تغييرات چربي خون در بيماران ديابتي اصفهان

نويسنده: آزاده نعمت اللهي
استاد راهنما: مسعود اميني
استاد مشاور:
تاريخ دفاع: 1373/05/01
مدرك: تخصص پزشكي داخلي
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي اصفهان، پزشكي،
چكيده: ديابت شايعترين بيماري اندوكرين است و در اين بيماري مشكلات متابوليك، وسكولار و نوروپاتيك مطرح مي گردد كه منجر به بروز ناتواني و مرگ و مير در بيماران مي شود.
شايعترين علت مرگ و مير در بيماران NIDDM آترواسكلروز است و بروز اين عارضه به دو عامل هيپرتانسيون و هيپرليپيدمي وابسته است. در بيماران ديابتي مخصوصا نوع NIDDM نقص در متابوليسم ليپوپروتئين ها برجسته است و منجر به بروز هيپرليپيدمي مي شود.
شايعترين فرم اختلال چربي ها در بيماران NIDDM، افزايش تري گليسيريد و VLDL پلاسما است. تغييرات ديگر چربي در اين بيماران به صورت افزايش LDL و كاهش HDL است. كلسترول مي تواند نرمال يا افزايش يافته باشد.
هيپرتري گليسيريدمي موجود در ديابتي ها به خوبي، به درمان پاسخ مي دهد و با بالا رفتن سطح انسولين خون و پايين آمدن قند خون، فعاليت گيرنده هاي LDL زياد شده و از طرفي ميزان كليرانس LDL بالا مي رود. و نيز فعاليت ليپوپروتئين ليپاز زياد مي شود.
در مطالعات انجام شده در كشورهاي ديگر، يافته اند كه شيوع هيپرليپيدمي در ديابتي ها بيشتر از افراد نرمال جامعه است و در آن مطالعات نوع هيپرليپيدمي شايع در ميان ديابتي ها اول هيپرليپيدمي تركيبي و سپس هيپرتري گليسيريدمي بوده است. البته لازم به تذكر است كه در مطالعات ديگر هيپرتري گليسيريدمي شيوع بيشتري داشته است.
با توجه به اينكه در كشور ما مطالعه اي بر روي تغييرات چربي خون بيماران ديابتي تا به حال انجام نشده بود، بر آن شديم كه نحوه، تغييرات چربي را در بيماران ديابتي اصفهان مطالعه كنيم.
براي اين منظور 1000 نفر از بيماران ديابتي مراجعه كننده به مركز ديابت استان اصفهان را به صورت راندوم انتخاب كرديم. در تمامي بيماران انتخاب شده وجود ديابت براساس داشتن دو مورد قند ناشتاي بالاي 140mg/dl، كه در دو نوبت جداگانه اندازه گيري كرديم، مورد تاييد بود.
در تمام اين بيماران، جنس، سن، قد و وزن و مدت ديابت تعيين گرديد.
براي اندازه گيري سطح چربي ها و قند ناشتا، بعد از 14-12 ساعت ناشتا بودن، نمونه، خون گرفته شد و سرم نمونه جدا گرديد و از نظر كلسترول، تري گليسيريد و HDL كلسترول و قند ناشتا كه به روشهاي آنزيمي اندازه گيري مي شوند، بررسي شد. ميزان LDL كلسترول از فرمول زير محاسبه گرديد.
LDL-C=TC-HDL.C- TG/5
اين فرمول در موارديكه سطح تري گليسيريد بالاي 400mg/dl بود بكار نرفت. اختلال چربي ها با معيارهاي زير تعريف گرديد:
كلسترول بالاي 200mg/dl، تري گليسيريد بالاي 200mg/dl و HDL كلسترول زير 35mg/dl و LDL كلسترول بالاي 160mg/dl.
در اين مطالعات مردان 35% و زنان 65% نمونه را تشكيل ميدادند و سن متوسط افراد مطالعه شده در مردان 51.67 سال و در زنان 50.1 سال بود. مقادير متوسط كلسترول و تري گليسيريد براساس جنس و دهه هاي سني دو گروه مطالعه و كنترل در جداول مربوطه ديده مي شود:
در گروه مطالعه شده، ميانگين كلسترول 226.5 و گروه كنترل ميانگين كلسترول 208 بود با Pval=0.004.
در گروه مطالعه شده، ميانگين تري گليسيريد 209.5 و ميانگين تري گليسيريد گروه كنترل 189 بود با Pval=0.002.
با توجه به ارقام فوق مشاهده مي كنيم كه سطح تري گليسيريد و كلسترول هر دو در گروه ديابتي بالاتر از گروه كنترل است.
در گروه كنترل ميانگين كلسترول زنان 212 و ميانگين كلسترول مردان 208 بود با Pval=0.0003.
و ميانگين تري گليسيريد زنان در گروه كنترل 189.4 و در مردان 198 بود با Pval=0.0001. در گروه مطالعه شده ميانگين تري گليسيريد زنان 222 و در مردان 197 بود با Pval=0.002 و ميانگين كلسترول زنان گروه مطالعه 238 و مردان 215 بود Pval=0.005.
و چنانچه ملاحظه مي كنيد در گروه كنترل ميانگين كلسترول زنان بالاتر از مردان است ولي ميانگين تر گليسيريد زنان پايين تر از مردان است ولي در گروه مطالعه شده ميانگين كلسترول، تري گليسيريد در زنان بالاتر از مردان است.
كلمات كليدي: