بررسي سطح حساسيت باكتريهاي مهم عفونت زاي بيمارستاني نسبت به ضدعفوني كننده ها و گندزداها

نويسنده: منصور عيسي لو
استاد راهنما: كرامت اله ايماندل
استاد مشاور: كوروش هلاكويي، ناصر بادامي
تاريخ دفاع: 1371/12/11
مدرك: كارشناسي ارشد
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، بهداشت و انستيتو تحقيقات پزشكي، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: همگام با افزايش روز افزون در استفاده از مواد شيميايي جهت مقاصد ضد عفوني و گندزدايي و تعدد در شكل و موارد مصرف و همچنين وسعت تبليغات اغراق آميز و نهادن نامهاي متنوع بر روي اين گونه مواد، نياز بيشتري به تحقيق و بررسي ادعاهاي موجود احساس مي شود. از سوي ديگر توليد كنندگان اين فرآورده ها، با تخصيص مبالغ هنگفت و با توسل به شيوه هاي گوناگون به تبليغ محصولات خود مي پردازند كه اين قبيل تبليغات مي تواند عموم و به ويژه افراد دست اندركار خريد كالاهاي بيمارستاني مزبور را به طور محسوسي تحت تاثير تبليغات گمراه كننده قرار دهد. بنابراين بررسي، تحقيق، شناسايي، آزمون، ارزيابي و تعيين حداقل غلظت موثر ضدعفوني كننده ها و گندزداها و اعلام آنها به جامعه در حيطه وظايف مسئولين بهداشتي كشور مي باشد و مي تواند موجب حفظ ارتقاء سلامت جامعه و ترفيع كمي و كيفي مراكز بهداشتي- درماني گردد.
عليرغم اهميت موضوع، هنوز نسبت به ارزيابي ضد عفوني كننده ها و گندزداها از سوي مراكز تحقيقاتي و غيرانتفاعي اقدام موثر و جامعي صورت نگرفته است و تنها به ادعاهاي سازندگان اينگونه محصولات اكتفا مي شود. به همين دليل دپارتمان مهندسي بهداشت محيط دانشكده بهداشت دانشگاه علوم پزشكي تهران مطالعه اي را در اين زمينه آغاز نمود.
در اين تحقيق سطح حساسيت باكتريهاي مهم عفونتزاي بيمارستاني (اشرشياكلي، استافيلوكوكوس اورئوس، پسود و موناس آئروژينوزا) نسبت به ضد عفوني كننده ها و گندزداهاي متداول بيمارستاني (دتول، ساولون، بتادين) بر اساس روش مندرج در نشريه شماره 2842 موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مورد مطالعه و ارزيابي قرار گرفت.
در اين روش، ابتدا با انجام آزمايش اوليه مواد خنثي كننده مناسب براي هر يك از مواد ضد عفوني كننده و گندزداي مورد آزمون در برابر باكتريهاي مذكور (تهيه شده از آزمايشگاه ميكروبشناسي باليني بيمارستان شريعتي تهران) تعيين گرديد. بر اساس نتايج حاصله از آزمايش اوليه، ماده خنثي كننده مناسب دتول در برابر هر سه سويه شامل مخلوط زرده تخم مرغ تازه به نسبت 5 درصد V/V و توئين 80 به نسبت 4 درصد V/V و ماده خنثي كننده مناسب ساولون در برابر هر سه سويه شامل مخلوط پلي گليكول به نسبت 3 درصد m/V ولسيتين به نسبت 2 درصد m/V و در موردبتادين نيز خنثي كننده مناسب در برابر هر سه سويه تيوسولفات سديم 5/0 درصد m/V انتخاب گرديد.
سپس در مرحله آزمايش اصلي، براي تعيين حداقل غلظت باكتري كشي آزمايش با رقتهاي پنجگانه 5/1- 2-5/2- 3-5/3 درصد تول روي هر سه سويه باكتري شامل اشرشياكلي، استافيلوكوكوس اورئوس و پسود و موناس آئروژينوزا انجام گرفت و مشاهده شد كه دتول با رقت 3 درصد (حداقل غلظت موثر) قادر به از بين بردن هر سه سويه باكتري مي باشد و اين در حالي است كه رقت توصيه شده از سوي شركت سازنده براي مصارف بيمارستاني دتول 5/2 درصد مي باشد.
براي تعيين حداقل غلظت باكتري كشي ساولون، آزمايش با رقتهاي پنجگانه 2/0-3/0-4/0-5/0-6/0 درصد روي هر سويه باكتري انجام گرفت و مشاهده گرديد كه ساولون با رقت 2/0 درصد (حداقل غلظت موثر) قادر به از بين بردن هر سه سويه باكتري مي باشد، در صورتي كه رقت توصيه شده از سوي شركت سازنده براي مصارف بيمارستاني ساولون 4/0 درصد مي باشد.
براي تعيين حداقل غلظت باكتري كشي بتادين، با توجه به اينكه اين ماده در زمره ضد عفوني كننده هايي است كه مستقيماً و بدون رقيق كردن در همان غلظت اوليه 10 درصد مصرف مي شود، لذا طبق دستورالعمل در طي آزمايش اصلي تا 2/1 رقيق شده و قدرت باكتري كشي آن با رقت 5 درصد بر روي باكتريهاي اشرشياكلي، استافيلوكوكوس اورئوس و پسود و موناس آئروژينوزا مورد ارزيابي قرار گرفت و مشاهده شد كه بتادين در رقت مزبور قادر است تا هر سه سويه باكتري را از بين ببرد. بنابراين مي توان بتادين را ترجيحاً بدون رقيق كردن و با همان غلظت توصيه شده توسط شركت سازنده براي از بين بردن هر سه سويه باكتري مذكور به كار برد.
كلمات كليدي: