بررسي جوانب بهداشتي آب شرب مصرفي منطقه 17 تهران

نويسنده: عنايت هاشمي
استاد راهنما: امير حسين محوي
استاد مشاور: علي اصغر نجف پور، مسعود يونسيان، جعفر نوري
تاريخ دفاع: 1382/04/10
مدرك: كارشناسي ارشد مهندسي بهداشت محيط
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي تهران، دانشكده بهداشت، مهندسي بهداشت محيط
چكيده: بدون غذا انسان مي تواند تا روزها زنده بماند، در حالي كه آب با توجه به اينكه يك عنصر ضروري بدن است، انسان بدون آن نمي تواند زنده بماند.
آب علاوه بر آنكه يك ماده ضروري براي ادامه حيات است، نقش مهمي نيز در توسعه اقتصادي و اجتماعي جوامع دارد. در كنار اين نقش سازنده و حيات بخش، آب آلوده و بيماري هاي ناشي از آن يكي از مهمترين مسائل بهداشتي جوامع، بخصوص در كشورهاي در حال توسعه را به خود اختصاص داده است.
آب زيرزميني براي تامين آب شرب مناطق شهري و حومه آن از اهميت زيادي برخوردار است و بنابراين با افزايش تراكم جمعيت به طور وسيع مي بايست بيشتر و بيشتر مورد تصفيه و كنترل قرار گيرد.
آب محيط مناسبي براي رشد و تكثير عوامل بيماري بوده و نقش مهمي را در انتقال و شيوع بيماري هاي واگيردار ايفا مي كند، لذا كنترل كيفي آب هاي مصرفي جهت شرب و امور بهداشتي يكي از وظايف مهم و اساسي متوليان امر تامين و ارتقاء سلامت جامعه مي باشد.
در اين تحقيق علاوه بر پارامترهاي فيزيكوشيميايي آب شرب از نظر آلودگي ميكروبي ( باكترولوژيكي ) نظير مجموع كليفرم ها، اشريشياكلي نيز مورد آناليز قرار گرفته است. بعلاوه رشد مجدد باكتري ها در سيستم توزيع كه به دليل وجود شرايط مطلوب رشد اتفاق مي افتد از مسائلي كه اخيراً مد نظر قرار گرفته است. آگاهي ها در مورد خطرات بهداشتي ناشي از باكتري هاي هتروتروف كه سابقاً به عنوان باكتري هاي كم اهميت از نظر بهداشت عمومي مورد توجه بوده اند، در حال افزايش است. در تحقيق حاضر به منظور بررسي جنبه هاي بهداشتي آب شرب منطقه 17 تهران تعداد 210 نمونه برداشتي از شير آب طي مدت 6 ماه در سال 1381 جمع آوري و سپس مورد آناليز باكتريولوژيكي قرار گرفت و تعداد 22 نمونه آب شرب نيز طي دوره نمونه برداري جهت پارامترهاي فيزيكوشيميائي مورد بررسي و آناليز قرار گرفت. تمامي نمونه هاي آزمايشگاهي بر اساس روش هاي مطرح در استاندارد متود چاپ نوزدهم (1995) مورد آناليز قرار گرفتند.
پارامترهاي شيميايي مورد هدف در تحقيق شامل دما، PH، كدورت، كل مواد جامد محلول، هدايت الكتريكي، سختي، قليائيت، نيترات، نيتريت، سولفات، فسفات، بي كربنات، كلرور، فلوريد،كلسيم، منيزيم،سديم، پتاسيم و پارامترهاي باكتريولوژيكي شامل مجموع كليفرم ها، كليفرم هاي گرماپاي ( اشريشياكلي)، باكتري هاي هتروتروف و كلر باقي مانده توسط آزمون هاي آماري Oneway anowa، رگرسيون خطي، آزمون t و آناليز واريانس مورد آناليز قرار گرفتند.
بر اساس نتايج بدست آمده تيپ آب شرب منطقه 17 تهران از نوع بي كربناته كلسيك و بي كربناته سديك مي باشد و بر اساس دياگرام شولر بر كالف كيفيت آب شرب اين منطقه در رده خوب جاي گرفته است. بر اساس استاندارد موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران و همچنين رهنمودهاي سازمان جهاني بهداشت (2003) آب شرب منطقه 17 تهران از كيفيت خوبي برخوردار است.
بر طبق نتايج بدست آمده از آناليز آماري نشان داده شده كه بين متغيرهاي كلر باقي مانده، سختي كل، سختي دائم، كلسيم، منيزيم، كدورت و تا حدودي نيترات با متغير فصل نمونه برداري ارتباط معني داري مشاهده شده است همچنين بين كلر باقي مانده و ايستگاه نمونه برداري نيز ارتباط معني داري مشاهده مي شود. نتايج همچنين نشان مي دهد كه بين ميانگين مقادير كدورت، Ec و TDS، سختي، قليائيت، آنيون ها و كاتيون ها با ايستگاه نمونه برداري ارتباط معني داري مشاهده نشده است. نتايج نشان مي دهد كه بين PH و مجموع كليفرم ها و نيز كدورت و مجموع كليفرم ها ارتباط معني داري مشاهده نشده است.
نتايج نشان مي دهد كه بين كلر باقي مانده و مجموع كليفرم ها يك رابطه معني داري مشاهده مي شود. نتايج نشان مي دهد كه بر اساس رابطه TDS=(0/55-0/7)EC رابطه معني داري بين هدايت الكتريكي و TDS مشاهده مي شود.
كلمات كليدي: آب آشاميدني، پارامترهاي كيفي، كنترل كيفي، مجموع كليفرم ها، اشريشياكلي ( كليفرم گرماپاي)، باكتريهاي هتروتروف