بررسي و ارزشيابي جنبه هاي اقتصادي كنترل صدا در بزرگراه مدرس (شهر تهران تابستان 1384)

نويسنده: پروين مريدي
استاد راهنما: حسن كريم زادگان
استاد مشاور: پروين نصيري، زهرا عابدي
تاريخ دفاع: 1384/05/01
مدرك: كارشناسي ارشد اقتصاد محيط زيست (M.SC)
دانشگاه: آزاد اسلامي، محيط زيست و انرژي، واحد علوم و تحقيقات
چكيده: صداي ترافيك جاده بخصوص ساكنين، اثر زيست محيطي اصلي به حساب مي آيد. در شهرهاي پرجمعيت و صنعتي آلودگي صوتي معضلي اساسي است. از جمله عوامل ايجاد اين آلودگي سيستم حمل و نقل شهري و بين شهري است. سر و صداي ناشي از وسايل نقليه يكي از متداولترين منابع آلودگي صوتي مي باشد كه از طريق مطالعه صداي بزرگراهها و آزادراهها قابل بررسي وارزيابي ميباشد. اثرات سر و صدا را مي توان از جنبه هاي مختلف ارزيابي كرد مانند آثار فيزيولوژيك رواني، اجتماعي، ساختماني و ابنيه اي و غيره. اختلال در خواب، بيماري جسمي، بينائي، پوست، شنوائي، درد، استرس و بيماري روحي از آثار نامطلوب صوت محسوب ميشوند. بعلت اثرات مستقيم و غير مستقيم صدا بر روي جامعه توجه به آثار منفي فعاليتهاي حمل و نقل از جمله آلودگي صوتي و تأثيرات اين آلودگي، ضرورت كاهش يا كنترل آلودگي صوتي مشخص مي گردد. هدف از اين بررسي برآوردي از منافع حاصل از برنامه هاي كاهش صدا در امتداد جاده اصلي (بزرگراه) است. به منظور تفهيم و توجيه الزامات كنترل صوت، ميتوان از پيامدهاي مثبت كنترل صوت و همچنين منافع اجتماعي بدست آمده و مقايسه آن با هزينه هاي كنترل صوت استفاده شود. در اين بررسي از روش ارزشگذاري مشروط (contingent valuation method) استفاده شده است كه بر اساس مفهوم تمايل به پرداخت ميباشد و يك تكنيك عمومي است كه براي برآورد تمايل به پرداخت افراد براي كيفيت محيط زيست آنها بكار مي رود. تعداد ايستگاه ها براي نمونه برداري محيطي حدود 25 ايستگاه و تعداد پرسشنامه ( حجم نمونه براي جامعه در معرض مورد مطالعه در محدوده بزرگراه مدرس) 340 عدد تعيين گرديد. با استفاده از پرسش نامه ميزان تمايل به پرداخت براي 8 اثر ملموس تر صدا محاسبه شد. با استفاده از ميانگين تمايل به پرداخت و تعداد افرادي كه از عوارض ناشي از صدا شكايت داشتند، كل ميزان تمايل به پرداخت (شامل هزينه رفع ويا اجتناب از عامل مزاحمت) محاسبه شد.كل ميزان تمايل به پرداخت در هر روز 582841112 ريال در روز محاسبه شد، كه در مقايسه با هزينه كنترل كه معادل 49310در روز مي باشد هزينه بسيار بالاتري است. با توجه به گسترش و توسعه روز افزون بزرگراهها و محورهاي حمل و نقل داخل شهري و بين شهري پتانسيل بالفعل تماس جامعه با منابع انتشار صوت بويژه وسائط نقليه روبه فزوني است، بنابراين به كارگيري اقدامات فني و اجرائي با رعايت جنبه هاي اقتصادي بويژه طراحي موانع و ديوارهاي صوتي مناسب، تغيير و اصلاح مسيرهاي عبوري و جنس آنها، منطقه بندي يا محدوده بندي استقرار بلوكهاي ساختماني مورد احداث بر اساس بزرگراه، مديريت ترافيك (سرعت، نوع خودرو هاي عبوري، محدوده هاي سرعتي و غيره ) در اطراف بزرگراه به منظور كاهش پيامدهاي ناشي از صدا يك الزام تلقي ميگردد.
كلمات كليدي: ارزشگذاري مشروط، ارزشگذاري اقتصادي، فاكتور ريسك، منافع اجتماعي، ميزان مواجهه صوت