بررسي ميزان و علل وجود نيترات و نيتريت در آبهاي مورد شرب ساري تا ساحل خزرآباد

نويسنده: مهدي يونسيان
استاد راهنما: سيمين ناصري
استاد مشاور: عليرضا مصداقي نيا، محمود شريعت، كرامت اله ايماندل، فروغ واعظي
تاريخ دفاع: 1369/04/19
مدرك: كارشناسي ارشد
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتي، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: نظر به اينكه نيتريت و نيترات در آبهاي مورد مصرف شرب مي تواند موجب بيماري شود، در اين تحقيق وجود يا عدم آنها در بيش از 50 چاه عميق، نيمه عميق و سطحي شهرستان ساري و روستاهاي حاشيه جاده ساري به ساحل خزرآباد و همچنين كليه پلاژهاي عمومي و دولتي، در مسافتي بيش از 70 كيلومتر مورد بررسي قرار گرفته است و چون در فصل كم آبي و فروكش آب چاهها، غالبا ديده شده است كه بعضي از ساكنين متاسفانه مبادرت به مصرف آب رودخانه تجن مي نمايند. آب اين رودخانه نيز در چندين نقطه نمونه برداري و مورد آزمايش قرار گرفته است.
چاههاي مورد نظر پس از تقسيم بندي به چاه هاي دستي روستا، دهانه گشاد و عميق مورد بررسي قرار گرفتند، اين نمونه برداري ها و آزمايشات دردو فصل زمستان 1367 و تابستان 1368 صورت پذيرفت، ضمن اينكه آبهاي ياد شده از نظر وجود كليفرم نيز شناسائي شده اند.
نتايج اين پژوهش نشان داد كه آب تعدادي از چاههاي فوق تحت تاثير چاههاي فاضلاب قرارگرفته اند، اين آلودگي در خط ساحلي، بويژه درفصل تابستان بسيار نگران كننده مي باشد زيرا در اين فصل از يك سو با شدت گرما و در نتيجه تبخير و كم شدن حجم آب و از طرفي با زياد شدن مسافر و مهمان با افزايش حجم آلودگي مواجه باشيم.
نتايج حاصل از بررسي منطقه يك (چاههاي دستي روستا) نشان داده است كه بيشترين آلودگي مربوط به روستاي ماهفروز محله و چاه شماره 9 بوده است كه نيتريت آن 70 ميلي گرم و نيترات آن 4/52 ميلي گرم در ليتر برآورد شده است. ميانگين ميزان هاي نيتريت و نيترات در آب چاههاي اين منطقه به ترتيب 1/7 و 5 ميلي گرم در ليتر بوده است. در منطقه 2 (چاه هاي دهانه گشاد پلاژ) بيشترين ميزان آلودگي را چاههاي شماره 1و2 پلاژبرنجي و شماره 5 و6 پلاژشهرباني داشته اند كه به ترتيب داراي 58 ،55، 51،53 ميلي گرم در ليتر نيتريت و 4/53 و8/52 ،8/52و2/54 ميلي گرم در ليتر نيترات بوده اند، در حاليكه در تمام پنج حلقه چاه ياد شده آلودگي حاصل از كليفرمهاي مدفوعي نيز ملاحظه شده است. ميانگين ارقام نيتريت و نيترات در آب چاههاي اين منطقه به ترتيب 2و14 ميلي گرم در ليتر برحسب نيترات محاسبه گرديد. در منطقه 3 (چاه هاي عميق ساري) آلودگي نيترانه در هيچيك از نمونه ها ديده نشده و تنها در تابستان 1368 دو حلقه از چاهها (چاه شماره 7 ماهفروز محله و چاه شماره 6 صفرآباد) تا حدي آلودگي نيترته داشته اند. علل آلودگي ها در منطقه يك عدم بهسازي چاهها و نزديكي آنها با چاه فاضلاب و يا محلهاي نگهداري دام تشخيص داده شده، در حاليكه تعدادي از آنها نيز تحت تاثير كودهاي ازته قرار داشته اند. علل آلودگي چاههاي منطقه 2 صرفا نزديكي چاه آب با مخازن فاضلاب انساني مي باشد. در چاههاي منطقه 3 موارد آلودگي محدود و علت آن مجاورت آنها با زمينهاي مزروعي و در نتيجه نفوذ كودهاي ازته بوده است. از آنجا كه اين نوع آلودگي ها احتمالا منجر به بيماري متهمو گلوبين و سرطان معده خواهد شد. پيشنهاد مي گردد تعادل مناسبي در استفاده از كودها و نحوه مصرف آنها برقرار گردد و همچنين چاه هاي آب را با رعايت اصول بهداشتي و با فاصله كافي نسبت به چاههاي فاضلاب حفاري و پس از اطمينان از سلامت آن آنرا بهره برداري و به مصرف شرب برسانيم. مضافا اينكه براي تامين آب منطقه، از آب چاه هاي عميق استفاده و آنرا با ايجاد شبكه آبرساني به روستاهاي مورد نظر انتقال دهيم.
كلمات كليدي: