بررسي اثر ضد ديابتي عصاره متانولي گياه Salvia mirzayanii Rech . f. & Esfand بر قند خون موشهاي ديابتي شده با استرپتوزوسين

نويسنده: سيد عليرضا ميرمالك
استاد راهنما: محمودرضا حيدري، ميترا مهرباني
استاد مشاور:
تاريخ دفاع:
مدرك:
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي كرمان، داروسازي و علوم دارويي،
چكيده: در طب سنتي هر منطقه اي، استفاده زيادي از اثرات مفيد بعضي از گياهان دارويي در درمان بيماري ها مي شود. يكي از اين موارد مصرف، استفاده از Salvia mirzayanii يا مورپرزو (از خانواده نعناء) در درمان ديابت شيرين در طب سنتي منطقه كرمان مي باشد. در بررسي مقالات علمي نيز اثرات ضد ديابتي گونه هاي ديگري از جنس Salvia گزارش شده است.
در اين مطالعه از موش هاي صحرائي نر سفيد استفاده گرديد كه توسط دوز 64 ميلي گرم بر كيلوگرم از استرپتوزوسين ديابتي شدند و بعد از 24 ساعت با دوزهاي 50 ، 100، 200 و 400 ميلي گرم بر كيلوگرم از عصاره، تحت درمان قرار گرفتند. در انتها حيوانات جراحي، كبد، پانكراس، كليه و طحال، آنها تحت مطالعات هيستوپاتولوژيك قرار گرفت.
نتايج بررسي نشان داد كه درمان حيوانات با دوزهاي مختلف از عصاره گياهي، به طور معني داري باعث پايين آوردن قند خون آنها گرديد كه بيشترين اثر مربوط به دوز 400 ميلي گرم بر كيلوگرم از عصاره بود (P<0.01) تجويز عصاره گياه Salvia mirzayanii به مدت دو هفته به حيوانات ديابتي شده اثر پايين آورندگي قند خون معني داري با دوز 400mg/kg ايجاد نمود. (P<0.01) از سوي ديگر مطالعات هيستوپاتولوژيك نشان داد كه عصاره باعث ترميم و پرخون شدن سلول هاي پانكراس حيوانات ديابتي، شده و اين تغيير در رنگ آميزي لامهاي تهيه شده از بافتهاي پانكراس حيوانات بخوبي مشهود بود. عصاره متانولي Salvia mirzayanii و باعث پايين آوردن قند خون حيوانات ديابتي شده با استرپتوزسين گرديد و اثر جالب آن در ترميم بافت آسيب ديده پانكراس انگيزه اي است كه اين گياه را جهت مطالعات تكميلي و ادامه تحقيقات در زمينه داروهاي ضد ديابت با منشاء گياهي، نامزد مناسبي مي كند.
كلمات كليدي: Salvia mirzayanii، ديابت، استرپتوزوسين، موش صحرايي، كاهنده قند خون