انتخاب DNA اپتامر براي ديگوكسين به روش SELEX

نويسنده: زهرا كياني
استاد راهنما: معصومه شفيعي، سلطان احمد ابراهيمي
استاد مشاور: پروانه رحيمي مقدم
تاريخ دفاع: 1391/07/01
مدرك: دكتري فارماكولوژي
دانشگاه: علوم پزشكي وخدمات بهداشتي درماني تهران، پزشكي،
چكيده: ديگوكسين پرمصرف ترين گليكوزيد قلبي در درمان نارسايي احتقاني قلب و آريتمي قلبي است. اين دارو داراي پنجره درماني باريكي مي‌باشد، بنابراين براي جلوگيري از ايجاد مسموميت با ديگوكسين، بايد سطح خوني آن تعيين شود. با وجود اين كه چندين كيت تعيين سطح خوني ديگوكسين، كه بر اساس آنتي بادي ضد ديگوكسين عمل مي‌كنند، وجود دارد اما در بسياري از موارد، نتايج مثبت و يا منفي كاذب اتفاق مي‌افتد. با توجه به اين كه اپتامرها داراي قابليت اتصال مشابه با آنتي بادي ها هستند و بعلاوه داراي مزايايي مي‌باشند كه در اين پايان نامه توضيح داده شده است، مي‌توانند بجاي آنتي بادي در روش هاي درماني و تشخيصي بكار بروند. يكي از مهم ترين اختصاصات اپتامرها، جلوگيري از نتايج منفي يا مثبت كاذب است كه در سنجش غلظت خوني ديگوكسين با آنتي بادي اتفاق مي‌افتد. در اين پروژه براي اولين بار، اپتامر ضد ديگوكسين ساخته شد. 11 مرحله SELEX (Systematic Evolution of Ligands by Exponential enrichment) انجام گرديد. سپس، كلونينگ انجام گرفت و كلون هاي D1، D2، و D3 تعيين توالي شدند. D1 و D2 بدون بخش پرايمر بايندينگ ساخته شد و مطالعات اتصال بر روي آن صورت گرفت. علاوه بر اين، D1 حاوي بخش پرايمر بايندينگ هم ساخته شد. ثابت اتصال D1 كامل، D1 و D2 كوتاه بترتيب 8.2، 17.8و 44 فمتومول در ميكروليتر بود كه با ثابت اتصال آنتي بادي ضد ديگوكسين قابل مقايسه است. اثر مهاري اپتامر D1 كوتاه در مقابل خاصيت اينوتروپيك ديگوكسين (-710×2 مولار) در دهليز مجزاي خوكچه هندي بررسي شد و براي تائيد انتخابي بودن، با اوابائين مقايسه گرديد. D1 كوتاه با غلظت -710×4 مولار اثر ديگوكسين را بطور كامل مهار كرد در حالي كه نتوانست اثر اوابائين را تغيير دهد. اين نتايج نشان داد كه اپتامرهاي ضد ديگوكسين قابليت كاربرد در تعيين سطح خوني ديگوكسين و همچنين درمان مسموميت هاي ديگوكسين را خواهند داشت. در مطالعات آتي، بعد از بهينه سازي اين اپتامرها، بايد كاربرد آن ها در سيستم هاي فيزيولوژيك ارزيابي گردد.


كلمات كليدي: