ارزيابي زيست محيطي و اقتصادي نيروگاه حرارتي بيستون

نويسنده: سيد محمد عزيزي
استاد راهنما: منصور غياث الدين
استاد مشاور: عليرضا مصداقي نيا، سيمين ناصري، جعفر نوري
تاريخ دفاع: 1380/11/28
مدرك: Ph.D مهندسي بهداشت محيط
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، دانشكده بهداشت، گروه مهندسي بهداشت محيط
چكيده: نيروگاهها از منابع عمده صنعت توليد برق مي باشند كه به دليل انتشار طيف گسترده اي از آلاينده هاي مختلف از مهمترين منابع آلوده كننده محيط زيست بشمار مي آيند. از منابع مهم انتشار آلودگي در نيروگاههاي حرارتي با سوخت فسيلي مي توان تخليه فاضلابهاي گوناگون، نشر آلاينده هاي گازي و ذرات از دود كش ها، مواد زايد جامد و سر و صدا را نام برد. از طرفي ارزيابي اثرات زيست محيطي يك پروژه نظير نيروگاه اثرات احتمالي مثبت و منفي آنرا پيش بيني و روشهاي كنترل اثرات ناخواسته را شناسائي و معرفي مي كند. لذا اين تحقيق با هدف شناسائي فاضلابهاي نيروگاه حرارتي بيستون كرمانشاه، تعيين ميزان آلاينده هاي هوا، آلودگي خاك، تعيين آلودگي صوتي، تعيين ميزان مواد زايد جامد و اثرات فعاليتهاي اين نيروگاه از جمله محوطه سازي، حمل و نقل، بهره برداري از منابع آب، فاضلابهاي توليدي، انتشار آلاينده هاي هوا، تعمير و نگهداري ، تغيير سوخت، استخدام و حوادث و اتفاقات بر روي محيط هاي فيزيكي، بيولوژيكي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي صورت گرفت.
در اين مطالعه توصيفي- تحليلي آب خام، منابع توليد فاضلاب، رودخانه، آلاينده هاي هوا، خاك، مواد زايد جامد و صدا مورد بررسي و مطالعه قرار گرفت. نمونه برداري از آلاينده ها در تمام طول سال برابر روش استاندارد اخذ و مورد آزمايش و تجزيه و تحليل قرار گرفت.. مقادير بدست آمده از آلاينده هاي مختلف با استانداردهاي ارائه شده در هر زمينه مطابقت داده شد. جهت ارزيابي زيست محيطي 4 گزينه عدم اجراي نيروگاه، عدم تغيير در وضعيت موجود بهره برداري، گاز سوز كردن كامل نيروگاه و گاز سوز كردن همراه با كنترل و اعمال كليه مقررات و ضوابط زيست محيطي در نظر گرفته شد و از تلفيق دو روش «ماتريس اثرات متقابل لئوپولد » و « چك ليست » براي ارزيابي استفاده شد. بنابر ماتريس لئوپولد براي شدت يا دامنه اثر محدودي 1 ± 10 ± و براي اهميت يا بزرگي اثر محدوده 1 تا 10 در نظر گرفته شد. با استفاده از اطلاعات كشورهاي صنعتي نسبت به تعيين حداقل هزينه درمان و VSLS در ايران اقدام گرديد. نتايج حاصله نشان داد كه ميزان برخي پارامترهاي موثر نظير TDS و TSS در آب خام ورودي و PH، TDS، TSS كلرايد و COD در پساب خروجي كلاريفايرها، TDS و كلرايد در پساب خروجي از واحد احيا مبدل يوني، كلرايد و فسفات در پساب خروجي برجهاي خنك كن، COD و BOD فاضلاب بهداشتي، PH، كلرايد و آهن در هنگام شستشوي تجهيزات بالاتر از حد استاندارد و ساير پارامترها برابر استاندارد بوده است. هنگام گاز سوز بودن نيروگاه ميزان ميانگين آلاينده هاي ,SO2 CO , NOX , NO بر حسب ppm به ترتيب برابر با صفر، 39، 2 و 2 بود. در زمان استفاده از سوخت مازوت ميزان آلاينده هاي مذكور به ترتيب بر حسب ppm برابر با 1195، 49، 282 و 268 و هنگام استفاده از مخلوط گاز و مازوت به ترتيب برابر 612، 37، 225 و 216 بدست آمد. در مجموع ميزان آلاينده هاي منتشره در سال به ترتيب برابر 7825 تن NO2، 7892 تن SO2 ، 75/6 تن CO و 491 تن ذرات معلق مي باشد كه اثرات اقتصادي اجتماعي ناشي از اين آلاينده ها ساليانه 400 ميليارد ريال تخمين زده مي شود. همچنين يافته ها نشان داد كه صدا در نيروگاه حرارتي بيستون از نوع زير بوده و بيشتر انرژي صوتي آن در فركانسهاي 500 هرتز(HZ) به بالا مي باشد. مشخص گرديد كه در اكثر واحدهاي نيروگاه (73%) ميزان صدا بالاتر از 85 دسي بل بوده كه با اطمينان 95% بالاتر از حد استاندارد مي باشد. مقدار كل مواد زايد توليدي در بخش هاي اداري، محوطه، آشپزخانه 23725 كيلوگرم در سال مي باشد. در اين مطالعه گزينه 1 يا گزينه عدم اجراي نيروگاه 676- ، گزينه 2 يا گزينه عدم تغيير در وضعيت موجود بهره برداري680+، گزينه 3 گاز سوز كردن كامل نيروگاه 837+ و گزينه 4 يا گزينه گاز سوز كردن به همراه كنترل و اعمال كليه مقررات و ضوابط زيست محيطي 1030+ نمره را بدست آوردند كه در نتيجه گزينه 4 به دليل كسب بالاترين نمره به عنوان گزينه برتر انتخاب گرديد.
با توجه به نتايج بدست آمده مشخص گرديد كه گرچه ميزان برخي از پارامترهاي موثر در كيفيت آب خارج از حد استاندارد بوده است ولي عملكرد خوب تصفيه خانه مركزي و بهره برداري درست از تاسيسات تا حدود زيادي از نگراني ها مي كاهد و در صورت ادامه بهره برداري صحيح در اين قسمت مشكلات زيست محيطي قابل توجه وجود نخواهد داشت. ولي ميزان انتشار آلاينده هاي هوا بجز در مورد SO2 ناشي از احتراق گاز طبيعي، در ساير موارد اختلاف چشمگيري با استانداردهاي موجود دارد كه در صورت تداوم در آينده اي نه چندان دور بايستي شاهد اثرات سوء زيست محيطي اين آلاينده ها بود. پيشنهاد مي گردد كه بجاي ساير سوختها همواره از گاز طبيعي استفاده و دستگاههاي كنترل آلاينده ها با پيروي از استاندارد محيط زيست تعبيه گردد. با توجه به يافته ها مشخص گرديد كه در نيروگاههاي كنترل آلودگي صوتي وجود دارد و بايد با توجه به زير بودن صدا تدابيري جهت كاهش اثرات آن انديشيده شود. توصيه مي گردد كه يك تحقيق تجربي در زمينه تاثير آلودگي صوتي بر كاركنان نيروگاه انجام گيرد. استفاده از وسايل پيشگيري فردي، معاينات ادواري كاركنان و برنامه تعمير و نگهداري منظم جهت كم كردن صدمات ناشي از آلودگي صوتي پيشنهاد مي گردد. ذكر اين نكته مهم است كه رژيم هاي گوناگون اقتصادي كه تا كنون بشر تجربه كرده است هر كدام بدتر از ديگري لطمه هاي فراواني به محيط زيست وارد كرده است. لذا بايد به دنبال رژيمي از اقتصاد بود كه ضمن حرمت به انسان بتواند اميدواري به پايداري محيط زيست را افزايش دهد. اين اقتصاد بايد بتواند باعث فراواني گردد.
كلمات كليدي: