بهره برداري و نگهداري تصفيه خانه آب باختران (قره سو)

نويسنده: جمشيد درايت
استاد راهنما: سيمين ناصري
استاد مشاور: كرامت اله ايماندل
تاريخ دفاع: 1370/04/23
مدرك: كارشناسي ارشد
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتي، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: تصفيه خانه قره سو باختران در سال 1347 توسط شركت فرانسوي دگرمونت احداث و مورد بهره برداري قرار گرفت. واحدهاي عمده در اين تصفيه خانه عبارتند از:
حوضچه ته نشيني اوليه، پولساتور، صافي شني تند و سيستم كلرزني گازي آب خام مورد نياز اين تصفيه خانه بميزان روزانه 85000 مترمكعب يعني حدود 60% آب مورد نياز شهر800000 نفري باختران از رودخانه قره سو تامين مي شود. اين رودخانه در زمان شروع بهره برداري در منتهي اليه قسمت شمالي شهر باختران قرار داشت و امروزه بدليل گسترش شهر و افزايش غيره منتظره جمعيت، شهر باختران را بدو قسمت تقسيم نموده است. اين رودخانه در بالادست محل آبگيري بشدت در معرض آلودگي ناشي از تخليه فاضلابهاي خانگي مناطق مختلف شهر باختران است، و بعضي از كارخانجات صنعتي در بالادست فاضلاب خود را به داخل اين رودخانه تخليه مي كنند. در اواخر سال 1369 ابتلاء به يك نوع هپاتيت افزايش چشم گيري داشت كه بررسي هاي بعمل آمده مشخص گرديد ساكنين مناطقي از شهر باختران كه از آب رودخانه قره سو استفاده نموده اند بيشترين ميزان ابتلاء و تراكم بيماري فوق را داشته اند. در اين بررسي منابع عمده آلوده كننده رودخانه قره سو مورد شناسايي و آناليز كمي وكيفي قرارگرفته و با نمونه برداريهاي مكرر از آب خام و تصفيه شده كيفيت باكتريولوژيكي و شيميائي آن مشخص و با استانداردهاي رايج كشور مطابقت گرديد. ساير موارد عمده بررسي شده در اين تحقيق بشرح زير است .
- بررسي وضعيت آبگير تصفيه خانه
- مطالعه حوضچه ته نشيني اوليه و تعين كارآيي در رابطه با حذف مواد معلق و باكتريها
- تعين مناسبترين ماده منعقد كننده
- بررسي كيفيت آب به لحاظ خورندگي و دلايل كاربرد آهك
- كنترل و پايش صافيهاي شني تند و تعيين مشخصات ماسه مورد استفاده
- مشخص نمودن مشكلات سيستم كلرزني گازي
- بررسي اقتصادي تصفيه آب در تصفيه خانه
- تعيين نيازهاي تجهيزاتي، نيروي انساني وغيره
نتايج باكتريولوژيكي آب خام وBOD5 آن مويد اين مطلب است كه آب خام رودخانه قره سو بشدت در معرض آلودگي ناشي از تخليه فاضلاب خانگي است و در بسته بندي رودخانه ها جزء رودخانه هاي نيمه آلوده است. در صورت ادامه اين اقدام غيربهداشتي آبگيري از اين رودخانه در آينده با مخاطرات جدي روبرو خواهد شد.
اپيدمي نوعي هپاتيت كه باعث مرگ 22 نفر گرديد نشان داد كه آبهاي سطحي در شهرهاي بزرگ در شهرهاي بزرگ بعلت گسترش بي رويه و عدم توجه به سيستم مناسب شهرسازي بمرور غير قابل استفاده مي شوند و مي بايست با صرف هزينه گزاف منابع آبي دوردست را مورد استفاده قرار داد. لذا بمنظور جلوگيري از آلودگي محيط زيست و حفظ رودخانه ها توجه جدي به طرح جمع آوري و تصفيه فاضلاب در شهرهاي بزرگ امري اجتناب ناپذير است .
- حوضچه ته نشيني اوليه قادر به حذف 50% باكتريهاست و در فصولي كه مواد معلق قابل ته نشيني در آب خام كاهش مي يابند، مواد مولد كدورت كلوئيدها هستند و لذا استفاده از حوضچه ته نشيني اوليه اقدامي غيرضروري است.
- نتايج آزمايشات مكرر نشان داد كه سولفات فريك مناسبترين ماده منعقد كننده است و استفاده از آهك بمنظور تعديل PH آب امري ضروري است، و در مواقع سيلابي استفاده از پلي الكتروليت ضروري و از نظر اقتصادي بصرفه است.
- اندازه موثر و ضريب يكنواختي ماسه هاي صافي شني تند در تصفيه خانه با استاندارد مطابقت دارد. سيفون صافيهاي شني تند خارج از تنظيم مي باشد و آب ته نشيني شده بطور مساوي بر روي صافيها پخش نمي شود.
– ارجح است كه سيستم پيش كلرزني بجاي محل فعلي كه بعداز حوضچه ته نشيني است به قبل از آن منتقل شود تا با استفاده از زمان ماند حوضچه، ميزان باكتريها كاهش يافته و از رشد آلكها در ديواره پولساتورها و صافي ها جلوگيري شود. نحوه نگهداري سيلندرهاي گاز كلر در تصفيه خانه غير قابل قبول و سيستم كلرزني گازي آن نياز به تجهيزات و امكانات اساسي دارد و در حال حاضر فاقد اطمينان و ايمني لازم است.
- محل آبگيري تصفيه خانه نياز شديد به بهسازي، لايروبي و نصب آشغالگير و غيره دارد.
- محوطه تصفيه خانه و ساختمان بعضي از واحدها نياز به ترميم اساسي دارد.
- بمنظور كنترل كيفي آب خام و تصفيه شده آزمايشگاه تصفيه خانه نياز به تجهيزات نيروي انساني مواد شيميائي و معرفهاي مختلف دارد.
- كمك به راه اندازي آزمايشگاه تصفيه خانه، برآورد اقتصادي و تعيين هزينه تصفيه مترمكعب آب خام و ارائه دستورالعمل بهره برداري از تصفيه خانه از ديگر نتايج و دستاوردهاي اين تحقيق بوده است.
كلمات كليدي: