بررسي علل آلودگي هاي ميكروبي در شبكه هاي آبرساني روستائي

نويسنده: عباس قلندر آبادي
استاد راهنما: محمود شريعت
استاد مشاور: كرامت اله ايماندل، سيمين ناصري
تاريخ دفاع: 1371/07/13
مدرك: كارشناسي ارشد
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتي، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: بررسي علل آلودگي هاي ميكروبي در شبكه هاي آبرساني روستائي:
"ضرورت لازم براي دست يابي به يك بهداشت مناسب تهيه آبي است كه از نقطه نظر بهداشتي قابل قبول باشد."
هر ساله دولت مبالغ زيادي را صرف اجراي سيستم هاي آبرساني روستائي مي نمايد. بديهي است كه هدف نهائي ارتقاء كيفيت بهداشت عمومي و جامعه است. متاسفانه بي توجهي و عدم دقت به موازين بهداشتي درهنگام طراحي و اجرا و نگهداري اين پروژه ها منجر به آلودگي درميكروبي در سيستم توزيع مي شود. براي ارزيابي سيستم هاي آبرساني روستائي مهم ترين فاكتورهائي كه مورد بررسي قرار گرفته از اين قرار بوده است: منابع مختلف آب مانند: چاه ها، چشمه ها، كالري ها و قنوات مقايسه مخازن زميني ساخته شده از بتن، آجروسنگ و مقاومت آنها در برابر نشتي، انتخاب بهترين محاسبات هيدروليكي جهت تعيين اندازه خطوط انتقال و توزيع آب و هم چنين فشارمناسب،كيفيت لوله ها و خصوصيات آنها، استقرار لوله ها و نصب آنها دركانال و بالاخره مشكلات ناشي از سيستم هائي كه بصورت باز طراحي و اجرا گرديده اند.
در اين تحقيق 33 پروژه بزرگ آبرساني روستائي كه مشتمل بر62 روستا مي باشد مورد مطالعه قرارگرفته است. اين پروژه ها داراي شرايط توپوگرافيك و آب و هوائي متفاوتي هستند.
براي تحقيق بر روي علل آلودگي هاي ميكروبي درسيستم هاي آبرساني نياز به وسائل پيچيده اي نمي باشد. بعد از نمونه برداري از نقاط بحراني منابع آب و شبكه هاي توزيع و آزمايش آنها مشخص گرديد كه آلودگي ميكروبي منابع آب عمدتا مربوط است به حفاظت نامناسب آنها، همچنين نتايج نشان دادند كه مخازن سنگي زميني بخاطر مقاومت شان در برابر انبساط و انقباض ناشي از تغييرات درجه حرارت بهترين مخازن بوده و مخازن آجري ضعيف ترين مخازن مي باشند و به سهولت در معرض نشتي قرارمي گيرند. به علاوه تحقيقات روشن ساخت كه 91 درصد سيستم هاي توزيع داراي نشتي بوده و 81 درصد اين سيستم ها در معرض سيفوناژ منفي هستند و در تمامي موارد كلرزني بطور روتين انجام نمي گيرد. بدرستي مي توان گفت كه ميزان درجه اي كه يك سيستم آبرساني قادر است تامين كننده بهداشت عمومي باشد مستقيما با راندمان و تاثير مديريت سيستم تفاوت مي كند. مرحله مديريت در آبرساني را مي توان به دو بخش تقسيم كرد: اولين بخش اداره سيستم و دومين بخش عمليات اجرائي و نگهداري است. متاسفانه وجود ضعف در هر دو مرحله منجر به كاهش كيفيت آب شده كه بطورجدي سلامتي مصرف كننده را به مخاطره مي اندازد. يكي از مهمترين مسائل موجود در فاز تاسيس وگسترش سيستم آبرساني روستائي در اين است كه كدام ارگان دولتي بايستي مسئوليت مديريت بعد از تكميل پروژه را به عهده گيرد زيرا بطور كلي تمامي اجتماعات كوچك قادر به اداره يك سيستم آبرساني نيستند.
با آموزش افراد محلي و ارائه تجربيات مديريتي كه لازمه حفظ سيستم در شرايط عملياتي است و همچنين كمك شايسته در مديريت مي توان گام مثبتي در جلوگيري از بروز آلودگي هاي ميكروبي در سيستم هاي آبرساني روستائي برداشت. در خاتمه پيشنهاد شده است كه طرحهاي آبرساني به بهداشت محيط عودت داده شوند و مديريت واحد و پايش دائمي در جهت رسيدگي به كيفيت ميكروبيولوژيكي آب آشاميدني شبكه هاي روستائي دائر گردد.
كلمات كليدي: