بررسي اثرات Apelin-13 بر آسيب، ادم مغزي و مرگ برنامه ريزي شده سلولي در مدل تجربي ايسكمي مغزي موضعي

نويسنده: مهدي خاكساري
استاد راهنما: ناهيد ابوطالب، فريناز نصيري نژاد
استاد مشاور: عابدين وكيلي، زهرا مجد
تاريخ دفاع: 1391/05/01
مدرك: PhD فيزيولوژي
دانشگاه: علوم پزشكي وخدمات بهداشتي درماني تهران، پزشكي،
چكيده: مقدمه: سكته مغزي سومين علت مرگ در جهان مي‌باشد كه سالانه حدود 15 ميليون نفر دچار درجات مختلفي از سكته مغزي مي‌شوند. زماني كه ايسكمي مغزي موضعي رخ مي‌دهد سلولهاي ناحيه مركزي دچار نكروز شده و از بين مي‌روند. آپلين يك آديپوسايتوكاين مي‌باشد كه براي اولين بار از معده گاو جدا شد. اين پپتيد و رسپتورآن به مقدار فراوان در سيستم قلبي- عروقي و عصبي بيان مي‌شود. مطالعات قبلي نشان داده‌اند، آپلين-13 داراي اثرات محافظتي در برابر آسيب و مرگ برنامه ريزي شده سلول ناشي از ايسكمي در قلب مي‌باشد. علاوه بر اين آپلين-13 داراي اثرات حفاظتي روي سلولهاي هيپوكامپ و نورونهاي كورتيكال مي‌باشد. كه اين اثرات حفاظتي را از طريق كاهش تحريك بيش از حد گيرنده هاي NMDA انجام مي‌دهد. با وجود اين، اثرات حفاظتي آن بر روي آسيب‌هاي ناشي از ايسكمي و برقراري مجدد جريان خون در ايسكمي مغزي موضعي ـ موقتي بررسي نشده است.
مواد و روشها: ايسكمي مغزي موضعي- موقتي با مسدود كردن شريان مياني مغز به مدت يكساعت و سپس برقراري مجدد جريان خون به مدت 23 ساعت توسط روش فيلامنت ايجاد شد. سپس اثر تزريق داخل بطني آپلين-13 ( μg/icv 25 ، 50 و 100) در شروع ايسكمي بر حجم ضايعات، ادم مغزي، اختلالات نورولوژيكي حركتي و مرگ برنامه ريزي شده سلول حاصل از ايسكمي مغزي بررسي گرديد.
نتايج: تجويز داخل بطني آپلين- 13 با دوزهاي 50 و 100 (μg/, icv) در شروع ايسكمي بصورت وابسته به دوز حجم ضايعات ناشي از ايسكمي را بترتيب 45% ، 55% در مقايسه با گروه كنترل كاهش داد (P<0. 001). اما تزريق داخل بطني آپلين–13 با دوز 25 ميكروگرم اثر معني داري بر حجم ضايعه نداشت. آپلين -13 با دوزهاي 50 و100 ميكروگرم باعث كاهش معني دار، ادم مغزي ناشي از ايسكمي مغزي شد ( P<0. 001). علاوه بر اين آپلين -13 با دوزهاي 50 و100 ميكروگرم باعث كاهش معني داري بر ميزان مرگ برنامه ريزي شده سلول نسبت به گروه كنترل داشت ( P<0. 001). آپلين – 13 اثر معني داري بر اختلالات نورولوژيكي حركتي نداشت.
نتيجه گيري: يافته هاي اين تحقيق نشان داد، آپلين -13 داراي اثر محافظتي در برابر آسيب ناشي از ايسكمي – جريان مجدد مي‌باشد. كه اين اثرات حفاظتي را با مكانيسمهاي احتمالي از قبيل كاهش تحريك بيش از حد گيرنده هاي NMDA ، كاهش توليدROS ، ميانجي‌هاي التهابي و همچنين از طريق كاهش مرگ برنامه ريزي شده سلول انجام مي‌شود.
كلمات كليدي: آپلين -13، ادم مغزي، حجم ضايعه، مرگ برنامه ريزي شده سلول، ايسكمي موضعي مغزي، موش صحرايي