بررسي اپيدميولوژي ديابت در شهر اصفهان (5000 نمونه گيري)

نويسنده: مصطفي كاظمي، منصور شهپريان
استاد راهنما: مسعود اميني
استاد مشاور:
تاريخ دفاع: 1373/05/01
مدرك: تخصص پزشكي در رشته داخلي داخلي
دانشگاه: دانشگاه علوم پزشكي اصفهان، پزشكي،
چكيده: بيماري ديابتي شيرين (DM) به عنوان شايع ترين بيماري متابوليكي انسان از اهميت ويژه اي برخوردار مي باشد. علت اين مي باشد كه مشكلات اين بيماري تنها به طب داخلي محدود نمي گردد و مسائل آن گريبانگير ساير رشته هاي تخصصي پزشكي نيز مي گردد. با اين حال به توجه به قابل پيشگيري بودن بسياري از عوارض و پي آمدهاي اين بيماري با شناخت زودرس و كنترل دقيق قند خون نقش شناسايي كامل علمي اين بيماري از جنبه هاي گوناگون فيزيولوژيك، فيزيوپاتولوژيك، اپيدمولوژيك و غيره مسجل مي گردد. گرچه با وجود گذشت مدت زمان مديدي از كشف اين بيماري هنوز بسياري تئوريهاي آن لاينحل مانده ولي اين نكته مشخص است كه كنترل قند خون يعني جلوگيري از عوارض كشنده بيماري.
پس شناخت زودرس بيماران عامل و نكته كليدي اين معضل مي باشد. براي شناخت بيماران بايد بيماريابي كرد و باتوجه به هزينه سنگين مالي براي بيماريابي بنام افراد جامعه شناخت اپيدميولوژيك بيماري در هر جامعه كمك كننده مي باشد. با عنايت به مسائل فوق بر آن شديم تا با يك بررسي نسبتا جامع و بزرگ اپيدميولوژيك در سطح شهر بزرگ اصفهان در رفع اين نياز تا اندازه اي بكوشيم و علاوه بر ارائه كار تقريبا نوين در زمينه فوق افق هاي تازه اي از اپيدميولوژي اين بيماري در كشور بگشاييم با اميد به اين كه ره گشاي ديگر پويندگان اين راه باشيم.
براي اين منظور و با استفاده از كمك مركز بهداشت استان اصفهان، شهر اصفهان به 5 منطقه به طور تصادفي تقسيم گرديده كه در كل شامل 40 خوشه مي گرديد. با توجه به فرمولهاي محاسبات آماري براي انجام اين طرح نياز به 5000 نمونه بود كه نهايتا 5265 نمونه گرفته شد. كه هر خوشه به طور متوسط 125 نفر را شامل مي گرديد كه با استفاده از همكاري انترن هايي كه به عنوان تز خودشان همكار ما بودند و هركدام مسئوليت يك خوشه بر عهده داشتند از آبان ماه 1371 شروع به نمونه گيري گرديد كه در آبان ماه 1372 پايان يافت. نهايتا پس از انجام محاسبات 251 نفر ديابتي مجزا گرديدند ملاك ديابت بودن براساس پيشنهاد WHO شامل 1) دو بار قند ناشتاي بالاي 140، 2) يك بار قند ناشتا با سابقه محرز ديابت 3) تست GTT مختل با 2 نمونه قند بالاي 200.
پس از استخراج نتايج مشخص گرديد شيوع كلي ديابت شهر اصفهان 1.55% مي باشد كه اين نسبت در زن و مرد تقريبا برابر مي باشد. از لحاظ سني اكثرا افراد ديابتي در گروه هاي با سن بالاتر قرار داشتند به طوري كه 42% افرادي كه ديابت داشتند بالاي سن 50 سالگي بودند. با وجودي كه متوسط سن افراد كنترل 45 سال بود افراد ديابتي متوسط سن 54 سال داشتند.
از مسائل جالب وجود BUN برابر بين افراد ديابتي و غير ديابتي مي باشد كه نشانه عدم وجود نفروپاتي پيشرفته در جامعه ديابتي مي باشد و اقدام عاجل در كنترل قند اين گروه را مي طلبد سطح كلسترول، تري گليسيريد، بطور محسوس در افراد ديابتي بالاتر افراد گروه كنترل يا عادي بود. در بررسي BMI مشاهده شد BMI متوسط افراد ديابتي حدود 27 و براي افراد عادي حدود 24 مي باشد و اين لزوم كنترل دقيق وزن جهت كنترل ديابت و عوارض آنرا مي طلبد.
فشار خون دياستول و سيستول هر دو به طور محسوس در افراد ديابت از گروه كنترل بالاتر بود كه توجه به نقش فشار خون در ازدياد عوارض ديابت لزوم كنترل دقيق آنرا مي طلبد. با توجه به جمعيت جوان شهر اصفهان كه حدود 54% آنرا افراد زير سن 20 سالگي تشكيل مي دهد و شيوع ديابت در افراد با سن بالا و نيز بررسي آمارهاي كشورهاي مجاور كه آنها نيز جمعيت جواني را دارا مي باشند ولي آمارهايي به مراتب بالاتر از آمار ما براي شيوع كلي ديابت در كشورشان ارائه دادند لزوم بررسي گسترده تر در سطح كشور را مي طلبد.
كلمات كليدي: