آبهاي آشاميدني شهرستان نهاوند و روشهاي بهبود كيفيت آن

نويسنده: نعمت اله سيف
استاد راهنما: كرامت اله ايماندل
استاد مشاور: قاسمعلي عمراني، سيمين ناصري، محمود شريعت، عزت الدين جواديان
تاريخ دفاع: 1370/05/20
مدرك: كارشناسي ارشد
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتي، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: نهاوند از شهرستان استان همدان در غرب كشور با 1675 كيلومتر مربع مساحت داراي دو بخش و چهار دهستان و 238 قريه مي باشد.
اين شهرستان مانند بسياري از شهرها از نظر آب آشاميدني داراي مشكلات كمي و كيفي است كه نياز بود يك بررسي در اين زمينه انجام گيرد و منابع آلوده كننده وكاهش دهنده كيفيت آب مشخص شوند و روشهاي بهبود كيفيت آب آشاميدني ارائه گردند. به همين منظور پس از شناسايي منطقه و جمع آوري اطلاعات لازم تعداد پنجاه منبع برحسب تصادم آماري انتخاب و پس از نمونه برداري در فاصله زماني 1/2/1369 تا 4/5/1369 آزمايش كامل آب مشتعل بر فيزيكي، فيزيكوشيميائي، شيميائي و باكتريائي روي هر نمونه انجام گرديد. پارامترهاي بررسي شده در اين آزمايشات عبارت بودند از: سختي، قليائيت، كدورت، PH، هدايت الكتريكي، كل باقيمانده خشك، دترجنت ها، فلوئورورها، كلرورها، سولفات ها، نيتراتها، كربناتها، بيكربناتها، نيتريت، فسفاتها، كلسيم، منيزيم، سديم، پتاسيم و فلزات سنگين شامل سرب، روي كروم، كادميم، مس و آزمايشات باكتريائي شامل شمارش كلي باكتريها، تست احتمالي تست تائيدي و تست تكميلي بودند. نتايج حاصله پس از تعميم در سطح منطقه با 95 درصد اعتماد مويد آنست كه :
اولا : از تعداد 50 منبع آب آشاميدني كه آزمايشات باكتريولوژي روي آن صورت گرفت در32، مورد يعني حدود 64 درصد آلودگي كليفرمي مشاهده گرديد كه 12 مورد يعني حدود 24 درصد آلودگي را مي توان مدفوعي قلمداد نمود كه دليل آنرا عدم اجراي صحيح ملاحظات بهسازي محيط و عدم گندزدائي با كلر مي توان ذكر نمود.
ثانيا : هيچ يك از پارامترهاي فيزيكوشيميائي و شيميائي، آزمايش شده روي آب از ارائه طريق پيشنهاد شده 1985 سازمان بهداشت جهاني براي آب مشروب تجاوز ننموده، بجز فلوئور كه مقدار آن در منطقه خصوصا در شهر نهاوند از حداقل مقدار تصفيه شده كمتر مي باشد. همچنين انتقال داده ها و تهيه دياگرام شولر نشان مي دهد كه كيفيت آب در محدوده قابليت شرب خوب قرار دارد ضمنا نموگرام لگاريتميك داده هاي آناليز آب بيانگر آنست كه آب منطقه نهاوند در دسته آبهاي بيكربنات كلسيك قرار دارد.
ثالثا : با توجه به طبقه بندي Wilcox محاسبات 301/0=SAR و613/0 =RSC و هدايت الكتريكي = 483 ميكرومهوس بر سانتيمتر، نشان مي دهد كه كليه آب منطقه ازجمله قناتها جهت استفاده كشاورزي از نوع آبهاي عالي قرار دارند. به منظور بهبود كيفيت آب آشاميدني اين شهرستان پيشنهاداتي بشرح زير ارائه مي گردد:
1- جمع آوري و دفع صحيح فاضلاب شامل احداث شبكه هاي جمع آوري فاضلاب در سطح شهر و روستا، احداث جداول و كانالهاي زهكشي و هدايت آبهاي كشاورزي، احداث چاهك هاي جاذب و سپتيك تانك بجاي چاله هاي رو باز جهت دفع مدفوع و ممانعت از تخليه آنها به داخل رودخانه ها با توجه به رعايت فاصله از چاههاي آب آشاميدني.
2- جمع آوري و دفع صحيح زباله و جمع آوري فضولات حيواني و انتقال آبها به خارج از روستا.
3- حفاظت از منابع آبي شامل بهسازي اطراف آن، حفاظت حريم چاه يا چشمه.
4- لوله كشي روستاهائي كه فاقد آب آشاميدني بوده و تعمير و راه اندازي لوله كشي هاي از كار افتاده و نيز تامين آب آشاميدني روستاهائي كه دچار كمبود آب مي باشند.
5- حفاظت از تاسيسات آبرساني وتعمير و راه اندازي موتورآلات و بكارگيري صحيح لوله هاي پلي اتيلن و پي وي سي يا تعويض آنها با لوله هاي گالوانيزه و برطرف كردن به موقع نشت ها و شكستگي ها و تعمير منهولها، مخازن و دريچه هاي شبكه لوله كشي روستاها.
6- فلوئورزني با استفاده از تركيبات فلوئوردار مناسب از قبيل فلوئورور سديم به آب آشاميدني جهت تامين فلوئور مورد نياز
7- كلرزني به آب آشاميدني جهت گندزدايي كردن آب.
كلمات كليدي: