بررسي ريسك فاكتورهاي استئوپوروز در بيماران مراجعه كننده به مركز BMD بيمارستان شريعتي

نويسنده: حميده شنازندي
استاد راهنما: اكبر سلطاني
استاد مشاور: زينب ناديا حتمي
تاريخ دفاع: 1382/01/01
مدرك:
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، پزشكي،
چكيده: استئوپوروز شايع ترين بيماري متابوليك استخوان است كه با كاهش توده استخواني و بهم خوردن و درهم ريختن اجزاء تشكيلات ساختماني بافت استخوان مشخص مي شود. اين تغييرات به افزايش قابليت شكنندگي استخوان و بالارفتن خطر شكستگي استخواني منتهي مي شود. يكي از مطمئن ترين و استانداردترين روش شناسايي استئوپوروز، سنجش تراكم استخوان (BMD) است كه البته اين روش به علت هزينه زياد، تكنولوژي خاص نمي تواند به عنوان ابزار غربالگري، براي تمام افراد جامعه بكار رود. از اين رو نياز به شناخت ريسك فاكتورهايي است كه براساس آن افرادي را كه در معرض خطر بيشتري هستند، شناسايي كرده و تنها آنها را BMD كنيم تا با توجه به منابع محدود از صرف هزينه و وقت زياد جلوگيري شود.
ارزيابي ريسك فاكتورها به پزشك در شناسايي افراد مستعد شكستگي و طبقه بندي و فرموله كردن حدس هاي باليني و طراحي يك برنامه پيشگيري استئوپوروز كمك مي كند اگر چه تشخيص استئوپوروز براساس ريسك فاكتورها بدون وجود اندازه گيري توده استخواني استفاده محدودي دارد. اما كاربرد زيادي به عنوان ابزار پره اسكرينينگ (پيش غربالگري) به منظور انتخاب بيماران براي اندازه گيري توده استخواني دارد. هدف از اجراي اين طرح، تعيين ريسك فاكتورهاي استئوپوروز در بيماران مراجعه كننده به مركز BMD بيمارستان شريعتي است. ما در اين مطالعه پرسشنامه تهيه شده را براي 234 نفر در گروه Case و 251 نفر در گروه كنترل (بر مبناي كرايترياي تعريف شده در پروپوزال) كه به مركز BMD بيمارستان مراجعه كرده بودند، تكميل كرديم و براساس آناليز اطلاعات بدست آمده از پرسشنامه به نتايج زير دست يافتيم: در مطالعه ما ارتباط آمار معني داري بين متغيرهاي زير و استئوپوروز بدست آمد: نوع مسكن (OR=0.46, %95CI 0.32-0.7) و زندگي در آپارتمان به عنوان يك فاكتور Protective مطرح شد. هيستركتومي با (OR=0.61, %95CI 0.4-0.9) به عنوان فاكتور پروتكتيو مطرح شد. سابقه خانوادگي (OR=2.1, %95CI 1.7-4.04) و سابقه خانوادگي مثبت به عنوان يك ريسك فاكتور مطرح گرديد. در مورد سابقه مصرف كورتون (OR=28.02, %95CI 6.7-117) و سابقه مثبت مصرف كورتون به عنوان يك ريسك فاكتور مطرح گرديد. در مورد متغير وزن (t=-10.50, P<0.001) و وزن كمتر به عنوان ريسك فاكتور تلقي شد. در مورد قد نيز با (t=-3.25, P<0.001) قد كوتاهتر به عنوان يك ريسك فاكتور مطرح گرديد. در مورد ميزان كلسيم مصرفي روزانه (t=-3.25, P<0.001) و سن يائسگي (t=-2.9, P<0.04) و BMI (t=-7.7, P<0.001) ريسك فاكتور محسوب شدند. در مورد متغيرهاي ميزان مصرف چاي، ميزان تحرك، ميزان تماس با نور آفتاب، مصرف سيگار، اوفوركتومي و سن منارك ارتباط آماري معني داري بدست نيامد. در كل در اين مطالعه زندگي در آپارتمان، سابقه خانوادگي مثبت، مصرف كورتون به عنوان ريسك فاكتور و وزن بيشتر، قد بلندتر، هيتركتومي، سن يائسگي بالاتر، BMI بيشتر، مصرف كلسيم روزانه بيشتر به عنوان فاكتور پروتكتيو محسوب شد.
كلمات كليدي: