مديريت جمع آوري و دفع زباله در شهرستان ساري از استان مازندران

نويسنده: حسن سهرابي
استاد راهنما: قاسمعلي عمراني
استاد مشاور: عليرضا مصداقي نيا، ابوالحسن نديم، كرامت اله ايماندل
تاريخ دفاع: 1370/10/08
مدرك: كارشناسي ارشد
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتي، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: چون وضعيت جمع آوري و دفع زباله در شمال كشور و بويژه در استان مازندران مناسب نيست. همچنين بعلت اينكه مديريت و تشكيلات ويژه اي براي جمع آوري مواد زائد وجود ندارد. مضافا باينكه شرايط اقليمي خاص منطقه موجب گرديده است تا وضعيت جمع آوري و دفع زباله در اين منطقه با ساير مناطق تفاوت داشته باشد. علهذا شهر ساري كه مركز استان مازندران است براي بررسي انتخاب گردد.
پس از انجام بررسي هاي مقدماتي كليه مراحل توليد، جمع آوري، حمل ونقل و دفن زباله هاي خانگي، بيمارستاني و صنعتي مد نظر قرار گرفت. همچنين براي تعيين درجه آلودگي از شيرابه زباله نمونه هايي تهيه گرديد و آزمايشات لازم روي آنها انجام شد. در اين بررسي تعداد پرسنل و همچنين تعداد ماشين آلات و وسائل موجود مشخص گرديد. سپس هزينه هاي مصرفي ساليانه و نيز مقدار زباله توليد شده در روز مشخص شد، در نتيجه هزينه جمع آوري و دفن هركيلو زباله براي شهرساري... ريال تعيين گرديد.
همچنين سيستم جمع آوري و دفن زباله در ساري با ساير طرحها نظير طرح اصفهان و تهران و مشهد مقايسه گرديد و كمبودها و نارسايي هاي موجود مشخص شد كه به شرح زير خلاصه مي گردد:
براي بخش سرپرستي امور زباله تعداد 7 نفر پرسنل دوره ديده و آشنا با مسائل بهداشتي زباله مورد نياز است همچنين چرخهاي دستي موجود فرسوده و غير بهداشتي هستند و نياز است تا با چرخهاي مدرن جايگزين شوند، براي دفن زباله تشكيلات و سازمان مشخصي وجود ندارد و با توجه به ميزان روزانه (160 تن) پرسنل موجود در اين قسمت بسياركم است .
كاميوينهاي موجود كه براي حمل زباله مورد استفاده قرار مي گيرند. اكثرا روباز و غير بهداشتي هستند، لذا تجديد نظر در ساخت قسمت بارگير آنها ضروري بنظر مي رسد.
از 21 دستگاه وانت موجود كه براي جمع آوري زباله بكارگرفته مي شوند فقط 8 دستگاه بشكل كمپرسي مجهز گرديده اند و بقيه از نظر طراحي احتياج به تجديد نظر دارند.
سيزده جايگاه موقت زباله در سطح شهر وجود دارند، كه همگي غير بهداشتي و بدون ضابطه بوده و در مجاورت اماكن عمومي مي باشند، لذا لازم است تا در هر يك از بخشهاي چهارگانه جمع آوري زباله، يك ايستگاه موقت بهداشتي احداث گرديده و جايگاههاي قبلي برچيده شوند.
از مجموع 6 بيمارستان موجود در شهر ساري فقط سه بيمارستان داراي دستگاه زباله سوز بوده كه بعلت نقص فني و نداشتن مسئول برا ي سوزاندن، مي توان نتيجه گرفت كه زباله كليه بيمارستانها همراه زباله خانگي توسط شهرداري دفن مي گردد.
مواد زائد كارخانجات توسط مسئولين صنايع بازيابي شده و باقيمانده آن بصورت غير بهداشتي دفع مي شود كه خود مشكلات خاصي را در منطقه بوجود مي آورد.
تجمع شيرابه زباله در محل دفن موجب آلودگي محوطه اطراف گرديده است. لذا نمونه هاي لازم تهيه گرديد و مورد آزمايش قرار گرفت. بعنوان مثال در محل خروج شيرابه از زباله ميزان (BOD(2750ميلي گرم در ليتر و( COD (2595 ميلي گرم در ليتر مي باشد. در فاصله 200 متري از محل خروج شيرابه، ارقام فوق بترتيب براي BOD 125 ميلي گرم و براي COD 165 ميلي گرم مي باشد. علي الاصول نفوذ شيرابه به محيط اطراف قابل قبول نيست. محل فعلي دفن زباله اشباع گرديده و هيچيك از ضوابط دفن بهداشتي رعايت نمي شود. بدليل تلنبار نمودن زباله در محيط باز و بدون كنترل، حيوانات وحشي و اهلي به محوطه دفن زباله جذب مي شوند.
همچنين افرادي كه براي بازيابي غير بهداشتي وارد محوطه دفن زباله مي شوند آلوده مي گردند، بدين ترتيب يكي از علل بالا بودن آمار بيماري هاي عفوني و انگلي در اين شهر افراد مذكور مي باشند. بعنوان مثال بر مبناي گزارش شبكه بهداشت و درمان شهر ساري، در سال 1366 مجموع موارد بيماري هاي عفوني و انگلي 16752 مورد بوده است. براي بهبود وضع فعلي و رفع نواقص ذكر شده، همچنين براي هر گونه آينده نگري در زمينه جمع آوري و دفع زباله در مازندران، همه جوانب در نظر گرفته شد و راه حل هايي ارائه گرديد. علاوه بر موارد فوق در اين پايان نامه، ابعاد مختلف (انساني، فرهنگي، علمي) مواد زائد مورد بحث و نتيجه گيري واقع گرديد. همچنين راه حلهاي عملي ... از هرگونه وابستگي به بيگانگان و با تاكيد بر خودكفائي كشور ارائه گرديد.
كلمات كليدي: