بررسي اثرات هيپوگليسيميك عصاره Urtica dioica بر روي رتهاي سالم و ديابتي

نويسنده: صديف رنجدوست
استاد راهنما: عليرضا گرجاني
استاد مشاور: عليرضا گرجاني، فاطمه فتحي آزاد
تاريخ دفاع: 1381/01/01
مدرك: دكتري
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تبريز، داروسازي، فارماكولوژي
چكيده: گزنه(urtica dioica) از جمله گياهان داروئي در طب سنتي مي باشدكه به عنوان پايين آورنده قند خون مورد مصرف داشته است. براي بررسي اثر هيپوگليسيميك گزنه، عصاره هيدروالكلي آن با دوزهاي500 ،1000،1000(دوبار) به رت هاي گروه تست ونرمال سالين به مقدار يك سي سي به رتهاي گروه كنترل خوانده شد ونمونه هاي خوني از حيوانات صفر،1 و2و4و 8ساعت بعد از تجويزعصاره گرفته شدآناليز آماري باروشهاي غير پارامتريك Mannwhitney نشان داد كه عصاره به غلضتهاي فوق در هيچكدام ازساعتهاي ذكر شده تاثير معني داري بر روي سطح سرمي گلوكز خون نسبت به گروه كنترل نداشته است. اين آزمايش با روش تزريق داخل صفاقي در رت هاي سالم و با دوزهاي25 و 50 ميلي گرم براي هر رت نيز انجام شد كه نتايج حاصل از عصاره هيدروالكلي گزنه درزمانهاي1 و2و 3ساعت پس از تزريق تاثير معني داري بر روي سطح سرمي گلوكزنسبت به گروه كنترل نشان نداد. همچنين اقدام به بررسي تاثير عصاره در حالت ديابتي وامكان اثر پيش گيري كننده ونقش گزنه در تغييرات قند خون پس از ايجاد ديابت گرديد. براي ديابتي نمودن حيوان از مدل آزمايشگاهي ايجاد ديابت توسط داروي استرپتوزوسين استفاده گرديد. استرپتوزوسين به طريقه داخل صفاقي وبادوز80mgkg به حيوانات آزمايشگاهي تزريق گرديد. عصاره با دوز500 و 1000mgkg ونرمال سالين به مقدار يك سي سي هر8 ساعت تا48 ساعت بعد به ترتيب به حيوان گروه تست وكنترل خورانده شدو نمونه هاي خوني از حيوانات صفر،12 ،24، 48ساعت بعد از تزريق استرپتوزوسين گرفته شد. آناليز آماري نشان داد كه عصاره با غلضتهاي500 و 100mgkg درساعت 48 به طور معني داري(p005) نسبت به گروه كنترل در همان زمان قند خون را نشان داده اند. اين آزمايش با روش تزريق داخل صفاقي در رت هاي ديابتي و با دوزهاي25 ،50،75ميلي گرم هر12 ساعت براي هر رت نيز انجام شد. نتايج حاصل نشان داد كه عصاره با غلضتهاي25 و 50 ميلي گرم و در ساعتهاي24 و 48بطور معني داري(p001) نسبت به گروه كنترل در همان زمانها قند خون را كاهش دادهاند. با توجه به اين نتايج عصاره اين گياه هيچگونه اثري بر روي ميزان قند خون در رتهاي گروه نرمال نداردو تنها افزايش قند خون ناشي از القاي ديابت نوع 2 را مي تواند كاهش دهد.
كلمات كليدي: Urica dioicaقندخون، استرپتوزوسين