كاربرد مواد منعقد كننده و كمك منعقد كننده در حذف رنگ فاضلاب صنايع نساجي

نويسنده: امير تائبي هرندي
استاد راهنما: محمود اسدي
استاد مشاور: ناصر رازقي، محمود شريعت، منصور غياث الدين، عليرضا مصداقي نيا، فيض
تاريخ دفاع: 1363/05/23
مدرك: كارشناسي ارشد مهندسي بهداشت محيط
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، دانشكده بهداشت، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: صنايع نساجي از صنايع مهم و رو برشد كشور است. فاضلاب اين صنايع از نظر كمي زياد و از نظر كيفي بسيار آلوده و متغير مي باشد. رنگهاي مصرفي در واحدهاي رنگرزي يكي از مهمترين پارامترهاي تشكيل دهنده آلودگي در فاضلاب صنايع نساجي است. اين رنگها تماماً مواد آلي بوده و بعضي از آنها مثل رنگهاي كرومي داراي عناصر سمي مي باشد.
تخليه فاضلاب رنگي واحدهاي رنگرزي صنايع نساجي درآبهاي پذيرنده علاوه بر آنكه براي محيط زيست مضر مي باشد. باعث كاستن ارزشهاي اجتماعي، اقتصادي، تفريحي و بهداشتي آنها نيز مي گردد. از طرف ديگر ورود اين فاضلابها در واحدهاي تصفيه بيولوژيكي تصفيه خانه هاي فاضلاب شهري احتمالاٌ موجب كاهش راندمان آنها مي گردد.
با توجه به آنكه در طراحي تصفيه خانه هاي صنايع نساجي معمولاً واحدهاي تصفيه فيزيكوشيميائي در نظر گرفته مي شود و با توجه به آنكه از روشهاي متداول رنگزدائي فاضلابها استفاده از منعقد كننده ها و جذب سطحي است، اين رساله جهت ارزيابي كاربرد مواد منعقد كننده و كمك منعقد كننده در كاهش رنگ فاضلاب اين صنايع مي باشد.
آزمايشها در آزمايشگاه براي تعيين راندمان حذف رنگ توسط منعقدكننده ها و كمك منعقدكننده هاي سولفات آلومينيوم، سولفات فريك، سولفات فرو، سولفات مس، اكسيد منگنز، سود سوزآور، آهك، خاك بنتونيت، گل مونت مور يلونات، كلروپلي الكتروليت آمونياك بر اساس روشهاي كتاب " استاندارد متد براي آزمايشهاي آب و فاضلاب" انجام گرفت. ضمناً اثر انعقاد با جارتست و رنگ سنجي با اسپكتروفتومتر انجام شد.
فاضلابهاي مورد آزمايش، از آبرنگهاي باقيمانده حمام رنگ پس از رنگرزي كالا و قبل از تخليه در شبكه فاضلاب كارخانه برداشته شد و حتي الامكان از فاضلاب حمامهائي استفاده شد كه اولاً: تكرنگ بودند ثانياً رنگ مصرفي آنها در كتاب كالرايندكس ثبت و داراي نام ژنريك و شماره ساختمان شيميائي بودند ثالثاً از گروههاي مختلف رنگهاي مصرفي در صنايع نساجي اصفهان انتخاب شدند. گروه رنگهاي مورد آزمايش عبارتند از: اسيدي متال كمپلكس 2: 1، مستقيم، بازيك، ديسپرس، راكتيو، خمي و كرومي. از هر كدام از اين گروها دو رنگ انتخاب و كليه آزمايشها بر روي دو نمونه از هر رنگي انجام گرفت، كه ميلانگين آنها در جداول (7-3) الي (7-31) قيد شده است. نتايج بدست آمده عبارتند از:
1- بهترين منعقدكننده باري فاضلاب رنگهاي اسيدي متال كمپلكس 2: 1 و كرومي آهك يا سود سوزآور در pH بالاتر از 10 است.
2- بهترين منعقد كننده براي فاضلاب رنگهاي بازيك، خاك بنتونيت در pH پائين تر از 6 است.
3- بهترين منعقد كننده براي رنگزدائي فاضلاب رنگ راكتيو، كل در pH بالاتر از 10 است.
4- هيچ منعقد كننده ئي از نظر رنگزدائي بر فاضلاب رنگ ديسپرس و مستقيم اثري نداشت.
5- رنگزدائي كامل فاضلاب رنگهاي خمي به كمك اكسيد كننده هاي شيميائي يا مكانيكي انجام مي گيرد.
كلمات كليدي: