دوزيمتري فردي و محيطي در مراكز راديو تشخيص استان خوزستان

نويسنده: محمدرضا شريف نيا
استاد راهنما: اشرف السادات مصباح
استاد مشاور: كرامت اله ايماندل، محمود شريعت
تاريخ دفاع: 1371/11/05
مدرك: كارشناسي ارشد
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتي، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: از آنجائيكه كاربرد پرتوهاي يونيزان درتشخيص بيماريهاي مختلف دامنه گسترده اي دارند و چنانچه با رعايت استانداردهاي حفاظتي و بهداشتي كه از طرف كميسيون بين المللي حفاظت در برابر پرتوها ICRP وضع شده همراه نباشد، مخاطرات و عواقب جبران ناپذيري در پي خواهد داشت، لذا بر آن شديم كه يك مطالعه و بررسي از وضعيت مراكز راديو تشخيصي استان خوزستان انجام دهيم.
در اين مطالعه از ميان 78 مركز پرتو تشخيصي در سطح استان تعداد 13 مركز با در نظرگرفتن مواردي از قبيل كثرت جمعيت مراجعه كننده و قدمت مراكز انتخاب شدند. در زمانهاي متعدد دوزيمتري محيطي مراكز انتخاب شده (راهرو مركز، اتاق راديولوژي، اتاق كنترل، رختكن، تاريكخانه و...) انجام گرفت و اين نتايج حاصل گرديد. حداكثر پرتوزائي محيط در مركز راديولوژي بيمارستان شهيد بهشتي انديمشك 100 sv/hμ و حداقل پرتوزائي مربوط به مركز درمانگاه ولي عصر (عج) اهواز 1sv/h μ
1- هشت مركز از سيزده مركز داراي استانداردهاي حفاظتي قابل قبول هستند. (كمتر از1 μsv/h )
2- پنج مركز داراي نواقص حفاظتي هستند كه بعضي جزئي و برخي كلي و مهم مي باشند. (1تا100μsv/h )
كل شاغلين پرتو در استان خوزستان 225 نفر مي باشند كه در اين بررسي تعداد 82 نفر كاركنان سيزده مركز مورد مطالعه كه به نحوي درمعرض پرتوايكس قرارمي گيرند از طريق وسايل كنترل كننده (فيلم بج، دوزيمتر قلمي) مورد مطالعه قرارگرفتند كه در سه مورد نتايج فيلم بجها ميزان دوز دريافتي را بيشتر از حد مجاز نشان داده است همچنين كليه مشخصات توصيفي 82 نفرافراد شاغل در مراكز مورد مطالعه توسط پرسشنامه تنظيمي تهيه و جمع آوري گرديد. تحليل روابط منطقي بين ميزان تابش و متغيرهاي سن، جنس،تاهل، تعداد فرزندان، سابقه كار، ميزان سواد، شيوع و نوع بيماري و سابقه آنها و استفاده و عدم استفاده از وسايل حفاظت فردي انجام گرفت. كه نتايج بطور خلاصه به صورت زير است :
1-72 درصد از افراد شاغل جامعه مورد مطالعه را مردان و 28 درصد بقيه را زنان تشكيل مي دهند.
2-5/29 درصد از افراد شاغل مورد مطالعه با تركيبي متشكل از3 زن و 21 مرد داراي سنين بين 35 تا 39 سال هستند.
3- 30 درصد جامعه مورد مطالعه كساني هستندكه سابقه كارشان بين 1تا 4 سال مي باشد و درحاليكه 5/2 درصد اين جامعه كمتر از يكسال سابقه كار دارند 5/67 درصد بقيه داراي سابقه كاري بيش از4 سال مي باشند.
4- درميان افراد شاغل جامعه مورد مطالعه هيچ فرد بي سوادي وجود ندارد، ضمن اين كه 41 درصد ايشان ديپلم هستند و 38 درصدشان داراي تحصيلات بالاتر از ديپلم مي باشند.
5-50 درصد از شاغلين در هنگام كار از بيش بند سربي براي حفاظت استفاده مي كنند.
6- درهنگام كار 85 درصد شاغلين مورد مطالعه از فيلم بج استفاده مي كنند.
7- ضمن اينكه 92 درصد كاركنان مورد مطالعه كاملا سالم هستند 8 درصدشان داراي بيماريهايي بشرح زير مي باشند.
- بيماري چشمي دو مورد
- بيماري پوستي دو مورد
- بيماري گوارشي دو مورد
- بيماري خوني يك مورد
- بيماري ريوي يك مورد
پيشنهاد مي گردد كه براي جلوگيري از هرگونه خطرات احتمالي ناشي از پرتوها كليه ضوابط و مقررات حفاظتي مندرج در قانون حفاظت در برابر پرتوها را درمراكز راديو تشخيصي نيز بنحو مطلوب اجراء كرده و درمراكز استانها و شهرستانها بخش بهداشت پرتوها دائر و فعال گردد تا از طريق كنترل و مراقبتهاي دائم توسط كارشناسان بهداشت پرتوها از استفاده هاي ناصحيح و بي رويه از دستگاهها و مواد پرتوزا تا آنجا كه ممكن است اجتناب شود.
كلمات كليدي: