بررسي نسخ بيماران ديابتي و تداخلات دارويي آنها

نويسنده: فرحناز پيرزاده
استاد راهنما: محمدحسين زرين تن
استاد مشاور:
تاريخ دفاع: 1383/01/01
مدرك: دكترا داروسازي
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تبريز، داروسازي،
چكيده: ديابت شيرين شايعترين بيماري اندوكرين در انسان ميباشد و حدود 35 تا 45 درصد كل جمعيت به اين بيماري مبتلا ميباشند كه25 ,اين افراد در سنين جواني يعني پر ثمرترين دوران عمر خود ميباشند. عوارض ناشي از ديابت مسئول قسمت اعظم مرگ و مير ناشي از اين بيماري ميباشند. گاهي در درمان ديابت و عوارض ناشي از آن نياز به مصرف چند دارو ميباشد و يكي از مسائلي كه در هنگام مصرف همزمان داروها ممكن است ايجاد گردد، تداخل اثر داروها ميباشد. تداخل اثر داروها ميتواندمنجر به تغيير اثرات فارماكولوژيك و يا تشديد مسموميت ناشي از داروها گردد، با توجه به شيوع بيماري ديابت و اهميت داروهاي مربوطه، ذر اين تحقيق، ابتدا به بحث و بررسي در مورد بيماري ديابت، عوامل درماني، مكانيسم برهم كنش كلي داروها و بالاخره تداخلات موجود بين داروهاي ضد ديابت و ساير داروها پرداخته شده است. سپس به بررسي داروهاي تجويز شده براي درمان ديابت شيرين از سوي پزشكان شهر تبريز پرداخته شده همچنين تداخلات داروهاي موجود در اين نسخ مورد تجزيه و تحليل قرارگرفته است. روش كار، انتخاب تصادفي نسخههاي تجويزي از نسخ نوزده پزشك به مدت يازده ماه و براي هر پزشك نه نسخه (3نسخه از روزهاي اول و پانزدهم و آخر هر ماه) كه مجموعا 1669 نسخه ميشد و بررسي اين نسخ از نظر داروهاي تجويز شده و تداخلات اين داروها انجام گرفت . نتايج نشان دادند بيشترين داروي ضد ديابت تجويز شده گلي بن كلاميد با 618 نسخه (3703 ,) بود ، مدت فورمين در 351 نسخه (2103,) و تركيب دو دارويي مت فورمين + گلي بن كلاميد در 452 نسخه (2708,) وجود داشت. انسولين در 197 نسخه (1180,) و تركيب انسولين + مت فورمين در 27 نسخه (162,) و تركيب انسولين + گلي بن كلاميد در 15 نسخه (090,) وجود داشت. از نظر وجود تداخلات دارويي از1669 ، 971نسخه (5818,) داراي تداخل دارويي بودند. خوشبختانه بسياري از اين تداخلات از لحاظ باليني خطر آفرين نيستند. گرچه ، مصرف توام برخي از داروها با داروهاي ضد ديابت ميتواند سبب بروز هيپوگليسمي ويا هيپرگليسمي شود كه ميتواند به نوبه خود مشكل ساز باشد. البته داشتن آگاهي لازم در مورد تداخلات دارويي از اين امر جلوگيري ميكند.
كلمات كليدي: ديابت، ديابتيك، تداخلات دارويي