آب و فاضلاب نيروگاههاي حرارتي و راههاي تقليل آلودگي محيط زيست

نويسنده: احمد غفوربي سياهكلرودي
استاد راهنما: محمود شريعت
استاد مشاور: منصور غياث الدين، ايماندل، محوي، ناصري
تاريخ دفاع: 1370/12/27
مدرك: كارشناسي ارشد
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتي، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: تكنولوژي نوين اگر چه در مجموع امكانات زيستي بهتر براي بشريت فراهم آورده، ليكن اثرات سو و ناگواري نيز در نتيجه فاضلابها برمحيط زيست گذاشته است. براي جلوگيري از آلودگي محيط مي بايست از آخرين دست آوردهاي دانش و تكنولوژي امروزي بهره گرفت. جهت اقدام عملي براي حفظ محيط زيست ابتدا بايد آلاينده هاي مختلف از صنايع گوناگون را شناخت وسپس روش يا روشهاي مناسب براي تخليه و رفع صحيح آنها را انتخاب نمود.
شناسائي آلاينده ها حتي با داشتن امكانات پيشرفته تصفيه نيز بنظر مي رسد كافي نخواهد بود. اجراي چنين سياست به آگاهي عمومي و اساسا به تصميم همگاني نياز دارد. زيرا حتي در كشورهاي پيشرفته صنعتي نيز تا دو دهه اخير تنها به پاره اي از آلاينده ها مانند مواد آلي، مواد معلق، PHو بعضي از مواد شيميائي بخصوص توجه مي شد و تصفيه آنها عمدتا با روش بيولوژيكي انجام مي گرفت ولي اكنون انواع آلاينده ها بويژه موادآلي و فلزات سنگين مي بايست طبق قانون محيط زيست تصفيه و به حد مجاز رسيده و سپس دفع شوند. خيلي از واحدهاي صنعتي حتي مجبورند اثرات آلاينده هاي خروجي را روي جانوران آبزي ارزيابي نمايند. اين واحدها براي رسيدن به حدمجاز خروجي نيازمند تصفيه خانه با فرآيندهاي پيشرفته شامل فرآيندهاي فيزيكي، شيميائي مي باشند. زيرا تصفيه بيولوژيكي به تنهائي قادر به تصفيه فاضلابها تا حد مجاز خروجي نمي باشد. در مملكت ايران با توجه به برنامه هاي صنعتي كشور و نياز صنايع و استفاده عمومي به انرژي برق تعداد نيروگاههاي توليد برق مرتبا افزايش مي يابد بطوريكه در سالهاي اخير رشد سريعي نيز داشته است. بر اساس گزارش دفتر فني وزارت نيرو، از ميان انواع نيروگاهها، نيروگاههاي بخاري بيشتر از ساير نيروگاهها مي باشد و اين نيروگاهها يكي از صنايع مهم توليد كننده فاضلابها بشمار مي آيد.
از طرف ديگر سيستم غيربهداشتي دفع فاضلابهاي خانگي از سالها پيش در مملكت وجود داشته و با اضافه شدن فاضلابهاي صنايع در نتيجه توسعه صنعت و استفاده ناصحيح و غيرمعقول از ميزان آب مصرفي اين مشكل بيشتر نيز شده است.
درصنايع بيشترين مصرف كننده آب سيستم خنك كننده مخصوص نيروگاهها مي باشد. بطوريكه حجم آب مصرفي يك نيروگاه 1000 مگاواتي با سيستم خنك كن خشك بيش از يك ميليون مترمكعب در سال است كه معادل آب مصرفي ساليانه يك شهر مدرن 15000 نفري مي باشد. بنابراين با توجه به منابع محدود تامين آب در مملكت، حجم بالاي آب مورد نياز براي نيروگاه و آلوده سازي آن تحت فرآيندهاي شيميائي، اهميت استفاده بهينه از آب را روشن مي نمايد. فاضلابهاي حاصل از فرآيندهاي مختلف در نيروگاه هر يك ويژگيهاي مختص به خود را دارا مي باشند و مي توان آنها را به صورت زير دسته بندي نمود.
- فاضلابهاي نمكي حاصل از احياء تصفيه خانه هاي آب خام و فاضلابهاي تخليه برجهاي خنك كن تر
- فاضلابهاي حرارتي ناشي از تخليه ديگهاي بخار و سيستم هاي خنك كن يكبار گذر
- فاضلابهاي سمي ناشي از شستشوي شيميائي واحدها، پيش گرم كنهاي هوا و دودكش
- فاضلابهاي آلوده به روغن ناشي از شستشوي محوطه ها، تخليه سوخت، كمپرسورها و ترانسها
- فاضلابهاي بهداشتي ناشي از فعاليت انسان
- هرز آبهاي نيروگا ه ناشي از جريان سيلابها و باران
با توجه به طبيعت و مشخصات فاضلابهاي فوق روشهاي زير را براي هرگروه پيشنهاد مي كنيم:
- جمع آوري فاضلابهاي نمكي در مخازن خنثي سازي كه داراي پوشش مناسب مي باشد و سپس تبخير وتغليظ آنها
- فاضلابهاي حرارتي را جهت كاهش دما از برجهاي خنك كن يا كانالهاي روباز عبور مي دهيم و يا براي استفاده مجدد در برجهاي تر يا گرمايش امكان بهره برداري مي نمائيم.
- فاضلابهاي سمي را پس از خنثي سازي و ته نشيني مواد مضر و سمي به استخرهاي نفوذ ناپذير منتقل مي كنيم و پسابهاي تميز تر قابل استفاده مجدد جهت شستشوي پيش گرم كن هاي هوا بكار مي بريم.
- فاضلابهاي روغني و آلوده به سوخت پس از حذف روغن توسط جدا كننده هاي آب از روغن و عبور از فيلترهاي جاذب روغن بعنوان آب شستشو مورد استفاده قرار مي دهيم.
- فاضلابهاي بهداشتي جداي از ساير فاضلابها است، با استفاده از روش بيولوژيكي تصفيه شده و براي آبياري يا شستشوي محوطه و پاركينگ ها مورد استفاده قرارمي دهيم.
كلمات كليدي: