بررسي ايمونوژنتيك ديابت وابسته به انسولين و ارتباط آن با آنتي ژنهاي HLA-DR و DQ در اصفهان

نويسنده: محمد خواجه
استاد راهنما: مينو اديب
استاد مشاور:
تاريخ دفاع: 1374/07/01
مدرك: دكترا داروسازي
دانشگاه: دانشكده علوم پزشكي اصفهان، داروسازي و علوم دارويي، ميكروب و ويروس و ايمن شناسي
چكيده: تحقيقات اخير نشان داده است كه نقش آنتي ژنهاي سيستم HLA در ارتباط با حساسيت نسبت به بيماريهاي مختلف پيش از ساير نشانه هاي ژنتيكي اهميت دارد. ارتباط ابتلا به بيماري ديابت وابسته به انسولين يا نوع يك (IDDM) با آنتي ژنهاي خاص از سيستم HLA به اثبات رسيده است علاوه بر آن شواهد موجود نشان مي دهد، بيماري IDDM يك نوع بيماري اتوايميون است كه اساس و پايه آن ژنتيكي مي باشد. در اين بيماري بدن بر عليه جزاير لانگرهاس لوزالمعده آنتي بادي توليد مي نمايد. براساس مطالعات انجام شده برخي از آنتي ژنهاي گروه دو HLA-DR, HLA-DQ)HLA) ارتباط مسلم با ابتلا به ديابت وابسته به انسولين يا ديابت نوع يك دارند. اكثر اين بيماران داراي آنتي ژنهاي HLA-DR3 يا HLA-DR4 يا هر دو بصورت همراه مي باشند. مطالعات ژنتيكي جديد نشان داده است كه وجود اسيد آمينه آسپارتيك اسيد در محل شماره 57 در ساختمان آنتي ژن HLA-DQ3 مي تواند استعداد افراد را نسبت به ابتلا به ديابت نوع يك افزايش دهد. اگر چه ارتباط ژنتيكي آنتي ژنهاي گروه دو HLA با ديابت با ثبات رسيده است اما ژنهاي ديگري در سطح ساير كروموزومها نيز در ايجاد اين بيماري نقش دارند. از آنجائي كه ممكن است درصد ارتباط بيمارها با آنتي ژنهاي خاص HLA در نژادهاي مختلف متفاوت باشد (بعلت شيوع متفاوت اين آنتي ژنها در جمعيتهاي مختلف) بر آن شديم تا زمينه ارثي ديابت تيپ يك را در ارتباط با ژنهاي HLA-DR, DQ كه در اصفهان بررسي نمائيم در ضمن بررسي آنتي ژنهاي HLA، از بيماران راجع به علائم كلينيكي، عوارض ديررس ديابت و سابقه ارثي و نوع كنترل نيز سئوال شد تا درصد آنها در بيماران بررسي شود. در اين تحقيق تعداد 30 نفر بيمار و 40 نفر افراد كنترل انتخاب شدند و آزمايش تعيين HLA-DR, DQ با روش ميكروسيتوتوكسي سيتي بر روي لنفوسيتهاي B انجام گرديد. از نظر شيوع آنتي ژنهاي HLA، آنتي ژنهاي HLA-DR3و HLA-DR4و HLA-DR7 و HLA-DRW11 و HLA-DQW2 و HLA-DQW3 و فنوتيپ DR4، DR3 در بيماران نسبت به افراد كنترل افزايش داشته و اين افزايش شيوع فقط در مورد آنتي ژن DR3 معني دار بوده است بالعكس ميزان شيوع آنتي ژنهاي HLA-DQW1 ، HLA-DR2، HLA-DR1 در بيماران نسبت به افراد كنترل كاهش يافته و در بين آنتي ژنهاي فوق فقط كاهش شيوع آنتي ژن HLA-DQW1 در بيماران معني دار بوده است.
با بررسي علائم و عوارض موجود در پرونده بيماران و تعيين ژنهاي مورد مطالعه مي توان تا حدودي ارتباط بين شيوع عوارض بيماري را با ژنهاي فوق پيدا نمود. ولي به علت تعداد كم بيماران مورد مطالعه بررسي ارتباط فوق ممكن نبوده و فقط به درصد علائم و عوارض فوق اكتفا شده است كه درصد شيوع علائم كلينيكي در متن پايان نامه ذكر شده است كه به طور خلاصه صددرصد بيماران دچار افزايش دفع ادرار و تشنگي بين 50 تا 90 درصد دچار بوي دهان، كاهش وزن، احساس خستگي و تعداد كمي از بيماران دچار دهيدراتاسيون، تشنج، كما و كتوزيس بودند.
كلمات كليدي: