بررسي نيترات درآبهاي زيرزميني دشت مشهد

نويسنده: عليرضا ناطقي
استاد راهنما: عليرضا مصداقي نيا
استاد مشاور: محمود شريعت، سيمين ناصري، محمود اسدي
تاريخ دفاع: 1369/05/03
مدرك: كارشناسي ارشد
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتي، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: شهر مشهد بدليل وجود مرقد پاك حضرت رضا(ع) و داشتن مركزيت استان خراسان و نيز تا حدودي وجود گردش گاههاي نسبتا سرسبز در اطراف، از بزرگترين و پررفت و آمدترين شهرهاي كشورمان محسوب مي گردد. جمعيت 2ميليون نفري و 11 ميليون نفر زوار (در سال) بخصوص در فصل گرما افزايش سرانه آب را در بردارد. محدوديت آبهاي سطحي و وابستگي قطعي به سفره آب زيرزميني جهت تامين آب شرب مشكلاتي جدي در تامين و توزيع آب آشاميدني را بوجود آورده است. موقعيت جغرافيائي شهر و روش دفع فاضلابهاي شهري و صنعتي كه از طريق چاه هاي جاذب صورت مي گيرد. آلودگي قطعي بخصوص منطقه مركزي شهر را باعث شده بطور مثال:
چاه هاي حرم مطهر در مركز شهر آلودگي شديد شيميائي داشته كه ناشي از نفوذ فاضلاب است هرچند كه فاضلابها بناهاي حرم مطهر و اماكن اطراف آن از طريق كانال ممر شاهي به مزرعه استان قدس منتقل مي شود و طبق بررسي انجام شده نيترات موجود در آب اين چاهها روند افزايشي نيز دارد.
چاهاي عميق ديگري كه بعلت آلودگي بيش از حد نيترات توسط شركت سهامي آب منطقه اي جهت آبياري فضاي سبز به شهرداري واگذار گرديده است چند نمونه انتخابي از چاههاي عميق داخل شهر كه طبق بررسي انجام شده آلودگي نيترات بيش از حد استاندارد دارد.
آب چاه هاي عميق منطقه اماميه كه داخل شهرك قرار گرفته نيترات بيشتري نسبت به ديگر چاهها دارد و هجوم شهرك سازي به مناطق ناظريه، منزل آباد، قاسم آباد و اماميه كه سفره آب زيرزميني آن از ميزان آبدهي بسيار خوبي برخوردار بوده و بيش از 41 حلقه چاه عميق تامين كننده آب شرب در اين مناطق قرارگرفته است.
بدون درنظر گرفتن سيستم هاي جمع آوري و تصفيه فاضلاب براي اين شهرك ها در آينده نه چندان دور خطر آلودگي آب زيرزميني اين مناطق راسبب خواهد شد. البته تنها مسئله آلودگي با نيترات و خطرات بهداشتي آن نيست بلكه ساير تركيبات شيميائي فاضلاب ها، مثل دترجنت ها، فلزات سنگين، افت كش ها، هرمون ها وغيره نيز مطرح است.
لذا حراست و حفاظت آبهاي زيرزميني بخصوص از نظر كيفي بايستي بطور جدي مورد توجه قرار گيرد. چه در آينده نزديك خطراتي جبران ناپذير را سبب خواهد شد.
كلمات كليدي: