آبهاي شهرستان بيرجند و روشهاي بهبود كيفيت آن

نويسنده: قاسم عودي
استاد راهنما: سيمين ناصري
استاد مشاور: كرامت اله ايماندل، اشرف السادات مصباح
تاريخ دفاع: 1370/05/05
مدرك: كارشناسي ارشد
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتي، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: شهرستان بيرجند بعنوان دومين شهر بزرگ استان خراسان واقع در بخش جنوبي آن هم چون ساير نقاط مركزي و شرقي ايران از نظر آب در تنگناست منبع اصلي تامين آب در اين شهرستان سفره هاي آب زيرزميني است و بعلت بالا بودن ميزان برداشت در مقايسه با ميزان تغذيه طبيعي آن سطح اين آبهاي زيرزميني دائما در حال افت است.
در حال حاضر منابع تامين آب شهر از حدود 11 حلقه چاه با دبي كل 6782400 مترمكعب در سال و دو رشته قنات بنام قنات علي آباد و قنات اسفهرود با دبي كل 126144 متر مكعب در سال تامين مي شود. بر اساس پيش بيني هاي انجام شده نياز به آب (با احتساب مصرف سرانه 220 ليتر در روز) براي سال 1395 معادل روزانه 55850 مترمكعب معادل حدود 15 ميليون مترمكعب در سال تخمين زده مي شود.
در اين تحقيق منابع آب مورد استفاده در شهرستان بيرجند از نظر كمي و كيفي (تعيين مشخصات فيزيكي- شيميائي و باكتريولوژيكي ) و ارائه مراحل بهبود كيفيت آنها مورد بررسي قرارگرفته اند. عمليات نمونه برداري در دو فصل تابستان و زمستان براي آلاينده هاي شيميائي و ميكروبي و در فصل هاي پائيز و زمستان براي فلزات سنگين صورت پذيرفته است. آناليز نمونه ها با استفاده از امكانات آزمايشگاه بهداشت محيط استان خراسان و آزمايشگاه مواد غذايي شهرستان بيرجند و دستگاه جذب اتمي دانشكده بهداشت دانشگاه علوم پزشكي تهران انجام گرفته است .
تعداد نمونه هاي آناليز شده در فصل هاي مختلف بشرح زير است:
در فصل تابستان 42 نمونه برا ي آزمايشات شيميائي
در فصل تابستان 55 نونه براي آزمايشات ميكروبي
در فصل زمستان 32 نمونه براي آزمايشات شيميائي
در فصل زمستان 41 نمونه براي آزمايشات ميكروبي
در دو فصل پائيز و زمستان مجموعا 38 براي فلزات سنگين، ارقام حاصل از آناليز نمونه ها با استانداردهاي بين المللي سازمان جهاني بهداشت و موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مقايسه شده اند با توجه به بررسي انجام شده در دو فصل تابستان و زمستان ميزان آلاينده هاي شيميائي زير (بغير از فلزات سنگين) از حداكثر مجاز استانداردهاي بين المللي بيشتر بوده است.

سختي كل حدود 20 درصد از نمونه ها
T.D.S حدود25 درصد از نمونه ها
كلرايد 12 درصد از نمونه ها
كلرايد سولفات 24 درصد از نمونه ها
كلسيم 3/2 درصد از نمونه ها
منيزيم 5/7 درصد از نمونه ها
سديم 68 درصد از نمونه ها
پتاسيم 7/8 درصد از نمونه ها
و اين ارقام در مورد فلزات سنگين بشرح زير است :

كروم حدود 26/55 درصد نمونه ها
مس حدود صفر درصد نمونه
سرب صفر درصد نمونه
كادميوم صفر درصد نمونه
روي صفر درصد نمونه
و در مورد آناليز ميكروبي 4/48 درصد ميانگين دو فصل از حداكثر مجاز بيشتر بوده اند.
و در مورد آناليز فاكتورهاي كيفيت زارعي نمونه ها، فاكتورهاي زير از غلظت محدودكننده بيشتر است:

درصد سديم حدود 4/9 درصد نمونه
نسبت جذب سديم حدود 5/3 درصد نمونه
باقيمانده كربنات سديم 75/2 درصد نمونه
براي بهبود روش هاي كيفيت آب شهرستان بيرجند روش هاي مختلف مورد ارزيابي قرارگرفته اند كه مهمترين روشها به ترتيب اولويت جهت بهبود كيفيت آب شهرستان بيرجند بشرح زير مي باشد :
1- انتقال آب از مسير جاده خوسف به فاصله حدود 20 كيلومتري بيرجند
2- روش اختلاط كه قسمتي از آب بند يك با آب فعلي شهر مخلوط شود.
3- روش اختلاط كه قسمتي از آب شهر با آهك و سود تصفيه شده و با قسمتي ديگر از آب مخلوط و مصرف شود .
4- استفاده ازآهك و سود جهت تصفيه آب تا حد استاندارد مورد قبول
كلمات كليدي: