بررسي وضع شنوائي كارگران ريسنده و بافنده در كارخانجات جهانچيت كرج (سال 1368)

نويسنده: محمدرضا منظم اسماعيل پور
استاد راهنما: صمد قضائي
استاد مشاور:
تاريخ دفاع: 1370/01/01
مدرك: كارشناسي ارشد بهداشت حرفه اي و حفاظت صنعتي
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، بهداشت، بهداشت حرفه اي و حفاظت صنعتي
چكيده: موضوع مورد پژوهش: بررسي وضع شنوائي در كارگران ريسنده و بافنده كارخانجات جهانچيت كرج
طبق اطلاعات موجود در زمينه بررسي وضع شنوائي هم در ايران و هم در ساير كشورها پژوهشهاي متعددي صورت گرفته است ولي تاكنون در صنعت جهانچيت كرج با توجه به وسعت و صدائي كه دستگاههاي ريسندگي و بافندگي ايجاد مي كنند صورت نگرفته است همچنين در صنايع ديگر هم وضع شنوائي به صورت كلي مورد تحقيق قرار گرفته و در مورد تأثير نوع صدا از نظر توزيع فركانس بر چگونگي افت آستانه شنوائي در ايران تحقيقي صورت نگرفته است و همچنين موارد ديگر از جمله مقايسه كارگاههاي ريسندگي و بافندگي كه اختلاف فشار صوت كلي آنها بين 22/13- 9/98 (A) dBمي باشد از اختصاصات اين پژوهش مي باشد.
با توجه به اهميت موضوع پژوهشي صورت گرفت كه در آن ابتدا پرسشنامه اي تنظيم و همچنين نوار اديومتري ضميمه آن گرديد و بطور تصادفي از 200 نفر كارگر ريسنده و همچنين پرسشنامه تكميل گرديد.
و جهت بررسي صدا توسط دستگاه صدا سنج در 92 نقطه كارگاههاي ريسندگي و بافندگي تراز كلي فشار صوت سنجيده شد همچنين تراز فشار صوت در شبكه C اندازه گيري شد و نيز توسط دستگاه آناليزور در هر كارگاه يك نقطه بطور تصادفي انتخاب و صدا در باند هاي اكتاو تجزيه گرديد.
نتايج بررسي محيطي نشان مي دهند كه متوسط تراز فشار صوت در كارگاههاي ريسندگي dB(A) 85/9 و در كارگاههاي بافندگي 5/97 (dB(Aمي باشد.
بين تراز فشار صوت كارگاههاي ريسندگي و بافندگي22/12- 88/9 dBA اختلاف وجود دارد. از نظر استاندرد ايران كه براي 8 ساعت كار90 dBA بي خطر مي باشد كارگاههاي ريسندگي بي خطر و در كارگاههاي بافندگي تراز فشار صوت بالاتر از حد استاندارد ميباشد.
در كارگاههاي ريسندگي تراز فشار صوت در فركانسهاي مختلف با هم اختلاف زيادي ندارند و از توزيع يكنواخت تري نسبت به كارگاههاي بافندگي برخوردار مي باشند، فقط اختلاف مربوط به فركانس 8000 هرتز مي باشد كه تراز فشار صوت در آن از نتيجه فركانسها كم تر است و بيشترين تراز فشار صوت مربوط به فركانس 5000 هرتز مي باشد ولي در كارگاههاي بافندگي متوسط تراز فشار صوت در فركانس 4000 هرتز از ديگر فركانسها بيشتر بوده و كمترين مقدار آن مربوط به فركانس 8000 هرتز مي باشد.
نتايج مطالعه اديوگرامهاي كارگران ريسنده و بافنده معاينه شده و نمايانگر آنست كه:
1- در افت آستانه شنوائي كارگران ريسنده بين فركانسهاي مختلف اختلافي وجود ندارد در صورتيكه بين افت استانه شنوائي كارگران بافنده در فركانسهاي مختلف اختلاف وجود داشته كه در فركانس 4000 هرتز بيشترين افت مشاهده مي شود.
2- افت شنوائي كارگران ريسنده و بافنده در گوش راست و چپ اختلافي ندارد و اين بيانگر وضع سر و صداي موجود كارگاهها و چگونگي مواجهه كارگران با آن مي باشد كه مشخص مي شود كارگران از هر طرف مواجه با سر و صدا مي باشند.
3- بين فاكتور سن و افت آستانه شنوائي در كارگران ريسنده و بافنده رابطه مستقيم وجود داشته و با افزايش سن افت آستانه شنوائي نيز افزوده مي گردد.
4- بين فاكتور سابقه كار و افت آستانه شنوائي در كارگران ريسنده و بافنده رابطه مستقيم وجود دارد، بدين معني كه با افزايش سابقه كار افت آستانه شنوائي نيز افزوده مي گردد.
5- ميانگين افت شنوائي در كارگران ريسنده 75/30 دسي بل بوده كه همانگونه كه ملاحظه مي شود از (25 دسي بل هر شنوائي طبيعي) بيشتر بوده و همچنين متوسط درصد معلوليت اين كارگران از نظر شنوائي 46/11 مي باشد كه با توجه به اين كه كارگاههاي ريسندگي از نظر سر و صدا در حد استاندارد هستند بايد به اين موضوع كه كارگاههائي كه از نظر سر و صدا در اين حد هستند نيز بايد از نظر سلامت شنوائي مورد توجه قرار گيرند.
6- ميانگين افت آستانه شنوائي در كارگران بافنده 84/36 دسي بل بوده و همچنين متوسط درصد معلوليت 87/13 مي باشد.
به طور كلي همه جداول و نمودارها گوياي اين مطلب هستند كه با آنكه سر و صداي ناشي از دستگاهها و كارگاههاي ريسندگي در حد استاندارد مي باشد ولي افت شنوائي در تمامي فركانسها وجود داشته و با افزايش سن و سابقه كار بر ميزان افت افزوده خواهد گرديد.
و همچنين در كارگاههاي بافندگي با توجه به بالاتر بودن سر و صدا از حد استاندارد افت شنوائي وجود داشته كه بيشترين ميزان آن مربوط به فركانس 4000 هرتز مي باشد، و نهايتاً اينكه تركيب فركانس صداي كارگاه در چگونگي افت آستانه شنوائي بسيار مهم است بگونه اي كه ممكن است در كارگاه ريسندگي بيشترين افت مربوط به 500 هرتز و در كارگاه بافندگي مربوط به 4000 هرتز باشد و چه بسا ممكن است كارگاهي مثل كارگاه ريسندگي بدليل اينكه بيشترين افت مربوط به منطقه مكالمه مي باشد بيشتر مد نظر قرار گيرد.

كلمات كليدي: