بررسي آزبست در آب و هواي تهران

نويسنده: حورا صدر
استاد راهنما: محمود شريعت
استاد مشاور: منصور غياث الدين، كرامت اله ايماندل، اشرف السادات مصباح
تاريخ دفاع: 1370/11/19
مدرك: كارشناسي ارشد
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتي، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: الياف آزبست، بعلت مقاومت بيش از حد در مقابل گرما كشش و مواد شيميائي، مصارف گوناگون و گسترده اي در صنايع ساختماني، ماشين سازي و غيره دارد. كشف تدريجي اثرات سوء اين ماده باعث شناسائي آن بعنوان يك ماده خطرزا شد، و همچنين منجر به ممنوعيت استفاده از انواع آن در برخي كشورها گرديده است.
مزوتليوها، آزبستوزيس، سرطان ريه و برخي سرطانهاي چهار هاضمه بيماريهائي هستند كه در اثر مواجهه انسان با آزبست بوجود مي آيند.
استفاده از آزبست و محصولات آزبست دارد در ايران، بر خلاف كشورهاي پيشرفته، روز افزون بوده و صنايع وابسته به آن در حال گسترش مي باشد. علت كاهش واردات آزبست و محصولات آن توجه به بيماريزائي اين مواد نبوده است بلكه استخراج و توليد آن در داخل افزايش يافته است.
در تهران عليرغم بالا بودن حجم عمليات ساختماني و تعداد وحشتناك وسايط نقليه و همچنين بكارگيري لوله هاي آزبست و سيمان در شبكه آب و بنابراين حضور قطعي الياف آزبست در محيط، هيچگونه تحقيقي در زمينه بررسي غلظت الياف آزبست در آب و هواي پايتخت انجام نگرفته است، باين دليل با عنايت به مسائل و عوامل مذكور موضوع اين پايان نامه انتخاب و تعيين گرديده است.
براي تحقق اهداف اين بررسي مطالعات از بهار 1369 شروع و آب و هواي مناطق مختلف تهران در ارديبهشت و خرداد سال 1370 نمونه برداري شد، نمونه ها پس از جمع آوري بر روي فيلتر پلي كربنات، كه داراي منافذي با قطر 2/0 ميكرون است با يك لايه نازك كربن پوشش داده شد. سپس الياف موجود با استفاده از ميكروسكوپ الكترونيك اسكانينگ شمارش گرديد. نمونه هاي آب شهري، كه بالغ بر 20 نمونه است، از مناطقي تهيه گرديده كه لوله هاي آزبست و سيمان يا ايرانيت در شبكه انتقال آب بكار رفته، نمونه هاي هوا در مناطق پرترافيك و يا مناطقي كه احتمال وجود آزبست در آن مي رفت تهيه شده است.
بررسي نمونه هاي آب نشان مي دهد كه آب شبكه منطقه تهران آلودگي به آزبست ندارد و بنابراين الياف آزبست از لوله ها جدا نمي شود. در20 نمونه تهيه شده از هوا اليافت آزبست ديده مي شود. غلظت اين الياف در هوا بين 2/0 و 2/14 فيبر در ليتر هوا متغير است، و متوسط حسابي آن 1/6 فيبر در ليتر هوا و متوسط هندسي آن 53/4 فيبر در ليتر مي باشد 6/98 % الياف داراي طولي بيش از 5 ميكرون و 8/52 % الياف داراي قطري كمتر از يك ميكرومتراند. بطوركلي مناطق جنوبي شهر تهران غلظت هاي زيادي از الياف و مناطق شمالي كمترين آلودگي رانشان مي دهد. البته گفتني است كه مهمترين فاكتور در تعيين غلظت آزبست حجم ترافيك در منطقه نمونه برداري بوده است.
غلظت آزبست در هواي تهران، در مقايسه با بعضي شهرهاي ديگر جهان نسبتا زياد بوده است. همچنين در مقايسه با احتمال خطر ارائه شده توسط سازمان بهداشت جهاني، غلظت آزبست در اكثر نقاط تهران قابل توجه است. لذا احتمال خطرناك بودن اين غلظت ها وارد است و اقداماتي در زمينه كاهش غلظت هاي مذكور لازم بنظر مي رسد.
كلمات كليدي: