بررسي و تعيين حداقل دوز موثر ترامادول در كنترل لرز پس از اعمال جراحي در بيهوشي عمومي

نويسنده: ليلا كيهاني فرد
استاد راهنما: پروين ساجدي، غلامرضا خليلي
استاد مشاور:
تاريخ دفاع: 1385/08/01
مدرك: دكتراي حرفه اي
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي اصفهان، پزشكي،
چكيده: ضرورت اجراي طرح: پديده لرز در 60-30% از بيماران بعد از بيهوشي و اعمال جراحي اتفاق مي افتد. لرز علاوه بر ايجاد احساس ناخوشايند عوارضي مانند، توليد اسيد لاكتيك، افزايش فشار داخل كره چشم و داخل جمجمه و تشديد درد محل عمل و اختلال در مانيتورينگ بيمار را به دنبال دارد. يكي از داروهاي موثر در كنترل لرز ترامادول مي باشد. ترامادول عوارض جانبي بالقوه اي مانند تهوع، استفراغ، سرگيجه، دپرسيون تنفسي و تشنج مي تواند ايجاد كند در نتيجه استفاده از دوزهاي بالاي آن مي تواند خطرناك باشد.
لذا در اين مطالعه هدف ما تعيين حداقل دوز موثر ترامادول در كنترل لرز در بيماران تحت بيهوشي عمومي قرار گرفت.
روشها و مواد: اين مطالعه آينده نگر باليني غيرشاهد دار دو سويه كور در اتاق بهبودي اتاق عمل الكتيو بيمارستان الزهرا در سال 1385 بر روي 75 بيمار 64-18 ساله با II و ASA I كه كانديداي عمل جراحي الكتيو تحت بيهوشي عمومي از نوع متعادل شده بودند، انجام گرفت. با توجه به 5 دوز دارويي مورد مطالعه پنج گروه 15 تايي اتخاذ شد.
در بيماران داراي لرز درجه 3 و 4 در ابتدا درجه حرارت پرده تمپان با استفاده از تمپانومتر اندازه گيري و ثبت مي شد سپس بيماران با استفاده از جدول اعداد تصادفي به صورت double blond يكي از دوزهاي ترامادول را دريافت كردند و زمان كنترل لرز تا 5 دقيقه بعد از دريافت دارو با استفاده از كرنومتر اندازه گيري و ثبت شد. علائم حياتي بيمار در فواصل 5و 10 و 20 دقيقه بعد از تزريق دارو و همچنين كليه عوارض دارويي ترامادول در صورت ايجاد در پرسشنامه ثبت گرديد. در هريك از گروه هاي دارويي در صورت عدم پاسخ بيمار تا 5 دقيقه بعد از تزريق دارو 0.35mg/kg پتيدين به بيمار تزريق گرديد.
اطلاعات توسط آزمون آماري كاي اسكوئر و آناليز واريانس آناليز و مقايسه گرديد.
نتايج و يافته ها: طبق نتايج به دست آمده بيماران از نظر سن، جنس و ASA هاي I و II اختلاف معني داري نشان ندادند. همچنين فراواني درجه لرز 3 و4 و فراواني عود مجدد لرز در گروه هاي مختلف دارويي با هم تفاوت معني داري نداشته است. (P->0.05).
توزيع فراواني عوارض دارويي در گروه هاي مورد مطالعه با هم تفاوت معني داري نشان نداد. (p>0.05)
طبق آزمون آناليز واريانس بين ميانگين زمان پاسخ به درمان كل گروه ها اختلاف معناداري مشاهده نشد.
توزيع فراواني پاسخ به درمان در هر يك از گروه هاي دارويي مورد مطالعه تا 5 دقيقه بعد از تجويز دارو تفاوت معني داري با هم نداشت همچنين تغييرات علائم حياتي بيمار در دقايق 5و 10و20 بعد از تجويز دارو در گروه هاي مختلف دارويي با هم تفاوت معني داري نشان نداد.
بحث و نتيجه گيري: مطالعه ما نشان داد كه فراواني پاسخ به درمان تا 5 دقيقه بعد از تجويز دوزهاي مختلف ترامادول با هم تفاوت معني داري ندارد و همگي در كنترل لرز موثر بوده اند.
لذا مي توان نتيجه گرفت ترامادول دارويي است كه رابطه دوز با درصد كنترل لرز در آن رابطه مستقيمي ندارد. از آنجايي كه در مطالعه ما حداقل دوز ترامادول 0.2mg/kg انتخاب شد لذا بهتر است از دوز 0.2mg/kg ترامادول در كترل لرز ناشي از بيهوشي عمومي استفاده شود.
كلمات كليدي: لرز بعد از عمل- ترامادول- بيهوشي عمومي