ارزيابي اثرات احداث فرودگاه بين المللي امام خميني (ره ) بر آبهاي منطقه

نويسنده: فريال نقاشيان
استاد راهنما: محمود شريعت
استاد مشاور: منصور غياث الدين
تاريخ دفاع: 1371/08/19
مدرك: كارشناسي ارشد
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتي، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: اجراي هر پروژه اعم از ساخت كارخانه ها، سدها، فرودگاه ها و امثالهم و يا پروژه هاي آبرساني و ضرورتا اثراتي بر روي محيط اطراف خود مي گذارد و آلودگيهائي به محيط مي افزايد تعيين نوع و ميزان اثرات احتمالي، با كاربرد و روش هاي ارزيابي اثرات امكان پذير است.
"ارزيابي اثرات زيست محيطي" در واقع عبارت از پيش بيني تغييرات و اثرات احتمالي ناشي از پروژه است. امروزه ضرورت ارزيابي اثرات پروژه هاي مهم برجهانيان آشكار شده است. فرودگاه بين المللي خميني (ره) با وسعتي حدود 15000 هكتار در 35 كيلومتري جنوب غربي تهران حد فاصل اتوبان تهران – قم و جاده ساوه تهران واقع شده است. اين طرح از بزرگترين طرح هاي پس از انقلاب مي باشد. ظرفيت هاي اين فرودگاه در فازهاي مختلف بهره برداري بشرح زيرمي باشد:
- فازاول 1380-1376
زمان بهره برداري: سال 1376
جابجائي متوسط سالانه مسافر: حدود 12 ميليون نفر
ظرفيت جابجائي سالانه بار: حدود 200000 تن
تعداد نشست و برخاست سالانه هواپيماي مسافري : 70000 پرواز
- فاز دوم ( 1390- 1381)
گسترش ظرفيت سالانه حمل مسافر تا 18 ميليون نفر
امكان جابجائي بار تا 300000 تن
- فاز نهائي
گسترش ظرفيت سالانه حمل مسافر تا 30 ميليون نفر
گسترش حمل بار متناسب با سياسته ها و نيازهاي روز
با توجه به مطالب ذكرشده ارزيابي اثرات احتمالي فرودگاه بين المللي امام خمين (ره) اهميت پيدا مي كند. لذا بعنوان شروع كار، ارزيابي اثرات احتمالي اين فرودگاه بر آبهاي منطقه موضوع تحقيق در اين پايان نامه قرارگرفت.
در اين تحقيق، ابتدا با توجه به اطلاعات وضعيت موجود محيط از نظر هواشناسي، زمين شناسي و وضعيت آبهاي سطحي و زيرزميني منطقه مشخص شده است. نزدكترين آب سطحي به محدوده فرودگاه، رودخانه شور مي باشد كه در حقيقت حد جنوبي فرودگاه را تشكيل مي دهد.
كيفيت آب اين رودخانه بسيار نامطلوب است و براي هيچيك از مصارف شرب يا آبياري مناسب نيست. اين رودخانه نهايتا بلااستفاده به درياچه نمك مي ريزد. آبهاي زيرزميني منطقه ازكيفيت خوبي برخوردارند در حال حاضر آب شرب و آبياري روستاهاي موجود درمنطقه از همين آبهاي زيرزميني تامين مي شود. سطح آب زيرزميني در منطقه بطور متوسط حدود 70-60 متر مي باشد كه هر ساله بطور متوسط 2 متر افت پيدا مي كند.
اثرات احتمالي فرودگاه برآبهاي منطقه پيش بيني شدند اين اثرات در دو گروه اصلي اثرات مستقيم و اثرات غيرمستقيم مورد بررسي قرارگرفتند. اثرات مستقيم دردو گروه اثرات مستقيم فاز ساختماني (شامل از بين رفتن پوشش طبيعي زمين، فرسايش خاك، افزايش مصرف آب و غيره) و اثرات مستقيم فاز بهره داري ( شامل: اثر بر افزايش مصرف آب افزايش توليد فاضلاب آلودگي جريانهاي سطحي اثر بر توليد زباله) هستند. اثرات غيرمستقيم عبارت است از: افزايش مصرف آب و توليد فاضلابهاي از توسعه منطقه.
اثرات هريك از 4 گزينه اي كه در ارتباط با نحوه تامين آب و دفع فاضلابها انتخاب شده بودند ارزيابي شدند. براي ارزيابي از روش صورت ريزسنجشي استفاده شده است.
ميانگين جبري امتيازها براي هرگزينه محاسبه شد. نكته جالب توجه اين است كه ميانگين جبري امتيازها نشان مي دهد كه احداث فرودگاه حتي باعث بهبود وضعيت موجود آبهاي منطقه خواهد شد و ميانگين امتيازها درگزينه اول (گزينه عدم ساخت) نسبت به 3 گزينه ديگر بار منفي بيشتري دارد (ميانگين امتياز درگزينه اول 5/2 – مي باشد). با توجه به اينكه ميانگين امتيازها در هر 4 گزينه اعداد منفي هستند براي انتخاب بهترين گزينه،گزينه اي انتخاب شد كه كمتري امتياز منفي را داشت. لذا گزينه سوم با ميانگين امتياز1- ( درمقابل ميانگين امتياز 2- براي گزينه دوم و 5/1 – براي گزينه چهارم) بعنوان بهترين گزينه انتخاب شد. در انتها تهيه هرچند سريعتر گزارش ارزيابي اثرات فرودگاه امام خميني بركليه فاكتورهاي زيست محيطي بعنوان يك ضرورت پيشنهاد گرديد.
كلمات كليدي: