درماني تهران، پزشكي،
چكيده: مقدمه: با وجود بهبود شگرف در موفقيتهاي جراحي Fontan در طي دو دهه اخير همچنان موربيديتي و مرگ و مير ديررس در اين بيماران بعنوان معضلي حل نشده باقي است. فاكتورهاي متعددي در كاهش برون ده قلبي اين بيماران نقش دارند. يكي از مهمترين آنها كاهش پرشدن بطني است. اهميت نقش مقاومت عروق ريوي (PVR) در عبور passive جريان خون از بستر ريه كاملا شناخته شده است. بر اين اساس اگر دارويي مانند سيلدنافيل (Sildenafil) كه PVR را كاهش مي‌دهد، ميتواند با افزايش جريان خون ريوي، به پرشدن بهتر بطني و افزايش حجم ضربه‌اي و در نتيجه افزايش برون ده قلبي منجر گردد.
مواد و روش ها: در مطالعه‌اي مداخله اي اثرات سيلدنافيل يك هفته پس از مصرف، به مقدار 0.5 ميليگرم به ازاي هر كيلوگرم وزن بدن هر 8 ساعت بر بيماراني كه تحت عمل جراحي فونتان قرار گرفته‌اند به طور غيرتهاجمي از طريق اندازه‌گيري اكوكارديوگرافيك الاستانسهاي (Elastance)بطني و شرياني مورد ارزيابي قرار گرفت.
يافته ها: از ميان بيماران داراي شرايط ورود به مطالعه 23 بيمار در محدوده سني 12 تا 31 سال (متوسط 16 سال) مطالعه را به پايان رساندند. بجز افزايش محسوس در اشباع اكسيژن خون شرياني (P=0.0001)، تغييري در ضربان قلب و فشارخون شرياني ملاحظه نشد. الاستانس انتهاي سيستولي (Ees)افزايش (P=0.001) و الاستانس‌هاي دياستولي (Eed)و شرياني (Ea) كاهش قابل توجهي را نشان دادند (P=0.002, P<0.0001). همچنين كاهش معني داري در جفت شدن شرياني ـ بطني (Ventriclo-arterial Coupling) پس از مصرف سيلدنافيل مشاهده گرديد (P=0.0001).
نتيجه گيري: يافته هاي فوق حاكي از بهبود در عملكرد هاي سيستوليك و دياستوليك بطني و كاهش پس بار شرياني بدنبال مصرف سيلدنافيل در بيماران جراحي فونتان است. بعبارت ديگر سيلدنافيل باعث بهبود مكانوانرژتيك بطن و عملكرد متقابل بطني- شرياني شده است. با توجه به آنكه اثر سيلدنافيل بر روي مقاومت عروق ريوي نسبت به مقاومت عروق سيستميك بسيار چشمگيرتر است، جاي تعجب نيست كه در گردش خون فونتان كه بنا به تعريف پيش بار محدود است، مهمترين فاكتور تعيين كننده برون ده قلبي همان پيش بار يا بعبارت ديگر PVR ميباشد. سيلدنافيل در طول يك هفته تجويز آن در اكثريت بيماران بخوبي تحمل گرديد و عوارض آن در تعداد اندكي از بيماران اتفاق افتاده كه قابل تحمل بوده است.
اگر بهبودي حاصل از مصرف سيلدنافيل در جفت شدن شرياني- بطني در بيماران فونتاني با مصرف دارو قابل تداوم باشد، اين امر منجر به دوره هاي طولاني تري از خوب بودن وضعيت بيماران فونتاني و در نتيجه مدت طولاني تري از عدم نياز به پيوند قلب پس از عمل فونتان خواهد شد.
كلمات كليدي: جفت شدن شرياني- بطني، الاستانس، فونتان، سيلدنافيل